عملیات بزرگ فتح المبین
سرانجام با توجه به مقایسه کلی معایب و محاسن حصول موفقیت در راه کار یکم تشخیص داده شد و به شرح زیر جهت تصویب فرمانده پیشنهاد گردید

«نیروی مسلح جمهوری اسلامی ایران با قسمتی از یگانهای مستقر در صحنه عملیات خوزستان به ترتیب زیر در منطقه عملیاتی غرب دزفول و شوش حمله می کنند. لشگر21 پیاده در شمال منطقه حمله می کند؛ تپه علی گره زد را تصرف و نیروهای دشمن را منهدم و از فرار آنها به سمت غرب جلوگیری می نماید.

لشگر77 پیاده در مرکز منطقه به تپه ابوصلیبی خات حمله می کند و نیروهای دشمن را منهدم می نماید، لشگر92 زرهی در جنوب منطقه حمله می کند و تنگ رقابیه و غرب چنانه را تصرف می نماید، تیپ55 پیاده زیر امر لشگر92 عمل نموده و تیپ84 پیاده نیز به طور مستقل در جناح شمالی منطقه به نیروهای دشمن فشار وارد می کند و تپه های شمالی محور اندیمشک، دهلران را تصرف و تأمین می نماید. نیروهای حمله ور بعد از اشغال هدف های تعیین شده آن را تحکیم و پدافند می نمایند.»

همان طور که قبلاً نیز ذکر شده است در اواخر دهه اول دی ماه1360 نیروهای عمل کننده در طرح کربلای1 متشکل از نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی عمده هدف های خود را تأمین نمودند و عملیات کربلای1 را خاتمه یافته اعلام گردید.

 با خاتمه یافتن عملیات کربلای1 فعالیت فرماندهان و ستاد های مربوطه جهت طرحریزی عملیات کربلای2 از تاریخ10 دی ماه1360 مجدداً آغاز شد.

در26 دی ماه1360 فرماندهان و مسئولین عملیات در منطقه خوزستان به حضور رهبر کبیر انقلاب و فرمانده کل قوا(ره) شرفیاب شدند و ایشان در قسمتی از رهنمودهای خود خطاب به فرماندهان چنین فرمود:

«…نظام الهی مقرر کرده است تا شما برای خدمت به اسلام انتخاب شوید و این پیش خدا ثبت است و ملائکه الله و خداوند پشتیبان شماست، دلتان قوی باشد. شما روی تدبیر، فکر و عمل کنید. دیگر نه از کشتن بترسید نه از کشته شدن. عمده این است که قصدتان خالص باشد که بحمدالله هست.»

فرماندهان پس از دریافت رهنمودهای فرماندهی معظم کل قوا حضرت امام خمینی(ره) اجرای عملیات کربلای2  را نه از بُعد وظیفه کاری واجب بلکه آن را یک تکلیف شرعی دانسته ومصمم تر از گذشته به جبهه ها باز گشتند. اثر مهم دیگر فرمان حضت امام(ره) در تصمیم گیری راه کارهای پیشنهادی برای عملیات کربلای2 بود. بدین ترتیب تمام تلاش ها جهت فراهم آوردن نیرو و امکانات لازم برای اجاری راه کار دوم تمرکز گردید.

به این ترتیب نیروی زمینی ارتش تصمیم به جابه جایی لشگر92 زرهی به منطقۀ رقابیه گرفت. تیپ یک لشگر77 که برای کمک به عملیات کربلای1 به منطقه سوسنگرد اعزام شده بود مجدداً به منطقه شوش مراجعت کرد و ضمناً به تیپ58 ذوالفقار و یک گردان از تیپ84 پیاده که در منطقه غرب مستقر بودند دستور جابه جایی به منطقه خوزستان صادر شد.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ملزم به آماده نمودن نُه هزار نفر رزمنده برای تقویت نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گردید .

پس از دو ماه مشورت و هماهنگی و تبادل نظر بین مسئولین ارتش و سپاه سرانجام طرح شماره یک عملیات کربلای2در اواخر دی ماه1360 تهیه گردید. و همین طرح اساس عملیات آینده که فتح المبین نامگذاری شد قرار گرفت. نکات اصلی طرح به شرح زیر می باشد:

1-در فرضیات پیش بینی شده بود که:

الف- سپاه پاسداران و نیروهای بسیج مردمی نیرویی شامل حدود9000 نفر آماده  وتا پایان عملیات کربلای2 هماهنگ با یگانهای ارتشی در عملیات شرکت می نمایند.

ب-کلیه یگانهای پیش بینی شده در دسترس خواهند بود.

پ-دشمن در منطقه جنوب مبادرت به آفندی که موجب درگیری نیروهای پیش بینی شده گردد نمی نماید.

فرضیات نشان می دهد که نیروهای سپاه پاسدارن هنوز سازماندهی نشده و تلاش می گردید با بسیج نیروهای مردمی استعداد پیش بینی شده تأمین گردد.

2-مأموریت: در طرح شماره یک کربلای2 مأموریت به شرح زیر بیان گردیده بود:

«فرماندهی عملیات کربلای2در ساعت (س) روز (ر) به منظور انهدام نیروهای دشمن در منطقه عملیات دزفول و شوش تک می کند، ارتفاعات علی گره زد، ابوصلیبی خات، تنگه رقابیه، ارتفاعات چنانه و عین خوش را تصرف و تأمین و در منطقه پدافند می نماید و آماده می شود بنا به دستور تک را به سمت غرب جهت تأمین خط مرز ادامه دهد.»

3-تدبیر عملیات: تدبیر عملیات در سه مرحله به شرح زیر پیش بینی شده بود.

مرحله یکم:لشگر21و77 وتیپ55 هوابرد ولشگرهای1 و 3و 5 سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تاریکی شب توأم با غافلگیری تک نموده و ارتفاعات شرقی دشت عباس (علی گره زد) را درشمال و تپه ابوصلیبی خات را در مرکز و تنگ رقابیه را در جنوب تصرف می نمایند.

در این مرحله لشگر92 زرهی و دو تیپ از سپاه پاسداران احتیاط منظور گردیدند.

مرحله دوم: در این مرحله نیروهای مرحله یکم، تک را به سمت غرب به منظور تصرف عین خوش و ارتفاعات تینه و غرب چنانه ادامه داده و مناطق تصرف شده را پاکسازی می کنند و در ارتفاعات تینه و برغازه پدافند می نمایند.

مرحله سوم: ادامه تک به سمت غرب برای تأمین مرز

گسترش یگانهای عمده نیروی زمینی به نحوی بود که اجرای مانور را در مراحل یکم و دوم مسیر می ساخت لشگر21 در شمال منطقه، لشگر77 در وسط و تیپ55 هوابرد در جنوب منطقه مستقر بودند تیپ دو لشگر92 زرهی به قسمت شمالی منطقه واقع در شمال منطقه گسترش لشگر21 و در منطقه مسؤلیت تیپ84 پیاده در حوالی آبادی لزه مستقر گردیده بود و باقیمانده لشگر92 در حوالی منطقه عبدالخان مشغول گسترش در منطقه تجمع بودند.

لشگر های موجود توپخانه های خود را فعال نموده و علاوه بر آن گروه33 توپخانه با سه گردان توپخانه130 میلیمتری، یک گردان توپخانه175 میلیمتری و یک گردان موشکی کاتیوشا در پشتیبانی یگانهای مانوری قرار داشتند.

همان طوری که قبلاً ذکر شد؛ سپاه پاسداران موظف به تشکیل یگانهایی جمعاً با استعداد9000 نفر شده بود. بنابراین سپاه پاسداران با سه لشگر هر یک با استعدادی حدود3000 نفر که تیپ های آنها دارای استعدادی معادل600 نفر و گردان های مربوطه200 نفر رزمنده داشتند، در کنار لشگرها، تیپ ها و گردانهای ارتشی که به ترتیب دارای استعداد پرسنلی حدود12000، 4000و800 نفر بود قرار می گرفتند.

ضمناً یگانهای سپاه در آن زمان بیش تر مجهز به جنگ افزار های سبک بودند.

در آغاز نیروی زمینی ارتش و سپاه پاسداران هر کدام به طور مستقل آمادگی خود را دنبال می کردند. تبادل نظر بین فرماندهان به طور مجزا انجام می گرفت ولی اجرای یک عملیات مشترک نیاز به همکاری ستادی وسیع و با تداوم بیش تری را ایجاب می کرد.

برای ایجاد و حدت نظر و تلاش مشترک در تاریخ13 بهمن ماه1360 فرماندهان عمدۀ نیروی زمینی ارتش و سپاه پاسداران گرد آمدند و برای اولین بار، اقدام به یک بررسی مشترک نمودند و به وحدت نظرهایی در مورد اجرای طرح شماره یک عملیات کربلای2رسیدند. اهم نظریات هماهنگ شده در آن بررسی به شرح زیر می باشد:

1-اجتناب از مانور جبهه ای و اجرای عملیات با مانور احاطه ای و حتی در صورت لزوم دورانی.

2-اجرای عملیات با سرعت زیاد و به منظور جلوگیری از طولانی شدن مدت نبرد.

3-توافق فرماندهان مبنی بر تشکیل پنج قرارگاه تاکتیکی به شرح زیر از روز چهار بهمن ماه1360 و تعیین و معرفی فرماندهان سپاه برای هر قرارگاه جهت ایجاد هماهنگی و کار مشترک.

الف-قرارگاه تاکتیکی لشگر21 پیاده در دزفول.

ب-قرارگاه تاکتیکی لشگر77 پیاده در هفت تپه

پ-قرارگاه لشگر92 (منهای تیپ2) در شمال عبدالخان (در دشت آباد)

ت-قرارگاه تاکتیکی تیپ 2لشگر92 در حوالی آبادب ازه واقع در شمال شرقی امامزاده عباس

ث-قرارگاه تاکتیکی تیپ55 پیاده هوابرد در حوالی روستای بیت شایه واقع در غرب کرخه

4-طرح عملیاتی شماره یک کربلای2 به عنوان طرح مبنا برای فعالیت های ستادی و آمادگی مورد توافق قرار گرفت.

بدین ترتیب بود که فعالیت های مشترک یگانهای ارتش و سپاه بر مبنای طرح یاد شده وارد مرحله جدیدی گردید، و بر اساس آن اولین دستورالعمل رسمی نحوه ادغام یگانهای ارتشی و سپاهی تهیه و منتشر شد.

ولی به علت عدم تجانس نیروها، ایجاد یگانهای ادغامی در عمل با مشکل مواجه شد. درباره فرماندهی مشترک چنین مشخص شده بود که در تمامی سطوح فرماندهی از گروه تا گردان اصل بر حسن تفاهم و کارایی قرار گیرد و فرماندهان تیپ های ارتش و سپاه با مشاورت یکدیگر کاردان ترین فرد از فرماندهان گردان ارتش یا سپاه را برای فرماندهی گردانهای مشترک تعیین نمایند و فرمانده دیگر به عنوان معاون وی انجام وظیفه نماید.

سازمان پرسنلی گردانهای ادغامی به این ترتیب پیش بینی شده بود که هر گردان ادغامی دارای614 نفر پرسنل باشد. هر گردان از  سه گروهان145 نفری و یک گروهان پشتیبانی حدود169 نفر تشگیل گردد.

چنین سازماندهی برای ادغام مشکلاتی را به وجود می آورد، زیرا هر گردان ارتشی به تنهایی حداقل دارای750 نفر استعداد پرسنلی بود و حال چنانچه با گردان سپاهی که حدود200 نفر بود ادغام می شد- استعدادهای معادل950 نفر را تشکیل می دادند و معلوم نبود پرسنل اضافی بایستی در چه سازمانی گنجانده شوند.

به هر حال آنچه که در عمل بوقوع پیوست، این بود که در رده قرارگاه کربلا و قرارگاههای عمده تابعه، فرماندهی مشترک به وجود آمد، ولی در رده های لشگر و پائین تر هر یک از نیروهای ارتش وسپاه، فرماندهی خود را حفظ نمودند و یگانها دوش به دوش یکدیگر عمل می کردند.

بهمن ماه سال1360 نیز  به تکمیل برآوردها و بررسیها و طرحریزی ها و هماهنگی مشترک گذشت و زمان قطعی برای اجرای طرح تعیین نگردید.

فعالیت های ارتش عراق

هم زمان برای فعالیتهای ستادی برای طرحریزی عملیاتی توسط نیروهای ایرانی، ارتش عراق کلیه حرکات مقابل را زیر نظر داشت و اسناد ومدارک اغتنامی نشان می دهد که عراق از زمان تغییر مکان لشگر77 پیاده از آبادان به منطقه شوش، متوجه شده بود که در آینده نزدیک، اجرای عملیات تهاجمی نیروهای ایران در منطقه غرب دزفول حتمی می باشد.

منبع: ارتش جمهوری اسلامی ایران در هشت سال دفاع مقدس،سرتیپ دو جوادی پور،محمد، سرتیپ دو نیکفرد،علی، سرهنگ حسینی،سید یعغوب، سازمان عقیدتی سیاسی آجا

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده