نکاتی دربار? جنگ ایران و عراق از نگاه مطبوعات جهان – 2
این قسمت: بررسی عناوین اصلی روزنامه های منتشر شده در آذرماه 1359تجاوز رژیم بعثی عراق به خرمشهر و آبادان، کانون اصلی خبرهای روزنامه های خارجی در نیمۀ نخست این ماه بوده است. در این میان، روزنامه های گاردین، دیلی تلگراف و تایمز بیش از سایر مطبوعات به این خبر پرداخته اند.

اف دی آر نخستین روزنامه ای بود که خبر گروگان گیری وزیر نفت وقت ایران، شهید محمد جواد تندگویان را منتشر کرده است (11/9/ 1359- 2.11.1980). سایر روزنامه ها و نشریات در روز بعد یعنی 12/9/1359 به درج این خبر و نیز سکوت عراق در قبال آن  پرداختند. گاردین، تایمز، دیلی تلگراف، واشنگتن پست و فایننشال تایمز از جمله ی این نشریات بوده اند. اما مطلبی که چشمگیرتر و قابل تامل تر از سایر مطالب به نظر می رسد حمایت کشورهای غربی از عراق و سکوت سازمان ملل در این زمینه است.

 

واشنگتن پست در 13/9/1359- 4.11.1980  طی خبری با عنوان " افزایش حمایت از عراق در جنگ خلیج فارس" می نویسد:

"فرانسه با اعتقاد بر این که عراق پس از پایان جنگ یک کشور بسیار قدرتمندتر از ایران در منطقه خواهد بود، کمک های خود به عراق را افزایش داده و به این کشور نزدیکتر می شود. به اعتقاد کارشناسان حتی در صورت سقوط صدام، عراق در آینده به حال غرب مفیدتر از ایران خواهد بود."

به گفته ی این روزنامه، فرانسه در سال 1977-1978 دو میلیارد دلار سلاح به عراق فروخته و در زمان جنگ عراق با ایران نیز به این کشور هواپیما های میراژ اف-1، قطعات بالگرد، تانک و موشک های ضد تانک ارسال کرده است.

در ادامه ی این گزارش می خوانیم:" فرانسوی ها از احتمال سقوط صدام نگرانند و با کمک به صدام برای پایان بخشیدن به جنگ قبل از این که دیر شود تلاش می کنند. آن ها هم زمان با کمک به عراق، در تحریم ایران شرکت فعال داشته و از تحویل سه فروند قایق تندروی سفارش شده از سوی ایران خودداری کرده اند."

روزنامه ی انگلیسی زبان نیویورک تایمز نیز در تاریخ 14/9/1359 (5/11/1980)  طی گزارشی با عنوان "سکوت سازمان ملل در قبال جنگ ایران و عراق" می نویسد:

"شورای امنیت سازمان ملل در مورد جنگ ایران و عراق از آغاز تا کنون زبان در کام نگه داشته است و تنها یک بار آن هم یک ماه پیش با صدور بیانیه ای خواستار توقف جنگ شد. پیش نویس تنها قطع نامه در این شورا در مورد جنگ نیز ناقص است، زیرا در آن به کورت والدهایم (دبیرکل سازمان ملل) پیشنهاد شده تا در جهت برقراری مذاکرات بین ایران و عراق تلاش کند اما نحوه آن را مشخص نمی کند.

کشور های طرفدار صلح نیز به دنبال قطع نامه ای هستند که طی آن عراق باید از اراضی اشغالی در ایران عقب نشینی کرده، هردو کشور بر اروند رود حاکمیت مشترک داشته باشند و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند. با این حال عراقی ها سخت در تلاشند تا از تصویب چنین قطع نامه ای جلوگیری کنند و ظاهرا موفق هم شده اند."

حمایت کشورها و مجامع بین المللی از عراق تا حدی آشکار بوده است که حتی روزنامه های خود آن ها نیز به آن اذعان کرده اند. نکته ی قابل توجه در این مورد این است که همین کشور ها، از متجاوز بودن عراق در این جنگ آگاهی کامل داشته و در عین حال و بر خلاف ادعاهای بشردوستانه شان برای رسیدن به منافع خود، از حمایت های گسترده شان از رژیم متجاوز عراق ابایی ندارند.

چند ماه نخست جنگ برای عراقی ها با ناباوری سپری شد. در حالی که صدام سودای فتح تهران را، آن هم در سه روز در سر می پروراند، با گذشت چند ماه، خود را در جنگی فرسایشی با حریفی قدرتمند می دید. قدرتی نه از جنس موشک و تانک، که از جنس ایمان و ایثار.

 در میان اخبار بسیاری که مطبوعات غیر ایرانی در نیمۀ دوم آذر به آن پرداختند، بیش از همه اخبار مربوط به گروگان های آمریکایی در ایران به چشم می آید. از جمله ی دیگر اخبار پر تکرار در آن روزها، می توان به دست اندازی عراق به خوزستان، مسالۀ جزایر سه گانۀ ایرانی و تحولات بهای نفت اشاره کرد. اما نکتۀ قابل توجه در این میان، اذعان روزنامه های غربی به قدرت ایمان در میان رزمندگان ایرانی است.

خبرنگار روزنامه ی انگلیسی زبان آبزرور، پس از سه روز اقامت در شهر تقریبا اشغال شدۀ آبادان، در تاریخ 23/9/1359 می نویسد:

"اشتیاق انقلابی و مذهبی، به مردم این شهر(آبادان) الهام می کند تا بیش از یک هماورد برای ارتش تا بن دندان مسلح عراق باشند".

خبرنگار گاردین نیز در 24/9/1359 پس از ارائۀ گزارشی از مشکلات و معضلات ناشی از جنگ که گریبان گیر مردم آبادان شده، می گوید:

" با این حال به نظر می رسد روحیۀ مردم بسیار بالا است و این احساس کاملا درک می شود که اعراب خوزستان نسبت به آیت الله خمینی محبت بیشتری دارند تا به صدام."

فایننشال تایمز در تاریخ 24 آذر 1359 زیر عنوانِ "در قلب مدافعان شهرهای ایران شوری انقلابی می تپد" می نویسد:

"بمباران های اخیر، آبادان را به صحرای خشکی مبدل کرده است. از چندصد هزار سکنۀ آبادانی عدۀ کمی باقی مانده ان، ولی همین عدۀ کم نیز می گویند عراق باید برای هر متر از خاک ایران از روی جنازۀ ما عبور کند. شجاعت و روحیۀ ایرانی ها بسیار بالا است و غیورانه در برابر حملات شدید عراقی ها ایستادگی می نمایند و با وجود کشته شدن بسیاری از این جمعیت، آن ها بر این باورند که جنگ با شکست عراق و سرنگونی صدام پایان خواهد پذیرفت. اتحاد و برادری بین ارتش یکپارچۀ ایران یعنی نیروهای ارتش و سپاه تا حدود زیادی برقرار است.

آنها با وجود آتش شدید تسلیحاتی در منطقه به نماز می ایستند و این دیگر تعارف نیست. آنها می گویند:" ما همه برادریم." مرگ هر یک از آنها با شعار الله اکبر در فضا طنین می افکند.

آبادان برای ایرانی ها نمایانگر دو خاطره است:" یکی آتش سوزی سینما رکس و حال آتش سوزی در پالایشگاه." یکی از پاسداران می گوید:" رژیم شاه 300 انسان بی گناه را در آتش سینما رکس سوزاند، حال اگر عراق تمام آبادان را نیز به آتش بکشد، ما باز هم ایستاده ایم."

چند ماه نخست جنگ برای عراقی ها با ناباوری سپری شد. در حالی که صدام سودای فتح تهران را، آن هم در سه روز در سر می پروراند، با گذشت چند ماه، خود را در جنگی فرسایشی با حریفی قدرتمند می دید. قدرتی نه از جنس موشک و تانک، که از جنس ایمان و ایثار.

 

استخراج و تنظیم: ستوان دوم وظیفه مصطفی پور

 

منبع:

جنگ ایران وعراق از نگاه مطبوعات جهان/ج4 / پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس؛ شکیب 1387

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده