کلاه سبزها: خاطرات نیروهای ویژه هوابرد
بخش یکم: مقدمه «جا دارد که امروز ارتش جمهوری اسلامی ایران را ارتش حزبالله بنامیم»1 همزمان با قیام مردم به رهبری امام خمینی (ره) بر ضد رژیم فاسد و ستمگر پهلوی، ارتش هم متأثر از شرایط جامعه، همپای مردم، قدم در میدان مبارزه گذاشت. ارتشیان، بهجز عدهای از سران آن، مانند دیگر آحاد جامعه از ظلم و ستم به تنگ آمده و راه مبارزه و مقاومت را در پیش گرفتند. آنان با پشت پا زدن به وعدههای سران رژیم منحوس پهلوی، به مکتب الهی روحالله روی آوردند و از تمام خوشیها و لذتهای دنیایی دل کندند.

کم‌کم آن‌ها که دغدغۀ دین و مذهب داشتند، گرد هم جمع شدند و گروه‌ها و انجمن‌هایی را تشکیل دادند. افراد این گروه‌ها، بیانات امام خمینی (ره)، اعلامیه‌ها، توصیه‌ها و سخنرانی‌های ایشان را منتشر می‌کردند و سعی در آگاه‌سازی و توجیه کارکنان ارتش داشتند. هماهنگی و انسجام نسبی بین نیروهای مبارز و انقلابی ارتش سبب شد تا آنان همراه با ملت مظلوم و ستم‌دیدۀ ایران در مقابل رژیم پهلوی بایستند و مهم‌ترین نقش را در انحلال آن حکومت سفاک ایفا کنند.

پس از سربلندی ارتش در آزمون بزرگ انقلاب، مسئولیت اصلی برقراری امنیت ایران اسلامی و دفاع از مرزهای کشور بر عهدۀ ارتشیان غیور گذاشته شد. از سویی، عده‌ای که همچنان امید واهی به شکست انقلاب داشتند، سعی می‌کردند آخرین تیرهای خود را رها کنند؛ که همان بدبینی به ارتش و در نهایت، تلاش برای انحلال آن بود. این نقشۀ شوم، از سوی برخی سران مزدور طراحی شد. این‌ها مدعی بودند که برخی فرماندهان ارتش، دست نشاندۀ حکومت پهلوی بوده و در سرکوب جنبش مردم دست داشته‌اند. تلاش مذبوحانۀ این‌ها به منظور انحلال ارتش، با درایت امام خمینی (ره) ناکام ماند و این توطئه نقش برآب شد. آن پیر فرزانه که از خلوص، ایمان و تعهد در بدنۀ ارتش آگاه بودند، 29 فروردین را «روز ارتش» نامیدند. خیلی زود شاکلۀ ارتش منسجم و بازسازی شد.

یکی از تیپ‌های مهم ارتش، تیپ 23 نیروهای ویژه(نوهد) بود که بلافاصله پس از پیروزی انقلاب اسلامی توسط تعدادی از نیروهای مؤمن و انقلابی تیپ، دوباره سازماندهی شد. از آنجا که این تیپ از آموزش، تخصص و قابلیت‌های ویژه در حوزۀ جنگ‌های چریکی برخوردار بود، نقش مهم و حساس سرکوب توطئه‌ گروهک‌ها و درگیری‌های سراسر کشور را بر عهده گرفت. زمان زیادی از پیروزی انقلاب اسلامی ایران نگذشته بود که با دسیسۀ دشمنان، بسیاری از مناطق کشور درگیر قدرت‌طلبی گروهک‌های مزدور و ضد انقلاب شد. گروهک‌های ضد انقلاب مناطق کردنشین در غرب و شمال‌غرب، همچنین گروه‌هایی به نام خلق ترکمن، خلق بلوچ و خلق عرب در مناطق خود علیه انقلاب نوپای اسلامی ایران شورش کردند.

رشادت‌ها و شجاعت‌های تیپ نیروی مخصوص، با آغاز جنگ تحمیلی، بیش از پیش نمایان شد. این تیپ از همان نخستین روزهای جنگ به مناطق جنوبی اعزام شد؛ اعزامی که به جرأت می‌توان گفت کسی از آن سخن به میان نیاورده است. طومار دلاوری‌ها و شجاعت‌های  این نیرو در هشت سال دفاع مقدس خیره کننده است. عملیات‌های نفوذ به عمق خاک عراق، حمله به پایگاه‌های اصلی و مهم شمال عراق، عملیات‌های چریکی، ایفای نقش بی‌بدیل و اثرگذار در پیروزی رزمندگان در عملیات‌های بزرگی همچون بیت‌المقدس، مبارزه‌های نفس‌گیر با منافقین در مناطق غرب و جنوب، از جمله جان‌فشانی‌های تیپ نیرو مخصوص ارتش در طول هشت سال دفاع مقدس است.

تیپ 23 نیرو مخصوص، در نخستین‌ روزهای آغاز جنگ، نیروهای خود را روانۀ میدان مبارزه کرد. آن‌ها گمنام، بی‌ادعا و تنها برای دفاع از مملکت اسلامی خود، با تمام توان و قابلیت‌های خود و بدون هیچ ترس و واهمه تا قلب ارتش مجهز و مسلح عراق پیش رفتند و ضربات سنگینی به آن‌ها وارد کردند. تلفاتی که عراق در پی حملات و مقاومت نیرو مخصوص ارتش متحمل می‌شد، به اندازه‌ای برایشان سخت و جبران ناپذیر بود که در برخی گزارش‌های رسانه‌های بیگانه از آن به عنوان «شدیدترین حملات پارتیزانی ارتش ایران» یاد می‌شد.

در روزهای آغازین جنگ که هنوز عملیات‌ها منسجم نبود و مناطق جنوب کشور پر شده بود از حضور داوطلبانۀ مردم، تیپ نیرو مخصوص بر اساس آموزش‌های خود، پیوسته و بی‌وقفه حملاتی را طراحی کرد و با توجه به تجهیزات خود، عملیات‌های ایذایی بسیاری انجام داد. حضور تیم‌های عملیاتی تیپ 23 در قالب تیم‌های چریکی دکتر چمران و دادن آموزش‌های رزمی به بسیجی‌های داوطلب، بهترین بهره از توان و ظرفیت‌های این نیرو بود.

دلاورمردی‌های تیپ نیرو مخصوص در کنار سیصد نفر از دانشجویان ارتش، که در حین دانش آموختگی به فرماندهی شهید سرلشکر سیدموسی نامجوی در روز سوم جنگ راهی مناطق جنگی شدند، همچنین تکاوران نیروی دریایی ارتش به همراه پشتیبانی نیروهای مردمی و سپاه خرمشهر، زیباترین و باشکوه‌ترین صحنه‌های ایثار و شهادت را در نخستین روزهای جنگ خلق کرد. جان‌فشانی و شهادت‌طلبی آنان سبب شد تا دشمن زبون و حامیانش خیلی زود متوجه اشتباه خود شوند.

هرچه از جنگ می‌گذشت، نقش نیرو مخصوص برجسته‌تر و پررنگ‌تر می‌شد. قابلیت‌ها و توانمندی‌های این تیپ سبب شد تا مأموریت‌ها و عملیات‌های نفوذ به خاک دشمن بر عهده‌شان قرار گیرد. نفوذ در عمق خاک دشمن، انجام عملیات‌های مختلف، ضربه زدن به استحکامات و تجهیزات نیروهای دشمن، در حالی که امکان هیچ‌گونه پشتیبانی وجود ندارد، به عنوان سخت‌ترین و پرمخاطره‌ترین نوع عملیات در جنگ‌ها محسوب می‌شود. هریک از این مأموریت‌ها، استقبال از مرگ است که دلاور مردان تیپ نیروهای ویژه مشتاقانه و آگاهانه این راه را برگزیده‌اند.

بر پایۀ اطلاعات به دست آمده، ارتش بعث عراق به منظور تجدید قوا و سازماندهی دوباره، نیروهای خود را به مناطق شمالی عراق، که هم‌مرز ترکیه است منتقل می‌کرد. از این رو، به دلیل نوع مأموریت، شجاعت و تجربۀ تیپ نیروهای ویژه، نفوذهای سخت و پرمخاطره به خاک دشمن به آن‌ها محول شد، تا جایی که گاهی تا عمق 150 کیلومتری هم نفوذ می‌کردند. بر پایۀ اسناد و مدارک موجود، تیم‌های عملیاتی نیرومخصوص با تاخت2 به مواضع و پایگاه‌های دشمن، ربایش، مین‌گذاری و ایجاد ناامنی، ضربات مهلکی به توان نظامی ارتش عراق وارد کردند. این ناامنی سبب شد، صدام یگان‌های ویژه و بسیاری از تجهیزات خود را به منظور برقراری امنیت به مناطق شمالی عراق اعزام کند. همین موضوع موجب تضعیف نیروهای دشمن در جنوب ایران شد و یکی از عوامل مهم پیروزی‌های غرورآفرین رزمندگان بود.

تیپ نیرو مخصوص ارتش، بخش زیادی از موفقیت خود را مرهون مجاهدت‌های شهدای والامقامی است، از جمله: سرلشکر شهید حسن آبشناسان، سرلشکر شهید حسین شهرام‌فر، شهید غلامرضا خلیلی شهانقی، شهید مصطفی دائمی، شهید ابراهیم صفری، شهید حسن آقازاده‌ فرد، شهید غلامرضا گلدست، شهید عزیزالله اسلامی، شهید محمد هاشمیان، شهید احمد فروغی و دیگر شهدای عزیز. در مظلومیت و گمنامی شهدای تیپ ویژه همین بس که پیکر تعدادی از آن‌ها همچون شهید فریدون صبح‌بیداری، عباس چوکام و حسن موسویان، مهمان خاک‌های مناطق جنوب و غرب کشور است و خانواده‌های گران‌قدرشان همچنان چشم انتظار بازگشت پیکر مطهر این عزیزان هستند.

در کنار نام شهدای عزیز تیپ نیرو مخصوص، لازم است یادی کنیم از رشادت‌های جانبازان این تیپ که به دلیل کثرت، برای تبرک تنها به اسامی تعدادی اشاره می‌کنیم: امیر سرتیپ احمد دادبین، امیر سرتیپ دوم احمد اسدی، امیر سرتیپ دوم بیژن پارسا، امیر سرتیپ دوم مصطفی اصلانی، امیر سرتیپ دوم مجتبی اصلانی، سرهنگ اصغر نوری3، سرهنگ علیرضا مرادی، استاد اصغر حاصلی، استاد احمد اقتداری و . . . به طور کلی، تقدیم 1690 شهید پایور و وظیفه و 5550 جانباز و تعدادی آزاده، برگ زرینی از افتخارات تیپ نیروهای ویژه به شمار می‌رود.

پایان جنگ، توقف فعالیت‌های نیرو مخصوص نبود، بلکه در واقع، آغاز مأموریت‌های جدید در جنوب، غرب و شرق کشور بود. آغاز دهۀ هفتاد با گسترش فعالیت‌های گروهک‌های ضدانقلاب، به ویژه منافقین در مناطق جنوب و غرب کشور هم‌زمان شد. حمایت‌های گستردۀ آماد و پشتیبانی و اطلاعاتی دشمن سبب شد تا عناصر این گروهک با اعزام تیم‌های خود به داخل کشور و با ترور و بمب‌گذاری، ایجاد ناامنی کنند. با توجه به این مسئله، به تیپ 65 نیروهای ویژه که از بدنۀ لشکر 23 جدا شده بود، مأموریت دادند با اعزام تیم‌های عملیاتی خود به مناطق مذکور، با عناصر گروهک منافقین مقابله کنند.

حضور مؤثر تیم‌های عملیاتی تیپ 65 که با پشتیبانی یگان‌هایی از لشکر 92 زرهی اهواز، لشکر 23 تکاور و تعداد دیگری از یگان‌های ارتش همراه بود، ضربات سختی به گروهک منافقین و اشرار منطقه وارد کرد.

گسترۀ فعالیت این تیپ تا مرزهای شرقی ادامه داشت. مبارزه با قاچاقچیان بین‌المللی مواد مخدر و جلوگیری از گسترش فعالیت گروهک طالبان از جمله فعالیت‌های این تیپ در برقراری و تأمین امنیت در مناطق شرق کشور بوده است.

آنچه گفته شد، بخشی از مأموریت‌های تیپ نیروهای ویژه است. در ادامه به نکاتی اشاره خواهیم کرد که علاقه‌مندان به خدمت در این تیپ، باید از آن آگاه باشند. نیروهای واکنش سریع (نیرومخصوص) که برای هر نوع مأموریتی در داخل خاک دشمن آماده هستند، یکی از مؤلفه‌های برتری در ساختار نظامی همۀ کشورها و ابزار قدرت فرماندهان محسوب می‌شوند. نیروهای ویژه یا همان کلاه‌سبزها طبق استانداردهای نظامی، جزو برترین نیروهای رزمی در جهان به شمار می‌آیند. ایجاد ناامنی و ترس در بین دشمنان و گروه‌های شورشی با عملیات‌های ایذایی، تاخت، ربایش، هِلی‌بُرن و نفوذ در خاک دشمن از طریق چتر، سقوط آزاد و غواصی، بخشی از مأموریت‌های ذاتی این نیروهاست. از دیگر وظایف این تیپ، مقابله با اغتشاش و آشوب‌های داخلی در کنار ساختارهای انتظامی است.

گذراندن دوره‌های آموزشی سخت و طاقت‌فرسا از جمله نوهد (دوره‌ای که صرفاً مخصوص نیروهای کلاه‌سبز بوده و در سایر یگان‌ها آموزش داده نمی‌شود.)، چتربازی، تکاور، کوهستان، زندگی در برف، زندگی در جنگل، زندگی در بیابان، غواصی، اسکی، رهایی گروگان، تک‌تیرانداز، چریک و ضدچریک، انجام فعالیت‌های سخت فیزیکی و ورزش‌های سنگین و فراگیری دورۀ زبان‌های خارجی، سبب شده است که این نیروها همواره آماده هرنوع مأموریت و عملیات باشند.

فرماندهی تیپ 65 نیروهای ویژۀ هوابرد، تنها به آموزش جسم کارکنان تیپ بسنده نکرده‌اند، بلکه در کنار آموزش‌های تخصصی، به پرورش روح و تقویت باورهای دینی و مذهبی آن‌ها نیز اهتمام دارند. البته وجود شاخصه‌های بارز فردی همچون اخلاص، تعهد، ایمان، وطن‌پرستی، شجاعت، چالاکی، جسارت، خلاقیت، هوش و ذکاوت بالا، ولایت‌پذیری، صداقت، فروتنی، دلبسته نبودن به تعلقات دنیایی و پایبندی به آرمان‌ها، وجه تمایز آن‌ها از سایر نیروها شده است. هرچند این ویژگی‌ها در وجود همۀ کارکنان ارتش تبلور دارد، اما مأموریت‌ها و آموزش‌های ارائه شده، این ویژگی‌ها را در بین کارکنان تیپ نیروهای ویژه برجسته کرده است.

در اینجا لازم است به برخی نکات اشاره شود:

1. خاطراتی در این کتاب تدوین شده است که به دلیل گذشت زمان، ملاحظات حفاظتی و امنیتی ندارند. با وجود این بسیاری از مأموریت‌های ویژه این تیپ به دلیل مسائل امنیتی قابل گفتن نبود، به همین دلیل، بخش زیادی از فعالیت‌های آن‌ها در پرونده‌های امنیتی کشور ثبت و ضبط شده است تا ان‌شاء‌الله در صورت فراهم شدن شرایط مناسب در اختیار علاقه‌مندان قرار گیرد.

2. تعداد و حجم بسیار بالای خاطرات و تعدد نفرات موجب شد تا به ناچار به یکی دو خاطره از هر یک از عزیزان بسنده کرده و موارد ویژه را برگزینیم، زیرا تیپ نیرو ویژه به سبب نوع قابلیت و توانمندب‌هایش پس از پیروزی انقلاب تا کنون در تمام جریان‌ها و وقایع، حضوری پررنگ داشت که این امر، انتخاب خاطرات را بسیار سخت کرده بود.

3. تعدادی از خاطرات ضبط شده به دلایل مختلف همچون نقص آن، به خاطر نداشتن جزئیات به دلیل گذشت زمان و . . . قابل انتشار در این مرحله نبود. به منظور ارتباط با کارکنان بازنشستۀ تیپ و استفاده از خاطرات آن‌ها، تلاش‌های بسیاری شد که نتیجه‌ای نداشت، از این رو ، از عزیزانی که تمایل به ثبت خاطرات خود دارند، درخواست می‌نماییم با برقراری ارتباط با تیم تدوین، ما را مورد لطف و عنایت خود قرار دهند.

4. با وجود تلاش بسیار، کسب اطلاعات از زندگینامۀ برخی از شهدا میسر نشد، از این رو، از عزیزانی که اطلاعاتی در مورد شهدایی دارند که کتاب مزین به نام مبارکشان است، درخواست داریم آن را در اختیار تیم تدوین قرار دهند.

5. این بخش را با چند نکتۀ زیبا و قابل تأمل که در حین ضبط خاطرات با آن‌ها مواجه شدیم، به پایان می‌رسانیم. افرادی که تاکنون از قدرت جسمس و روحی ویژۀ آنان دادِ سخن راندیم، زمانی که در خاطراتشان یادی از همرزمان شهید خود می‌کردند، نمی‌توانستند حرارت و احساس درونی جاماندن از قافلۀ شهدا را پنهان کنند. قطرات اشکی که بر گونه‌ها جاری می‌شد، گواه سوز درون آنان بود. در تمام ساعات ضبط مصاحبه، حسرت جاماندن از همرزمان شهیدشان به خوبی حس می‌شد. همچنین فروتنی و افتادگی آنان مثال‌زدنی است؛ در جایی که این افسران عالی‌رتبه و نخبگان نظامی در بیان رشادت‌ها و دلاورمردی بسیجیان نوجوان و کم‌سن و پیران، با خضوع تمام خود را پایین‌تر و ضعیف‌تر از آن‌ها معرفی می‌کردند، گویی غرور و منیّت راهی در وجودشان ندارد.

بی‌محبتی و بی‌انصافی از سوی برخی افراد در بیان دلاورمردی نیروهای ارتش و نقش آنان در حوادث انقلاب و دفاع مقدس، سبب نشد مصاحبه‌شوندگان از جادۀ انصاف و اعتدال خارج شوند. آن‌ها حقایق را آن‌گونه که رخ داد، توصیف کرده و از شجاعت‌های تمام گروه‌های حاضر در جنگ یاد کردند. روح والا و فراق همرزمان شهید، سبب بی‌قراری آن‌ها شده تا در پی راهی برای وصال دوستان خود باشند، از این رو، با وجود برخی مشکلات و مجروحیت‌های جسمی، برای دفاع از اسلام و ناموس شیعه اعلام آمادگی کردند تا همچون گذشته لباس رزم بر تن کرده و با دشمنان اسلام و تکفیری‌ها مقابله کنند.

6. لازم است سپاسگزار همۀ بزرگوارانی باشیم که با خاطرات ارزشمند خود در تدوین این اثر و زنده نمودن یاد شهدای گمنام و سربازان بصیر و ولایی تیپ نیروهای ویژۀ هوابرد ارتش (کلاه‌سبزها) ما را یاری نموده‌اند.

همچنین از امیر سرتیپ دوم دکتر فتح‌الله رشیدزاده، فرمانده پیشین دانشگاه افسری امام علی (ع) و مشاور کنونی فرماندهی محترم کل ارتش جمهوری اسلامی ایران، سرهنگ سید محمود اکبرنیا و سرهنگ علی کرمی که با بزرگواری ما  را در تدوین این اثر یاری نمودند، تقدیر و تشکر می‌کنیم. از سازمان عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران و اداره تبلیغات و انتشارات این سازمان نیز کمال تشکر را داریم که با سعه صدر و تیم کارشناسی مجرب، اثر را ویرایش کرده و چاپ آن را به عهده گرفتند.

نویسندگان

تهران – 1395

پاورقی

1- مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی)، مانور بزرگ ولایت، 1376

2-این عملیات به «عملیات بزن و در رو» مشهور است که در آن، به پایگاه‌ها و مراکز مهم دشمن حمله می‌شود و پس از وارد آوردن آسیب جدی، بدون تصرف، به سرعت منطقه را ترک می‌کنند.

3- سرهنگ اصغر نوری در تاریخ 5/7/1395 به دلیل عارضه قلبی به رحمت ایزدی پیوست، روحش شاد.

منبع : کلاه‌سبزها، ذاکری خطیر، سمیه، ذاکری خطیر، رضا، 1395، انتشارات سازمان عقیدتی سیاسی آجا، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده