حماسه سازان دريايي
با آغاز درگيري هاي مرزي با دشمن بعثي در مرزهاي جمهوري اسلامي ايران و آشكار شدن نشانه هاي احتمال بروز جنگ تمام عيار، نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران كه ماموريت تامين منافع كشور در آب هاي خليج فارس و درياي عمان و باز نگه داشتن خطوط مواصلات دريايي خودي را بر عهده داشت، با اعلام آماده باش به كليه ي مناطق دريايي در جنوب كشور خود را براي دفاع از سر حدات آبي و منافع كشور در دريا آماده كرد.

نيروي دريايي ارتش، در نخستين گام اقدام  به تهيه طرح هاي عملياتي براي مقابله با تهديدات احتمالي دشمن و همچنين وارد كردن ضربه به منافع بعثيون در دريا كرد. در اين رابطه، يك طرح كلي و جامع نيز با نام طرح ذوالفقار تهيه شد. اين طرح شامل كليه عمليات دريايي آفندي و پدافندي از تنگه هرمز تا دهانه‌ي اروند رود بود. طرح مذكور پس از آنكه در پانزدهم شهريور 1359 به تصويب  ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي ايران رسيد، بلافاصله به مناطق دريايي نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران در جنوب ابلاغ شد تا در راستاي اجراي بخش هاي مختلف آن آمادگي لازم را كسب كنند.

همچنين قرار گاه مقدم دريايي با عنوان نيروي رزمي 421 را در بوشهر به منظور هدايت وكنترل كليه عمليات دريايي در پهنه خليج فارس و تنگه ي هرمز در تاريخ سي ام شهريور 1359(يعني يك روز قبل ازآغاز تهاجم سراسري عراق به مرزهاي جمهوري اسلامي ايران) تشكيل داد. فرماندهي اين قرار گاه بر عهده جانشين وقت فرمانده نيروي دريايي بود و تعدادي از افسران زبده و توانمند  نيروي دريايي ارتش، در آن حضور داشتند.

بر خلاف تصور دشمن، كه به خيال خود نيروهاي مسلح ارتش جمهوري اسلامي ايران را با تهاجم سراسري به مرزهاي مقدسمان غافلگير كرده است، اما هوشياري و آمادگي رزمندگان جان بر كف نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران موجب شد كه طومار نيروي دريايي ارتش بعث در مدت 67 روز پس از آغاز جنگ تحميلي درهم پيچيده شود و سيادت دريايي جمهوري ايران بر آب هاي خليج هميشه فارس تا پايان دفاع هشت ساله حفظ شود.

هريك از تجهيزات مختلف نيروي دريايي اعم از شناور و پروازي، از كنار هم قرار گرفتن سامانه هاي مختلف با فناوري پيشرفته شكل گرفتند. پس از پيروزي انقلاب اسلامي و خروج مستشاران بيگانه از كشور و ساير تبعات طبيعي ناشي از وقوع انقلاب كه بر ساختار ارتش تاثير بسيار گذاشته بود، دشمن تصور مي كرد كه نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران از يك سو بر اثر كمبودهاي موجود و از سوي ديگر بر اثر از هم گسيختگي نظم و انظباط حاكم بر نيروهاي مسلح امكان بكارگيري و استفاده از تجهيزات موجود را ندارد.

اما كاركنان ايثارگر نيروي دريايي ارتش ج.ا.ا خلاف آن را به دشمن ثابت كردند. به گونه اي كه كليه يگان هاي شناور نداجا در روز سي و يكم شهريور 1359 از پايگاه هاي خود به دريا عزيمت و كليه راه هاي مواصلات دريايي جمهوري اسلامي از تنگه هرمز تا شمالي ترين نقطه ي خليج فارس را در كنترل خود گرفتند و براي تامين امنيت جزاير و سكوهاي نفتي ايران به گشت دريايي در حوالي آن ها پرداختند.

نيروري دريايي ارتش، در نخستين روزهاي دفاع مقدس با توجه به رهنمودهاي حضرت امام خميني (ره) مبني بر اتحاد كليه مسلمين جهان و همچنين تاكيد بر اين موضوع كه نمي بايست به بيت المال مسلمين صدمه وارد شود، فقط در تلاش براي مقابله با يگان هاي نظامي و پدافند از تا سيسات مهم مستقر در سواحل و جزاير ايران بود و در درگيري موفق شد كه تعدادي از ناوچه هاي دشمن را منهدم و هواپيما هاي جنگنده متجاوز را سرنگون نمايد.

اما با توسعه حملات دشمن به مناطق مسكوني غير نظامي و تاسيسات اقتصادي كشور، نيروي دريايي ارتش بر خود واجب ديد تا پاسخ دندان شكني به دشمن بدهد. بر همين اساس علاوه بر محاصره دريايي دشمن و مقابله با يگان هاي هوايي و شناور دشمن در شمال خليج فارس با به اجرا در آوردن سلسله عمليات، حمله به اسكله هاي نفتي البكر و الاميه تلاش كرد تا تكليف جنگ را يكسره كند.

با انجام عمليات اطلاعاتی و شناسايي و جمع آوري اطلاعات لازم در خصوص مراكز و تاسيسات نظامي و اقتصادي دشمن، مشخص شده بود كه با توجه به اتكاي رژيم حاكم بر عراق به در آمدهاي نفتي اسكله هاي بارگيري نفت البكر والاميه در شمال خليج فارس يكي از مهمترين مراكز اقتصادي رژيم بعثي است كه تامين كننده پشتوانه مالي ماشين جنگي آن كشور است. بخش اعظم صادرات نفت دشمن از طريق اين اسكله ها انجام مي شد. اين اسكله ها در دل آبهاي خليج فارس و در فاصله حدود 20 كيلومتري از خاك آن كشور ساخته شده است .

هريك از اسكله هاي مذكور حدود يك هزار متر طول دارند و از بتون و فولاد ساخته شده اند و هريك از آنها قادر است كه به چهل نفت كش قول پيكر پهلو دهد و عمليات بارگيري نفت به هر چهار فروند را به انجام برساند.

سلسه عمليات حمله به اسكله هاي "البكر" و "الاميه" تحت هدايت و فرماندهي قرارگاه مقدم دريايي ارتش ج.ا.ا و با عمليات "اشكان" آغاز شد. در اين عمليات كه توسط سه فروند ناوچه موشك انداز و يك فروند بالگرد زير سطحي نيروي دريايي ارتش در دهم آبان 1359 انجام شد، اسكله هاي مذكور زير آتش توپخانه ناوچه ها قرار گرفتند و صدماتي به آنها وارد شد .

 يكي از اهداف اجراي اين عمليات، ايجاد رعب و وحشت در دل نفرات دشمن به منظور تخليه سكوها بود. هدف ديگر عبارت بود از نا امن كردن منطقه براي هشدار به نفتكش هاي خارجي به منظور خودداري آنان از نزديك نشدن به اين اسكله ها. در اين عمليات، علاوه بر صدمات وارده به اسكله ها، يك فروند هواپيماي دشمن نيز كه قصد حمله به ناوچه ها  را داشت هدف گلوله هاي ضد هوايي ناوچه پيكان قرار گرفت و در دريا سر نگون شد.

انجام گشت هاي هوايي توسط بالگرد هاي نداجا در روزهاي بعد، حكايت از آن داشت كه نيروهاي دشمن اسكله را تخليه كرده و وظيفه‌ي حراست از آن ها به يگان هاي شناور دشمن محول شده است . شناورهاي دشمن با گشت در نزديكي اسكله هاي مذكور سعي در حراست از آن ها را داشتند. با كسب موفقيت در عمليات "اشكان"، طرح عمليات بعدي با نام «شهيد صفري »  به مرحله اجرا گذاشته شد.

طرح ريزي اين عمليات بدين گونه بود كه تعداد 27 نفر از تكاوران دريايي زبده به همراه هزاران پوند مواد منفجره توسط يك فروند كشتي ماهيگيري كه نيروي دريايي ارتش براي انجام كارهاي اطلاعاتي در دريا در اختيار داشت، به روي اسكله هاي نفتي دشمن منتقل شدند. علت بكارگيري اين نوع كشتي فريب دشمن بود.

ضمناً دو فروند ناوچه موشك انداز نيز مسئوليت پشتيباني و مراقبت از اين كشتي در مقابل خطرات ناشي  احتمالي يگان هاي هوايي و شناور دشمن را بر عهده داشتند. دو فروند ناوچه خودي وظيفه داشتد كه در كنار آخرين سكوي نفتي ايراني كه نزديك ترين سكو به اسكله دشمن مي باشند، مستقر شده و درصورت بروز هرگونه خطري براي كشتي حامل تكاوران و مواد منفجره بلافاصله وارد عمل شده و تهديد را از ميان بردارند.

تاريخ آغاز عمليات روز سيزدهم آبانماه تعيين شده بود. در اين روز يگان ها از پايگاه دريايي بسوي منطقه هدف حركت كردند وبا وجود وضعيت بد جوي و امواج شديد دريا در شامگاه همانروز به نقاط تعيين شده، رسيدند. با توجه به اينكه اسكله ها بسيار عظيم بودند و براي نفت كشهاي غول پيكر طراحي و ساخته شده بود،كشتي ماهگيري به زير اسكله رفت تا بتواند به پايه هاي آن پهلو بگيرد.

كشتي ماهي گير به دليل امواج شديد دريا به سختي قابل كنترل بود و در نتيجه در كنار اسكله هاي عظيم نفتي دچار صدمه شد و امكان تخليه تكاوران و مواد منفجره را نيافت . قرارگاه مقدم دريايي به دليل صدمات وارده به كشتي مزبور و براي جلوگيري از خطرات احتمالي بعدي براي نفرات سوار بر آن، دستور بازگشت كشتي را صادر كرد. اما براي جلوگيري از لغو عمليات، به ناوچه موشك انداز پيكان كه يكي از دو فروند ناوچه شركت كننده در اين عمليات به منظور تامين امنيت كشتي ماهيگيري بود، ماموريت داده شد كه وظيفه كشتي ماهيگيري را برعهده گيرد. به كشتي ماهيگيري نيز اطلاع داده شد كه در مسير بازگشت به طرف پايگاه تكاوران و محموله مواد منفجره را به ناوچه پيكان منتقل كند.

كشتي ماهيگيري در چهارم آبانماه به ناوچه پيكان پهلو گرفت و كار انتقال مواد منفجره در دل درياي مواج با وجود تمام خطرات ممكن با ايثار و فداكاري تكاروران و كاركنان ناوچه پيكان انجام گرفت. سپس ناوچه پيكان با رعايت نكات ايمني و انجام تاكتيك هاي فريب به سوي منطقه مورد نظر حركت كرد و در تاريكي شب به آنجا رسيد. پس از تخليه تكاوران و مواد منجره بر روي هر يك از اسكله ها، كاركنان ناوچه از طريق سامانه الكتريكي متوجه شدند كه سه فروند ناوچه جنگي دشمن در حال حركت به طرف اسكله ها مي باشند. ناوچه ايراني كه در منطقه دشمن قرار داشت از قبل آمادگي درگيري با واحدهاي دشمن را داشت.

ليكن ناوچه‌هاي دشمن به دليل آنكه ناوچه ايراني  در پشت اسكله قرار داشت از حضور آن در اين منطقه بي اطلاع بودند و فقط براي انجام گشت دريايي در اطراف اسكله ها به آن سو در حركت بودند. ناوچه پيكان پس از خروج از پشت اسكله "الاميه" بلافاصله توسط توپ خود به سوي اولين ناوچه شليك كرد و آن را آماج گلوله هاي خود قرار داد و منهدم كرد. سپس ناوچه دوم را با شليك يك فروند موشك هدف قرار داد و منهدم كرد.

ناوچه سوم با مشاهده وضعيت منطقه، سريعاً مانور كرد و با سرعت زياد به داخل خور عبدالله فرار كرد. ناوچه هاي داشمن كه غافلگير شده بودند، فرصت هيچ گونه عكس العملي را پيدا نكردند و ناوچه پيكان پس از خاتمه درگيري به محل استقرا خود بازگشت.

تكاوران دريايي پس از نصب مواد منفجره در نقاط حساس و تاسيسات اسكله ها توسط ناوچه پيكان از اسكله ها تخليه و بر روي هر اسكله، فقط دو نفر از تكاوران براي انجام اقدامات نهايي و روشن كردن فيوزها باقي ماندند. در روز شانزدهم آبانماه پس از روش كردن فيوزها، بلافاصله توسط بالگرد از اسكله تخليه شدند.

انفجارهاي پي در پي انجام و بر اثر آن كليه تاسيسات اسكله ها منهدم شد و خسارات بسيار زيادي به اسكله ها وارد شد، به گونه اي كه دشمن حتي تا بعد از پايان جنگ تحميلي امكان استفاده از آن اسكله ها را براي صدور نفت خود نداشت. به دنبال انجام اين عمليات، صادرات نفت دشمن از اين اسكله ها قطع و در نتيجه درآمدهاي رژيم بعثي از محل صدور نفت به شدت كاهش يافت و پشتوانه مالي آن كشور براي تجهيز بيشتر ماشين جنگي او از ميان رفت و انتظار مي رفت كه پس از مدتي به زانو درآيد.

اما متاسفانه كمك هاي مالي بسيار زياد حاميان منطقه اي و فرامنطقه اي آن كشور، موجب شد كه دشمن بتواند مدت بيشتري در مقابل رزمندگان جمهوري اسلامي ايران مقاومت كند. ميزان كمك هاي ديگر كشورها به حدي بود كه رژيم بعثي در ابتداي جنگ ده ها ميليارد دلار ذخيره ارزي داشت، در خاتمه جنگ، نزديك به يكصد ميليارد بدهي به كشورهاي گوناگون داشت.

پس از موفقيت به دست آمده در دو عمليات قبلي، طرح عملياتي "مرواريد" به مورد اجرا درآمد. با توجه به درگيري هاي دريايي بين شناورهاي نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران وناوچه هاي موشك انداز و ديگر شناورهاي نظامي دشمن كه در مدت دو ماه از آغاز جنگ تحميلي در صحنه دريا رخ داده بود، همواره پيروزي با يگان هاي ايراني بود. به همين دليل شناورهاي دشمن در بنادر خود پهلو گرفته بودند و از رويارويي با شناورهاي ايراني واهمه داشتند. فقط گهگاهي از مخفيگاه خود بيرون مي خزيدند و خطوط مواصلات دريايي ما و يگان هاي تجاري را مور تهديد قرار مي‌دادند. بر همين اساس و به جهت از بين بردن تهديد يگان هاي سطحي دشمن لازم بود كه به طريقي آن ها را از مخفيگاه بيرون كشيد و منهدم كرد.

عمليات "مرواريد" با هدف كسب سيادت دريايي جمهوري اسلامي ايران و امنيت خطوط مواصلات دريايي جمهوري اسلامي ايران در ششم آذر 1359آغاز شد. اين عمليات با شركت دو فروند ناوچه موشك انداز نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران و سه فروند از بالگردهاي هوادريا و تعدادي از تكاوران دريايي در قالب تيم عمليات ويژه با پشتيباني هوايي تيز پروازان نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران انجام شد.

پس از آن كه تيم عمليات ويژه در بعد ظهر روز ششم آذر 1359 توسط بالگردها بر روي اسكله "البكر" پياده شدند، بلافاصله با نيروهاي دشمن مستقر بر روي اسكله درگير شدند و پس از مدتي موفق شدند كه يك نفر از آنان را به هلاكت رسانده و ده نفر را به اسارت بگيرند. بقيه نفرات دشمن به قسمت شمالي اسكله متواري شدند. فرمانده نفرات دشمن كه در بين اسرا بود پس از بازجويي مقدماتي، توسط يكي از بالگردها به قرار گاه مقدم دريايي منتقل شد. دلاور مردان نيروي دريايي پس از تسلط بر اسكله پرچم مقدس جمهوري اسلامي ايران را بر فراز بلند ترين دكل اسكله به اهتزاز در آوردند. ناوچه پيكان نيز كه براي پشتيباني تيم عمليات ويژه در همان حوالي حضور داشت، به قسمت جنوبي اسكله البكر پهلو گرفت و پس از تامين مهمات وآذوقه تيم عمليات ويژه، نفرات دشمن را كه به اسارت در آورده بودند، تحويل گرفت و در ناوچه تحت مراقبت قرار داد. در ساعت 9و30 دقيقه شب، تعداد دو فروند ناوچه موشك انداز دشمن از خور عبد الله خارج و به طرف اين اسكله در حركت بودند. ناوچه پيكان كه بر روي صفحه رادار خود مراقب وضعيت بود در پشت اسكله منتظر ماند تا ناوچه هاي دشمن به اسكله نزديك شده و در برد توپخانه ناوچه قرار گيرند.

سپس از پشت اسكله خارج و با هر دو ناوچه درگير شد. در حين درگيري با مانورهاي مناسب، خود را از آتش متقابل آنها حفظ مي كرد. يكي از ناوچه هاي دشمن پس ازمدتي مورد اصابت گلوله هاي توپ ناوچه پيكان قرار گرفت و منهدم شد. ناوچه ديگر نيز فرار را بر قرار ترجيح داد و به داخل خور عبدلله گريخت. دشمن كه تاب و تحمل حمله سوم نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران را به اين اسكله ها آن هم در مدتي كمتر از يك ماه را نداشت، قصد داشت كه به هر نحو ممكن اين حمله را دفع و نيروهاي ايراني را نابود كند.

 به همين دليل يگان هاي متعدد هوايي و شناور خود را به منطقه اعزام كرد و ناوچه پيكان تا سحرگاه با يگان هاي مختلف دشمن درگير شد و موفق شد كه تعدادي از شناورها و هواپيماهاي دشمن را نابود كند. در روز هفتم آذر 1359 ناوچه پيكان، نقطه يگان شناور دشمن در دريا را مشخص و توسط افسر ناظم مقدم هوايي كه بر روي ناوچه پيكان حضور داشت عقابان نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران به سوي شناورهاي دشمن هدايت مي كرد.

تيز پروازان نيروي هوايي نيز شناورهاي دشمن را با موشك هاي هوا به سطح هدف قرار مي دادند و منهدم مي كردند. در مجموع در اين عمليات 12 فروند شناور دشمن منهدم و سه فروند ديگر، دچار آسيب عمده شدند. همچنين 11 فروند هواپيماي دشمن ساقط و بيش از 600 نفر از نيروهاي دشمن كشته و جروح شدند و 26 نفر نيز به اسارت در آمدند. نتيجه اين عمليات، انهدام بخش اعظم نيروي دريايي دشمن و شكست كامل نيروي دريايي رژيم بعثي پس از 67 روز جنگ بود.

با از بين رفتن يگان هاي سطحي دشمن، بزرگترين تهديد عليه خطوط مواصلات دريايي كشور از بين رفت و باقيمانده نيروي دريايي دشمن تا پايان جنگ جرات حضور در دريا را پيدا نكرد. اجراي اين عمليات و موفقيت كسب شده موجب تداوم سيادت دريايي نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران، خصوصاً در منطقه شمال خليج فارس گرديد.

با افزايش امنيت خطوط مواصلات دريايي خودي در بخش شمالي خليج فارس، تردد كشتي هاي تجاري به بندر امام خميني (ره) كه در آن زمان بزرگترين و مجهزترين بندر تجاري ايران بود و بيشترين ميزان واردات كشور از طريق اين بندر انجام مي شد و همچنين صادرات برخي مواد نفتي نيز از بندر ماهشهر انجام مي گرفت، از خطر يگان هاي شناور دشمن كه بزرگترين تهديد عليه يگان هاي تجاري بودند، مصون شد.

انجام عمليات "شهيد صفري" و "مرواريد" را مي توان نقطه عطفي در تاريخ جنگ هشت ساله محسوب كرد كه دريادلان نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران با پيروزي هاي به دست آمده در هريك از اين عمليات علاوه بر آن كه موجب ارتقاء روحيه رزمندگان اسلام شدند، طعم تلخ شكست را به دشمن سرمست از خودكامگي چشاندند.

به فرمان حضرت امام خميني (ره) به دليل پيروزي هاي به دست آمده‌ي در اين روز، هفتم آذر روز نيروي دريايي تعيين شد و ايشان در رابطه با اين پيروزي فرمودند:

«بحمد الله، نيروي دريايي ارتش در آبهاي خليج فارس و مرزهاي آبي كشور و در عرصه دفاع مقدس از كشور اسلامي‌مان چون نگيني درخشنده بر عرشه كشتي افتخار و صلابت خود استوار ايستاده است»

 

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده