به مناسبت هفته بزرگداشت دفاع مقدس-3
روز شمار وقایع شهریور 1359در اسناد نیروی دریائی ارتش ج.ا.ا 59/6/1 تنها دو فروند هواناو بی.اچ-7 و دو فروند هواناو اس.آر.ان-6 آمادگی اجرای عملیات دارند. به دلیل نیاز به قطعات یدکی و کمبود آن، کلیه ناوچه های موشک انداز نمی توانند آمادگی صد در صد جهت اجرای ماموریت داشته باشند.

تمامی بالگردهای آر.اچ-53 به دلیل فرا رسیدن زمان تعمیرات اساسی غیر قابل پرواز بوده و اسکادران مذکور تقریبا منحل گردیده است.

منطقه خرمشهر به علت حوادثی که در آن وجود داشت مورد توجه خاص مقامات نظامی بود. بنابراین به لشکر 92 زرهی دستور داده شده با مراقبت کامل ، هر گونه نقل و انتقال نیروهای عراقی را در منطقه ی خرمشهر تحت نظر قرار دهند. صدور این دستور به حد کافی بیان گر وخامت روز افزون وضعیت در آن منطقه بود.
59/6/2
در ساعت 06:17 یک فروند هواپیمای ناشناس در ارتفاع 7000 پایی به فاصله 3 کیلومتری پدافند هوایی جزیره خارک مشاهده گردید.
در ساعت هفت بامداد ، دو فروند ناو آمریکایی در 50 مایلی بندر کنگان در منطقه بوشهر مشاهده شد.
59/6/6
با توجه به حساسیت منطقه خرمشهر و آبادان و احتمان خطر از سوی دشمن ، به منظور ایجاد هماهنگی بین نیروهای نظامی و انتظامی و دیگر سازمان ها و نهادها در این منطقه روز پنچشنبه در پایگاه دریایی خرمشهر جلسه ای تشکیل گردید که اهم تصمیمات اتخاذ شده در این جلسه به شرح زیر بود:
1-    ناخدایکم حکمت ا… جوادی به عنوان فرمانده ستاد عملیاتی جنوب تعیین شد.
2-    برادر محمد جهان آرا به عنوان نماینده کل سپاه پاسداران خرمشهر و آبادان و شادگان در این ستاد انتخاب شد.
59/6/8
با توجه به اطلاعات واصله از ستاد عملیات غرب کشور و بررسی گزارش های مکرر یگان های تابعه، روزانه هواپیماهای عراقی بدون هیچ مانعی سراسر منطقه غرب کشور را شناسایی می نمایند.
نیروی هوایی ارتش ج.ا.ا. اعلام کرد که در تاریخ 8/6/59 رادیوی کشور عراق به مرز نشینان خود اعلام نموده است که در مدت یک هفته، آبادی های نوار مرزی را تخلیه نمایند.
59/6/9
براساس روزنامه کیهان 9/6/1359 سه هواپیمای شناسایی ارتش عراق از شب گذشته تا بامداد امروز در ساعت های مختلف به مرز هوایی ایران تجاوز کردند. ظاهرا برای فیلم برداری و عکس برداری از تاسیسات مرزی و یگان های مستقر در مرز ایران و عراق در آسمان خرمشهر ظاهر شدند.
59/6/11
طرح ذوالقفار که با توجه به مقدورات نیروی دریایی ارتش ج.ا.ا. و به منظور مقابله با تهدیدات موجود در خلیج فارس تهیه شده بود در کمیسیونی که در مورخ 8/6/59 با حضور نمایندگان سماجا 3 و نیروهای سه گانه ارتش، مورد بررسی و مورد تایید نمایندگان نیروهای مسلح قرار گرفت.
59/6/13
نیروی زمینی ارتش عراق شامل 12 لشکر ، 15 تیپ مستقل و 20 تیپ مرزی است که با بهره مندی کامل از تجهیزات نظامی در آمادگی عملیاتی مناسبی به سر می برند. از این سو نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران دارای 8 لشکر و 6 تیپ با توان رزمی در حدود 50% می باشد که این توان نیز به انحای مختلف نظیر شرکت در عملیات پاکسازی داخلی و تسویه یگان ها تحلیل می رود.
59/6/19
در 19 شهریور ماه 59 لشکر 92 زرهی نیز بر اساس گزارشات دریافتی ، حمله عراق به خوزستان را قطعی دانست.
59/6/21
ستاد عملیاتی خرمشهر در تماس با خبرگزاری پارس اعلام کرد. به دنبال درگیری های روز جمعه در منطقه شلمچه و خیّن واقع در مناطق مرزی خرمشهر ، ساعت 10 صبح، نیروهای بعث عراق با سلاح های سنگین به پاسگاههای خیّن و مومنی واقع در نوار مرزی، در فاصله 25 کیلومتری خرمشهر و نیروهای جمهوری اسلامی ایران مستقر در منطقه، آتش گشودند، که از سوی نیروی زمینی، ژاندارمری و نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران وبرادران پاسدار، به این حمله با قاطعیت تمام پاسخ داده شد.
59/6/24
تیمی از کارشناسان دریایی که برای بررسی وضعیت ناوگروه هواناو در تاریخ 18/6/59 به جزیره خارک عزیمت نموده بودند، طی گزارشی نتیجه بررسی خود را به ستاد نیرو ارائه نمودند. در این گزارش به وضعیت فنی هواناوها و فرسودگی آن ها اشاره شده و قید شده بود که به دلیل نبودن قطعات یدکی امکان تعمیرات هواناوها وجود ندارد و از سوی دیگر کمبود دستگاه های پشتیبانی زمینی فرودگاهی و فقدان پشتیبانی فنی کارخانه ای، اکثر هواناوها در حال از بین رفتن می باشند.
59/6/26
پست فرماندهی نداجا به مرکز فرماندهی اداره سوم سماجا اطلاع داد که براساس اعلام منطقه سوم دریایی خرمشهر در ساعت 17:55 روز جاری درگیری بین ارتش عراق و نیروهای خودی در منطقه جوکه در حوزه پاسگاه مؤمنی با استفاده از سلاح سنگین و خمپاره انداز آغاز گردیده و ادامه دارد. از میزان تلفات و خسارات طرفین تا کنون خبری به دست نیامده است.
در 17 سپتامبر 1980(26 شهریور 1359) شورای فرماندهی انقلاب عراق یک جلسه ی اضطراری تشکیل داد و در این جلسه، صدام حسین درباره ی قرارداد 1975 الجزایر سخنرانی نمود و از جمله گفت :
"طبق این قرارداد دولت  ایران به خواسته های خود در شط العرب دست یافته، ولی مناطقی را که در مرز زمینی به عراق تعلق می گرفته، به عراق تحویل نداده است، بدین جهت من در این جا قرارداد شش مارس 1975 الجزایر را از طرف عراق ملغی شده اعلام می کنم، بنابراین آب راه شط العرب (اروند رود) باید به وضعیت قبل از قرارداد الجزایر برگردد و به دست عراق و با هویت عربی اداره شود و تمام حقوق مربوط به آن متعلق به عراق است."
صدام حسین در 26 شهریور 1359 در تلویزیون بغداد ظاهر شد و قرارداد 1975 الجزایر را که خود از بینان گذاران آن بود،پاره کرد.
59/6/28
روز 28 شهریور ماه 1353 در اروند رود عراقی ها جلوی 3 فروند کشتی ایرانی را گرفته و آنها را وادار کرده اند پرچم ایران را پایین آورده و پرچم عراق را بر فراز کشتی نصب کنند تا مجاز به عبور از اروندرود باشند. ولی کشتی های ایرانی از این دستور پیروی نکرده و در دهانه فاو متوقف شده اند.
در 28 شهریور، فعالیت نیروی دریایی عراق نیز در اروندرود آغاز گردید. پاسگاه دریایی خرمشهر گزارش داد، ناوچه های عراقی در ساعت 19:30 ناوچه گشت ساحلی ایران در بین راه خسروآباد تا دهانه ی فاو را تعقیب کرده اند. علاوه بر آن، فعالیت های مشکوکی نیز از طرف ناوچه های عراقی مشاهده شده است.
59/6/29
در 29 شهریور در گیری های مرزی جدی تر شد. نبرد دریایی در اروند شروع شد. مدافعین ایرانی یک فروند ناوچه عراقی را عرق کردند و عراقی ها نیز متقابلا یک ناوچه ژاندارمی ایران را غرق کردند. عوامل عراقی رسماً جلو حرکت کشتی های ایرانی را در اروندرود گرفتند.
در ساعت 17:00 روز 29 شهریور ماه، یک فروند ناوچه ی عراقی در محل تلاقی اروندرود و نهرخیّن به وسیله ی آتش نارنجک انداز آرپی جی7 ارتش جمهوری اسلامی ایران هدف قرار گرفت و به کلی منهدم و غرق گردید.
در درگیری های دریایی یک فروند کشتی عراقی و دو فروند ناوچه موشک انداز و یک فروند ناوچه ی گارد ساحلی نیروهای عراقی، به گل نشستند و بر اثر آتش نیروهای عراقی قسمتی از ساختمان اداره ی بندر و کشتیرانی و ترمینال نظامی خرمشهر آسیب دید و خساراتی به آن وارد شد و15 نفر مجروح شدند.
59/6/30
نیروی رزمی 4221 بر اساس وظایف پیش بینی شده برای یگان های هوایی در طرح ذوالفقار به پایگاه نهم هوایی اعلام کرد که :
در نظر است در ساعت 5 صبح مورخه 30/6/1359 تعداد 4 فروند بالگرد ای.بی-212 در دو گروه جهت انهدام یگان های دریایی کشور عراق به دهانه اروندرود اعزام گردند و پس از درگیر نمودن یگان های سطحی مذکور و انجام سوخت گیری در ماهشهر مجددا به بوشهر مراجعت نمایند.
یک فروند از بالگردهای ضدسطحی اعزامی از بوشهر برای انهدام ناوچه های دشمن در دهانه اروندرود، در راه برگشت از منطقه ماموریت، در فاصله 5 مایلی جنوب شرقی آبادان دچار سانحه شد و سقوط کرد. در نتیجه سه نفر از سرنشینان بالگرد مذکور به اسامی 1- ناخداسوم خلبان عسگر محتاج 2- ناوبانیکم خلبان سید مصطفی عزیزی 3- مهناوی یکم فنی هوایی محمود علی گردکانی به شهادت رسیدند.
59/6/31
گارد ساحلی  آبادان – خرمشهر در ساعت 1330 روز جاری توسط توپخانه سنگین ارتش عراق زیر آتش شدید گرفته شد. از نیروی دریایی خواسته شد که به هر نحو ممکن گارد ساحلی را مورد پشتیبانی قرار دهد. در حالی که نیروی دریایی فاقد توپخانه و سلاح سنگین برای زیر آتش قرار دادن مواضع دشمن در غرب اروندرود است.
در محور شلمچه به خرمشهر، لشکر 3 زرهی عراق به کمک یک تیپ مکانیزه از لشکر 5 مکانیزه و تیپ 33 نیروی مخصوص برای تصرف و اشغال خرمشهر و آبادان، عملیات خود را با پشتیبانی توپخانه آغاز کردند و هم زمان نیروی هوایی عراق نیز مداوم خرمشهر و آبادان را بمباران می کردند و آبادان و خرمشهر نیز از سمت جنوب اروند رود به وسیله لشکر 1 پیاده عراق گلوله باران می شد و نیروهای مدافع و مردم این دو شهر، زیر ضربات کوبنده بمباران و گلوله باران قرار داشتند. اما در اثر مقاومت و پایداری نیروهای خودی، نیروهای عراقی قادر به پیشروی به داخل خاک ایران نشدند.
در این روز، در تبادل آتش میان طرفین، توپخانه ی نیروی زمینی مستقر در آبادان با آتش خود کارخانه ی تولید گاز فاو عراق را به آتش کشید. هم چنین، نیروهای خودی مواضع دشمن را در امتداد ساحل جنوبی اروندرود به آتش بستند. بعلاوه مواضع دشمن در امتداد ساحل غربی اروندرود، زیر آتش سنگینی قرار گرفت.
در منطقه خرمشهر – آبادان علاوه بر آنکه تهاجمات هوایی دشمن خساراتی را به پالایشگاه آبادان وارد آورد، بیشترین آتش توپخانه نیز از کرانه دور اروند روانه تاسیسات نفتی آبادان و تاسیسات دریایی و ترمینال و گمرک خرمشهر گردید. اما در مرز زمینی فشار دشمن از جبهه شلمچه آغاز شد و نیروهای ارتش بعث، بعدظهر روز 31 شهریور تلاش کردند شلمچه را اشغال کنند. بدین منظور تا ساعت 1800 آن روز پاسگاه را محاصره کردند، ولی نیروهای مدافع پاسگاه که ترکیبی از عناصر نیروی زمینی، ژاندارمری و نیروهای مردمی بودند، موفق شدند عناصر دشمن را از حوالی پاسگاه دور سازند.
گزینش مطالب: مسعود فلاّح نرگس
منبع:
تقویم تاریخ دفاع مقدس نیروی دریائی ارتش ج.ا.ا- جلد 1

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده