• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

عملیات کربلای 2


مقدمه

عملیات کربلا 2 از سری عملیات های کربلا است که در سال 1365 و در پاسخ به استراتژی دفاع متحرک ارتش عراق به اجرا درآمد. کربلا 1 نام عملیاتی بود که توسط آن شهر مرزی مهران در مرداد ماه سال 1365 از اشغال مجدد عراق در آمده بود.

عملیات کربلای 2،جنگ،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق

کربلا 2 در منطقه عمومی حاج عمران عراق- منطقه مرزی ایران و عراق در مجاورت شهر مرزی پیرانشهر ایران- انجام گرفت. این منطقه با اجرای عملیات والفجر 2 در سال 1362 به تصرف نیروهای مسلح ایران درآمد. همان گونه که اشاره شد، ارتش عراق در سال 1365 با اعلام استراتژی دفاع متحرک دست به تحرکاتی زد و از جمله منطقه حاج عمران را از نیروهای ایرانی بازپس گرفت. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در شهریور1365 با اجرای عملیات کربلا 2، بخش عمده ای از منطقه تصرفی عملیات والفجر 2 را مجدداً متصرف شد، اما ارتفاع بسیار معروف 2519 که مهمترین ارتفاع این منطقه بود، همچنان در دست نیروهای عراقی باقی ماند تا این که در زمستان سال 1366، لشکر 64 ارومیه از نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران با اجرای یک عملیات کم نظیر کوهستانی و در شرایط جوی بسیار سخت که برودت هوا بعضاً به کمتر از 30 درجۀ سانتی گراد زیر صفر، و ارتفاع برف در بعضی از مناطق به بیش از چند متر می رسید، با بهره گیری از نیروهای ورزیده گردان جنگاورِ لشکر و چند گردان دیگر، ارتفاع 2519 را نیز آزاد کرد. از جمله وقایع مهم عملیات کربلا 2، شهادت محمود کاوه فرمانده شجاع و دلاور لشکر ویژه شهدا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. در ادامه شرح عملیات کربلا 2 از نظر خوانندگان محترم می گذرد.   

مرور كوتاهي بر عمليات:
اگر چه زمان عمليات کربلاي 2 مربوط به دوره اي است که راهبرد تعقيب متجاوز در جبهه هاي شمالي پايه ريزي شده بود، وليکن تا قبل از احساس بن بست در جنوب، اجراي اين راهبرد جدي نشد. به عبارت ديگر اجراي عمليات کربلاي 2، بيش از هر چيز متاثر از راهبرد معروف به دفاع متحرک ارتش عراق بود. در اين دوره، ارتش عراق در مورخه 24 ارديبهشت 1365 در منطقه حاج عمران به ارتفاعات 2519 و شهيد صدر حمله کرد و دست آوردهاي عمليات والفجر 2 را به اشغال در آورد. از آنجا که تسلط و اشراف دشمن بر منطقه، نيروهاي خودي را تحت فشار قرار مي داد و پيوسته متحمل تلفات مي کرد، بنابراين عمليات کربلاي 2 با فرماندهي سپاه در دو محور شمالي و جنوبي در منطقه حاج عمران طرح ريزي و فعاليت هاي مقدماتي براي اجراي آن درمنطقه آغاز گردید و تعدادي از نيروهاي جهاد سازندگي براي ايجاد خاکريز و مواضع پدافندي مناسب براي رزمندگان چند روز قبل از عمليات وارد عمل شدند.

در اين عمليات، چندين لشگر از جمله لشگر قدس گيلان نيز پس از توجيهات لازم توسط برادر شمخاني از سنندج به سمت حاج عمران حرکت نمودند و در منطقه مورد نظر استقرار يافتند. ماموريت اصلي لشگر قدس گيلان در اين عمليات تصرف و تامين ارتفاع وارس از اهداف کليدي منطقه بوده است. لشگر قدس گيلان با چهار گردان پياده، يک گردان ادوات و يک گردان توپخانه به همراه ساير گردان هاي پشتيباني در اين عمليات شرکت داشتند. عمليات کربلاي 2 در ساعت يک بامداد مورخ 10 شهريور 1365 با رمز مبارک يا اباعبدالله الحسين (ع) در منطقه عملياتي حاج عمران و با اهداف انهدام نيروهاي دشمن، تسلط بر ارتفاعات حساس منطقه و کمک و تداوم مبارزين مسلمان شمال عراق و تصرف مجدد ارتفاع مهم 2519 و شهيد صدر و به وسعت منطقه عملياتي 50 کيلومتر مربع آغاز شد و در محور شمالي، ارتفاع شهيد صدر تصرف شد، اما در محور جنوبي، هوشياري و مقاومت دشمن موجب شد تا نيروهاي خودي به عقب باز گردند و ارتفاع 2519 دردست دشمن باقي ماند. لشگر قدس گيلان در اين عمليات بزرگ 194 شهيد از جمله سردار شهيد قلي پور- شهيد گلساني- شهيد محمد نژاد- شهيد رضوان خواه و شهيد قبادي را تقديم اسلام و انقلاب نمود. 

حماسه در حاج عمران/ تحليلي بر عمليات کربلاي 2 و شهادت سردار محمود کاوه
آنچه در زير مي خوانيد گزارشي تحليلي- توصيفي- روايي از عمليات غرورآفرين کربلاي 2 مي باشد. عملياتي که در آن سپاه اسلام، شهيد محمود کاوه فرمانده لشکر ويژه شهدا را از دست داد. در اين گزارش عملکرد تيپ 9 بدر در اين عمليات مورد تحليل قرار گرفته است

عملکرد تيپ 9 بدر در عمليات کربلاي 2:
تيپ 9 بدر تشکلي از نيروهاي مجاهد و ارتشيان عراقي است که از شروع جنگ تحميلي و يا در طول آن با هجرت يا پناهده شدن به ايران، در کنار نيروهاي سپاه پاسداران شروع به فعاليت کرده اند. اين نيروها عموماً در ارتش عراق افسر و درجه دار بودند. بيشتر افراد کادر تيپ نيز از نيروهاي عراقي بودند.
اين تيپ ابتدا در قالب گردان هاي «شهيد صدر» به وجود آمد و در کنار نيروهاي خودي در عمليات بدر حضوری شايسته داشت. پس از آن نيز در چند عمليات در «هور» از جمله عمليات «قدس» و «عاشوراي 4» شرکت کرد و موفقيت هايي را نيز به دست آورد، سپس با ادغام در نيروهاي «قرارگاه رمضان» همکاري خود را با اين قرارگاه آغاز کرد.
اين تيپ به استعداد سه گردان از نيروهاي مجاهد عراقي و يک گردان از اسيران داوطلب، در مجموع با 650 نيرو در عمليات کربلاي 2 شرکت کرد. آنچه براي اولين بار در طول جنگ در اين عمليات انجام شد، حضور يک گردان از اسيران داوطلب شامل سربازان، درجه داران و افسران عراقي بود.
راوي تيپ 9 بدر (علي مژدهي) روحيه نيروهاي اين تيپ را قبل از حرکت آنها براي عمليات چنين تشريح کرده است: «کليه نيروها با داشتن روحيه اي بسيار قوي، دسته دسته ضمن آماده شدن براي حرکت، با برگزاري مراسم سينه زني و نوحه خواني به پادگان شور و حال عجيبي داده بودند. عده اي از برادران نيز مشغول نوشتن وصيتنامه بودند و همگي بي صبرانه منتظر حرکت به سمت منطقه عملياتي بودند. در گردان اسرا نيز اين وضعيت به چشم مي خورد، عده اي در حال نوحه خواني و سينه زني بوده و هرکدام با ديدن فرمانده تيپ او را در بغل گرفته و با خنده به وي نويد پيروزي مي دادند.»
راوي در شرح اقدامات اين تيپ در عمليات کربلاي 2 نوشته است: «در حالي که منطقه با خمپاره هاي منور دشمن روشن شده است، نيروهاي تيپ حرکت خود را به آرامي به سوي اهداف تعيين شده ادامه مي دهند. کليه گردان ها قصد دارند که در بين ساعت 22 تا 23 به پاي کار برسند. گردان شهيد صدر در ساعت 22 به نزديکي خط اول دشمن مي رسد و دسته خط شکن با استقرار در جلو گردان، آماده هجوم نهايي مي شود. برادران واحد تخريب در حال خنثي سازي مين معابر در زير نور منورها و شليک خمپاره هاي دشمن هستند که ناگهان دشمن متوجه نيروهاي خودي مي شود و آنها را به رگبار گلوله مي بندد و به دنبال آن درگيري آغاز مي شود.
نيروها با عبور از معابر، خود را به خاکريز دشمن مي رسانند و زير آتش و نارنجک هايي که به سوي آنان پرتاب مي شود، به داخل کانال جلو خود مي روند و جنگ تن به تن را در داخل کانالي با عرض کم و ارتفاع نزديک به يک و نيم متر آغاز مي کنند. دشمن که با هجوم قدرتمندانه نيروهاي خودي مواجه شده است، به رغم مقاومت شديد، سنگر به سنگر عقب مي رود. در اين هنگام يکي ديگر از گردان هاي تيپ 9 بدر (شهيد دستغيب) موفق مي شود با شکستن خط دشمن از پشت اوحمله کند؛ اين امر سبب مي شود که نيروهاي دشمن با ناامن ديدن وضعيت خود دست ازمقاومت بردارند. به دنبال آن گردان شهيد صدر موفق مي شود با گردان شهيد دستغيب الحاق کند و هر دو به سوي مثلث انتهايي ارتفاع پيشروي کنند؛ براثر اين حرکت بقيه افراد دشمن به عقب مي گريزند و نيروهاي دو گردان روي مثلث انتهايي مستقر مي شوند.
يکي ديگر از گردان هاي تيپ 9 بدر (گردان حمزه) که عمدتاً از اسيران عراقي تشکيل يافته است، به منظور کمک به آنها وارد عمل مي شود و با حرکت سنگر به سنگر در داخل کانال ها به پيشروي ادامه مي دهند.
با روشن شدن هوا تمام منطقه پاکسازي مي شود و در نتيجه ارتفاع شهيد صدر و يال آن و ارتفاع صخره اي به دست نيروي چهار گردان از تيپ 9 بدر تصرف مي شود و دشمن با برجا گذاشتن کشته ها و اسيران بسيار از اين منطقه عقب نشيني مي کند.»


ارتش جمهوری اسلامی ایران و عملیات کربلا 2:

با توجه به این که عملیات کربلا 2 توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی طرحریزی و اجرا گردید، اما به مانند همۀ عملیات های دیگر، نیروی هوائی، پدافند هوائی، هوانیروز و توپخانه های مستقر در منطقه از این عملیات پشتیبانی های لازم را به عمل آوردند. برای مثال هوانیروز ارتش در عملیات کربلا 2 با به کارگیری 16 فروند بالگرد و انجام 200 ساعت پرواز، 164 نفر مجروح را تخلیه، 300 نفر رزمنده را ترابری و 24 تن مهمات و تدارکات را حمل نمودند.

نتايج عمليات:
مناطق آزاد شده ارتفاعات 2000،1800،1700،1600،2200،2435 و بخشي از جاده حاج عمران، دربند- چومان مصطفي وگردکو. تجهيزات منهدم شده دشمن يک فروند هواپيما، يک فروند بالگرد، چندين انبار مهمات، تعداد زيادي سلاح سبک ونيمه سنگين. يگان هاي منهدم شده دشمن بيش از 50 درصد از تيپ هاي 604 ،98 ،807 پياده، گردان کماندويي ابوعبيده، گردان کماندويي تحت امر لشگر 23تيپ هاي 438و91 پياده کمتر از 50 درصد تعداد کشته وزخمي بيش از 3000 نفر، تعداد اسراء 200 نفر،غنايم شش دستگاه تانک، ده ها دستگاه خودرو مقدار زيادي سلاح سبک ومهمات.

گردانهای عمل کننده: گردان کمیل، کردان میثم، گردان حمزه، گردان امام حسین(ع)، گردان ادوات و گردان توپخانه

خلاصه گزارش عملیات :
نام عملیات : کربلای 2
زمان اجرا : 10/6/1365
مکان اجرا : منطقه عملیاتی حاج عمران عراق – محور شمالی جبهه جنگ
رمز عملیات : یا اباعبدالله الحسین (ع)
ارگان های عمل کننده : ارتش و سپاه
اهداف عملیات : تصرف قله 2519 و ارتفاعات شهید صدر و خارج ساختن خطوط خودی از اشغال دشمن
تلفات دشمن : 3200

نقشه عملیات

منابع:

اطلس ماندگار نبردهای نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران

سایت جامع فرهنگی مذهبی شهید آوینی

1395/6/6 10:34:50 1399 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
عملیات کربلا 2 از سری عملیات های کربلا است که در سال 1365 و در پاسخ به استراتژی دفاع متحرک ارتش عراق به اجرا درآمد. کربلا 1 نام عملیاتی بود که توسط آن شهر مرزی مهران در مرداد ماه سال 1365 از اشغال مجدد عراق اجرا شده بود.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015