• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

عملیات بیت المقدس - فتح خرمشهر(انتشار مجدد)


خاطرات امیر سرتیپ دوم زوالت از عملیات بیت المقدس بخش چهارم و پایانی: و سر انجام فتح خرمشهر

طی دستور قرارگاه نصر به قرارگاه نصر5(تیپ23 نوهد)، مقرر شد که در ادامه مرحله اول، گردان ما به نزدیکی‌های جاده اهواز خرمشهر که دشمن بیشتر نیروهای خود را از آن برداشته و در جهت دفاع از خرمشهر در منطقه عمومی شمال خرمشهر به کار گرفته بود

طی دستور قرارگاه نصر به قرارگاه نصر5(تیپ23 نوهد)، مقرر شد که در ادامه مرحله اول، گردان ما به نزدیکی‌های جاده اهواز خرمشهر که دشمن بیشتر نیروهای خود را

، مستقر کرده است. این دستور نزدیک ظهر11/3/61 اجرا شد و در منطقه عمومی ایستگاه گرمدشت، در پشت خاکریزی که به نظر می‌رسید به صورت تعجیلی قبلا توسط دشمن احداث شده، مستقر گردیدیم و با توجه به اینکه احتمال پاتک دشمن برای باز پس‌ گیری مناطق وسیع از دست داده وجود داشت، تا شروع مرحله دوم عملیات، مأموریت پدافند و کنترل و تأمین منطقه محل استقرار واگذار گردید. ایستگاه گرمدشت نیم نود، در غرب جاده اهواز خرمشهر و در30 کیلومتری خرمشهر قرار دارد و نزدیک‌ترین ایستگاه راه‌آهن به خرمشهر است. ضمنا گردان امام حسین سپاه قبل از حرکت برای استقرار در مواضع پدافندی ساحل غربی کارون، از گردان ما و تیپ 23 منفک و به یگان سازمانی خود، تیپ 22 خرمشهر ملحق گردید. به همین نحوه کلیه گردان ‌های ادغامی سپاه با سایر یگان ‌های ارتش نیز منفک گردید و در واقع فرماندهی مشترک فقط در شب اول مرحله اول عملیات بیت‌المقدس( البته مهم ‌ترین بخش و قسمت مرحله اول عملیات بیت‌المقدس) اجرا گردید و از روز 11/3/61 یگان‌های ارتش و سپاه، به صورت مستقل، اما در کنار ارتش با هماهنگی‌ های لازم در سطح قرارگاه کربلا عملیات بیت‌المقدس ادامه دادند. اما کماکان 90 نفر پرسنل داوطلب نیروی هوایی تحت کنترل عملیاتی ما بودند. ضمنا موضوع مهمی که در هنگام درگیری در شب اول عملیات با دشمن به وجود آمد این بود که فرمانده گردان 172 نوهد که پس از عبور از رودخانه و توسعه سر پل کارون در سمت راست و با فاصله حدود 500 متری از ما و به موازات ما در حال حرکت به سمت غرب بودند، همان زمانی که شب اول با خاکریز عمده و بزرگ دشمن درگیر شدیم، گردان 172 هم در حدود 500 متری با دشمندرگیر شد، فرمانده گردان با اصابت گلوله دشمن مجروح می گردد و ادامه تک برای آن ها مشکل می گردد، عصر همان روز اول که به ما به علت پیش روی بیش از اندازه، دستور آمدن عقب به میزان 2 کیلومتر به ما ابلاغ شده بود، اضافه نموده بود که گردان 172 را به علت مجروحیت و نبودن فرمانده اش تحت کنترل بگیرم، که در واقع گردان ما به اندازه تقریبی یک تیپ افزایش پیدا کرد. در خاکریز پدافندی علاوه بر بر انجام ماموریت، نسبت به بازسازی، تجدید و تکمیل سازمان و تعمیر یا جایگزین جنگ افزاری انفرادی و اجتماعی و.... جهت آمادگی حداکثر جهت اجرای مرحله دوم بودیم. در تاریخ 14/2/65 حوالی ظهر، یک فروند جت شکاری دشمن در منطقه عمومی گرمدشت توسط پدافند هوائی مورد اصابت قرار گرفته و در آسمان آتش گرفته بود. خلبان آن با استفاده از چتر نجات در حال فرود بود ( فاصله مستقیم محل تقریبی فرود حدود 500 متری بود )، از محل استقرار نیروهای خودی، فرود خلبان عراقی به خوبی دیده می شد، که ناگهان یکی از پرسنل نیروی هوایی مامور به ما، با تفنگ خود به سمت خلبان عراقی که با چتر نجات در حال فرود آمدن بود شروع به تیراندازی کرد، ضمن این که خودش هم خلبان جنگنده شکاری بود و درجه اش هم سروان، به شدت با او برخورد کردم و تفنگ را از دستش گرفتم و گفتم این چه کار غلطی هست که می‌کنید، اولا باید بگذاریم سالم اسیر شود تا بتوانیم اطلاعات مهمی از او کسب می ‌کنیم، در ثانی برابر قوانین بین‌المللی در جنگ از بُعد انسان دوستانه تیراندازی به خلبان و چترباز در هوا و در حال فرود را ممنوع کرده است؟ اما پاسخ داد که او دشمن است و باید کشته شود. از کلیه اطراف 360 درجه‌ای محیط تقریبی فرود خلبان عراقی، کلیه رزمندگان اعم از ارتشی و سپاه و با حالت دو به سمت محل فرود چتر رفتند که در تقدم اول خلبان را اسیر کنند، یا اینکه حداقل چترش و یا تیکه‌ای از چترش را به عنوان یادگاری داشته باشند. هجوم رزمندگان از 360 درجه به صورت دایره به محل فرود کار خطرناکی بود که در صورتی که هواپیمای بعدی دشمن در آسمان منطقه ما ظاهر می‌ گردید می‌ توانست تلفات و ضایعات سنگینی را به وجود آورد. در هر صورت خلبان عراقی دستگیر و تخلیه گردید.

شروع مرحله دوم عملیات بیت‌المقدس از تاریخ 17/2/61 تا 21/2/61

مرحله دوم عملیات، به طور کلی از دو بخش کلی تشکیل شده بود. قرارگاه فتح که در شمال قرارگاه نصر قرار داشت، مأموریت داشت که به منظور تأمین مرز بین‌المللی تک نماید و قرارگاه نصر هم مأموریت داشت که به منظور فشار به نیروهای پدافندی دشمن در منطقه عمومی خرمشهر، به سمت جنوب و جنوب غربی تک نماید و نیروهای موجود در داخل خرمشهر و اطراف آن را در محاصره قرار دهد. برای این منظور، فرماندهان گردان‌ های نوهد عمل کننده 192،181،154به ترتیب به فرماندهی این جانب، سرگرد ایرج کامروا و سروان احمد اسدی، همراه فرمانده تیپ، و رئیس رکن سوم تیپ از ظهر 15/2/61 از محل شروع عملیات که عبارت بود از دژ طولانی و مرتفع و عریضی که قبلا دشمن در آن مستقر بود، از حوالی مرز بین‌المللی در غرب شروع و جاده اهواز خرمشهر را قطع می‌نماید و در واقع سمت دژ مذکور غربی - شرقی بوده و به منظور پدافند از منطقه عمومی خرمشهر، احداث گردیده است. شناسایی‌های لازم از دژ مذکور انجام شد، در برگشت و در شرق جاده اهواز خرمشهر بعد از این که سوار خودرو فرمانده تیپ شدیم که برای ادامه هماهنگی‌ها و طراحی‌های بیشتر به قرارگاه تاکتیکی تیپ بروم، بعد از این که حدود 100 متر حرکت کرده بودیم، یک گلوله توپ در نزدیکی خودروی ما به زمین اصابت کرد که خودرو به شدت تکان خورد و بعد از آن که صدای درد سروان احمد اسدی که در کنار درب و پنجره نشسته بود بلند شد. ترکش‌های زیادی به خودرو اصابت کرده بود، متوقف شدیم، سروان اسدی از ناحیه‌های مختلف زیادی به ویژه، ناحیه شکم و پهلو به شدت مجروح گردیده بود که خوشبختانه توسط آمبولانسی که در همان منطقه بود او را تخلیه نمودیم و سپس جهت ادامه هماهنگی شروع مرحله دوم عملیات در قرارگاه تیپ 23 در ساحل شرقی رودخانه کارون طی جلسه عملیاتی مشروحی، پیش ‌بینی‌ های لازم به عمل آمد. صبح 16/2/61، فرماندهان تیم‌های الف و ب گردان را جهت شناسایی منطقه عملیات مرحله دوم و همچنین طراحی‌ های لازم به همان خاکریز شرقی و غربی که جاده اهواز خرمشهر را در جنوب ایستگاه گرمدشت قطع می‌ کند بردیم. چون قرار بود از ساعت12 شب آماده شروع عملیات و انجام تک از پشت خاکریز مورد بحث به سمت جنوب باشیم. شناسایی‌ های لازم و همچنین ماموریت و اهداف تیم ‌های ب به فرماندهان تیم ابلاغ شد و سپس به سمت شرق و جاده اهواز و خرمشهر مراجعت نمودیم. دشمن هم از غرب و هم از جنوب به ما (نصر 5) و (نصر 3) دید و تیر مستقیم داشت، از هر دو سمت زیر آتش بودیم، مخصوصا از سمت جنوب با تانک به سمت شرق جاده اهواز خرمشهر و در واقع جناحی که باز بود شدیدا تیراندازی می ‌کرد که یکی از فرماندهان تیم عملیاتی الف که افسری فعال، جدی، منضبط و علاقمند به نام ستوان دوم امیر حسین برنده مورد اصابت تیربار از ناحیه کشاله ران و سفید پی واقع گردید و بعد از 5 دقیقه به شهادت رسید. شهید برنده را با آمبولانس تخلیه کردیم که پس از آن گروهبان غلام آزوری که در واقع آچار فرانسه بود و با جدیت و علاقمندی مأموریت‌ها و دستورات را اجرا می‌کرد و همیشه پا در رکاب و آماده بود مورد اصابت چندین ترکش از نواحی مختلف بدن از قبیل پا، شکم، دست، قلب گردید، از تمام بدنش خون جاری بود، بلافاصله او را هم تخلیه کردم، من خیلی متأثر شده بودم، در فاصله کمتر از 15 دقیقه دو نفر از پرسنل خیلی خوب و شجاع گردان را از دست دادم و جایگزین آنها هم که مقدور نبود. از ساعت 21:30 (16/2/61) گردان 154و گردان 181 در پشت خاکریز شرقی غربی که در سمت راست جاده اهواز و خرمشهر بود و قبلا هم شناسایی‌های لازم را برای شروع عملیات انجام داده بودیم مستقر گردیدیم. در ساعت 22:15 تیپ 23 با اعلام رمز (بسم الله الرحمن الرحیم، لا حول ولا قوه الا باالله العلی العظیم، یا علی بن ابی طالب)، دستور شروع مرحله دوم عملیات بیت‌المقدس آغاز گردید. گردان در سمت راست و گردان 181 در سمت چپ و با هماهنگی یکدیگر تک را به سمت جنوب آغاز کردیم و حداکثر رعایت اصول غافلگیری را به عمل آوردیم، خوشبختانه در این مرحله درگیری با دشمن، قبل از اینکه دشمن ما را ببینید و ابتکار عمل را به دست بگیرید حدود ساعت 5 صبح به مواضع دشمن رسیدیم، پس از شناسایی با استفاده از دوربین‌های دید در شب ملاحظه شد که جلوی آنها میدان مین تعجیلی که فاقد عمق زیاد می‌باشد و از طرفی هم طول آن حدود 500 متر می‌باشد بنابراین طرح تک را از دو جناح طراحی کردیم و با دور زدن میدان مین از دو طرف به خاکریز دشمن چسبیدیم دشمن به علت تلفات و شکست زیادی که از شروع عملیات و طی یک هفته متحمل شده بود روحیه مناسبی نداشت و ترس و عدم روحیه نیروهای دشمن کاملا مشخص بود، تک را از دو طرف به صورت هماهنگ و با پشتیبانی خمپاره اندازها و تیربارها شروع کردیم،کمتر از نیم ساعت بیشتر نیروهای دشمن پا به فرار گذاشتند و تعدادی هم تسلیم شدند که اکثر سربازانشان زیر 20 سال داشتند. با توجه به برتری ما نسبت به دشمن مخصوصا از نظر عوامل برتر ساز

(روحیه و میل به پیروزی)، این درگیری حداکثر 15 دقیقه بیشتر طول نکشید و بحمدلله توانستیم که مواضع دشمن را تصرف و به خرمشهر عزیز نزدیک‌تر شدیم.

از تاریخ 17/2/61 تا 23/2/61 در این خاکریز مستقر گردیدیم، دشمن مواضع پدافندی متوالی و متعدد را در شمال خرمشهر و موانع عمودی از قبیل تیرآهن، خودروی را به صورت عمدی کاشته بودند، البته به صورت سایه مانند دیده می ‌شد که میل به ادامه جنگ با دشمن را به منظور آزادسازی خرمشهر افزایش می‌داد. در این موضع که زیر آتش‌های گوناگون دشمن قرار داشت تا شروع مرحله سوم عملیات یعنی 23/2/61 ضمن پدافند، دشمن را با دیده بانی‌های مستمر، زیر نظر داشتیم و تحرکات و جابجایی را رصد می کردیم.

شهید بزرگوار امیر صیاد شیرازی که از دلاوران جبهه‌ها بود، در تمام مناطق همیشه در لبه جلوی منطقه نبرد، در محل نقطه تماس نیروها و سربازان در حال نبرد، که نزدیک و سینه به سینه با دشمن هستند، با روحیه ای بشاش حضور پیدا می‌کرد. هم به رزمندگان روحیه می‌داد و هم این که همیشه خود را نسبت به آن چه که در مناطق جلو می‌گذرد به روز نگه می‌داشت. یک روز بعد از ظهر سرهنگ صیاد شیرازی، فرمانده نیروی زمینی ارتش، با فرمانده تیپ 23 به مواضع پدافندی ما آمد. فوق العاده سرحال و بشاش، گزارش مختصری را از نبرد مرحله دوم و وضعیت موجود نیروهای دشمن در مقابله منطقه ما و غیره....به عرض ایشان رساندیم، ایشان رضایت خود را از کیفیت اجرای مأموریت گردان اعلام نمود، سپس به اکثر مواضع و سنگرهای انفرادی پرسنل پشت خاکریز سرکشی کرد که موجب افزایش روحیه رزمندگان گردید. در سایر ارتش‌ های کشورهای جهان به ندرت می‌توان یافت که فرمانده نیروی زمینی در حال نبرد نیروها به تک تک سنگرهای پرسنل که در خط اول و زیر شدید آتش‌ های دشمن سرکشی کند و با محبت و روحیه بالا موجب افزایش روحیه رزمندگان و ایمان رزمندگان در جبهه نبرد گردد!!! بعد از خاتمه بازدید گردان 154، مواضع ما را به سمت گردان 181 نوهد که با فاصله اندکی از ما در مواضع و سنگرهای تصرف شده عراقی ها مستقر بودند ترک کرد و به من هم ابلاغ نمودند که سریعا در آن جلسه حضور پیدا کنم. ترک موقت خود را به فرماندهان گروهان ‌ها اعلام نمودم و تأکیدات لازم جهت اجرای مأموریت و مراقبت را گوشزد، سپس به سمت مواضع استقرار گردان 181 نوهد عزیمت نمودم و در سنگر سرپوشیده و نسبتا محکمی که جلسه قرار بود در آن تشکیل شود حاضر شدم. فرماندهی نیروی زمینی در حال بازدید خط پدافندی موقت گردان و سرکشی به رزمندگان  بود که پس از حضورشان جلسه در سنگر تشکیل گردید. فرماندهی نیروی زمینی، ضمن اعلام خسته نباشید به فرماندهان گردان‌های نوهد، فرمود: این که هدف اصلی عملیات آزادسازی خرمشهر و بیرون ریختن دشمن از مرزهای بین المللی می باشد، روحیه نیروهای دشمن را بسیار ضعیف و پائین می باشد و باید تا رسیدن به هدف اصلی و آزادسازی خرمشهر عزیز روحیه پرسنل و رزمندگان را تا آنجائیکه ممکن هست در سطح بالا نگه داریم و اینکه آزاد سازی خرمشهر و موفقیت عملیات عظیم بیت المقدس، وضعیت راهبردی، سیاسی، نظامی و... نهایتاً مردم رشید و قهرمان ایران را در سطح بسیار بالایی قرار خواهد داد و از طرف دیگر نبردهای ما را تا شکست کامل دشمن تسهیل خواهد نمود و توصیه‌های ارزنده و مفیدی را تأکید کردند.

ادامه عملیات در مرحله دوم به سمت خرمشهر به منظور محاصره و آزادسازی خرمشهر روز بیست و یکم و اردیبهشت ساعت یازده و ده دقیقه شب، قرارگاه کربلا با اعلام رمز( یا علی ابن ابی طالب) به قرارگاه نصر دستور دارد که تک خود را به دشمن در سمت جنوب آغاز نماید. در ساعت 3 بامداد قرارگاه های نصر 2و3و7 (چهار تیپ) جهت تقویت قرارگاه نصرکه واقعاً مهمترین قرارگاه از نظر حساسیت منطقه مقابل و حجم نیروهای دشمن بود، واگذار گردید. قرارگاه نصر 7 عبارت بود از تیپ 55 هوابرد و تیپ 25 کربلا در سمت راست، عمل می کردند، به علت مقاومت شدید در شمال جاده شلمچه نتوانستند به هدف خود که قطع جاده شلمچه - خرمشهر بود نائل شوند و در حدود 2 کیلومتری شمال شلمچه متوقف گردیدند، البته نصر 7 موفق گردید که به جاده آسفالت شلمچه برسد، اما با فشار دشمن نصر 7 هم به موضع عقب و شمال شلمچه عقب زده‌ شد.

مأموریت نصر5 ( تیپ 23 نوهد و تیپ 22 خرمشهر) و نصر 7 ( تیپ 55 هوابرد و تیپ 25 کربلا) عبارت بود از :

عبور از سیل بند خرمشهر و رسیدن به نهر عرایض به منظور تهدید و در صورت امکان قطع جاده شلمچه خرمشهر.

خاکریز سیل بند خرمشهر برای جلوگیری از سر ریز سیلاب های کارون به داخل شهر خرمشهر، سال ها قبل از جنگ در شمال خرمشهر و 2 کیلومتری جنوب سلمانیه و با جهت شرقی و غربی و از ساحل غربی رودخانه کارون تا جاده اهواز اهواز خرمشهر ایجاد شده بود. در موقع رسیدن به سیل بند خرمشهر متوجه شدیم که نیروهای عراقی سیل بند را تخلیه کرده بودند، لذا پس از عبور از سیل بند به سمت نهر عرایض حرکت را ادامه دادیم. دشمن پس از عقب نشینی از سیل بند خرمشهر، خاکریز دیگری در جنوب خاکریز سیل بند و به موازات آن از مارد ( از شرق جاده آبادان - اهواز ) تا جاده اهواز خرمشهر زده بود که به صورت یک موضع پدافند مناسب تعبیه شده بود و جلوی خاکریز مورد بحث میدان مین وسیع احداث کرده بود.

روی خاکریز مورد بحث با دشمن شدیدا درگیر شدیم دشمن تمام توان و تمرکز خودش را روی مواضع مورد بحث در شمال خرمشهر به جز (حومه خرمشهر) گذاشته بود، با توجه به این که شدت درگیری و مقاومت دشمن در سایر محورها هم به همین صورت بود، لذا به علت برخورد با میدان مین جلوی خاکریز مارد، عبور از خاکریز مارد مقدور نگردید و از آنجایی که رسیدن به نهر عرایض مستلزم عبور از خاکریز مارد بود، در نهایت رسیدن به نهر عرایض هم انجام نگردید. لازم به توضیح است که دشمن در این مرحله حیاتی که شکست او منجر به آزاد سازی خرمشهر می گردید در یک خط پدافندی در پشت خاکریز، مجهز به میدان های مین و موانع جلوی آن ها، در سر تا سر این خط پدافندی که از رودخانه کارون (ساحل غربی) تا شمال شلمچه ادامه داشت، به شدت مقاومت می کرد و هیچکدام از قرار گاه های نصر 2 و 3و 7 و 5 و 6و قادر به تامین اهداف خود نگردیدند.

در بحث هایی که در قرار گاه مشترک ارتش و سپاه یا قرار گاه کربلا به صورت مفصل انجام شد، نتیجه گیری  گردید که با توجه به فرسودگی و خستگی یگان ها و همچنین تجدید قوا و تجدید سازمان، ادامه تک به سوی خرمشهر متوقف گردد تا با آمادگی بیشتر حمله به سوی خرمشهر از سرگرفته شود. ماموریت پدافند از مناطق آزاد شده به کلیه قرارگاه های تابعه قرارگاه نصر ابلاغ گردید و ما هم در سیل بند خرمشهر مستقر و جهت پدافند و احراز آمادگی برای تک مستقر گردیدم.

 

 

مرحله سوم عملیات بیت المقدس ( 1/3/61 4/3/61)

استعداد نیرو ها و قرار گاه های عمل کننده در منطقه عمومی خرمشهر و حوالی آن برای احاطه کامل و آزاد سازی خرمشهر، به علت نیاز به سرعت عمل در تک همه جانبه از یک طرف و تمرکز نیروهای دشمن در منطقه عمومی خرمشهر به ویژه از حاشیه شهر تا پل نو و ادامه آن تا شلمچه از طرف دیگر، کفایت نمی کرد. به همین منظور قرار گاه کربلا قرار گاه های فجر 3 و فتح را از منطقه عملیاتی فکه و سایر مناطق وارد منطقه شمال خرمشهر نمود. (قرارگاه فجر3 شامل: تیپ 3 لشکر 77 پیاده، تیپ امام سجاد(ع) و تیپ 33 المهدی و قرارگاه های فتح شامل تیپ 14 امام حسین (ع) و تیپ 8 نجف اشرف). آخرین سازمان رزم و گسترش قرارگاه های عمل کننده جهت آزاد سازی خرمشهر، در منطقه بین شلمچه تا جاده اهواز خرمشهر به ترتیب از راست قرار گاه های نصر 2، نصر3، فجر3 و فتح در سمت راست جاده خرمشهر، در سمت چپ جاده اهواز خرمشهر قرارگاه های نصر 5 و نصر 6 مستقر گردیدند.

در روز 1 خرداد 61 درگیری کماکان به صورت تبادل آتش ادامه داشت و یگان هایی از قرارگاه های نصر، فجر و فتح جهت شروع مرحله جدید تک، آماده گردیدند. ماموریت قرار گاه نصر 5، ادامه ماموریت قبلی به منظور درگیر نمودن دشمن بود، لذا کماکان در سیل بند خرمشهر مستقر بودیم و با دشمن مقابل، در خاکریز های مارد در حال مبادله آتش بودیم. عراقی ها در مقابل تک نیروهای خودی در منطقه غرب خرمشهر و پل نو غافلگیر شدند و مجبور شدند خاکریز های دفاعی خود را یکی پس از دیگری ترک نمایند و لذا نیروهای خودی تا قبل از روشنائی روز 2 خرداد به جاده آسفالته خرمشهر - شلمچه رسیدند و به طرف پل نو گسترش یافتند، نصر 2 هم به جاده اسفالته رسیده بود. در ساعت 04:30 بامداد 2 خرداد نیروهای عراقی، تحت فشار رزمندگان اسلام به حوالی نهرخین عقب رانده شدند و لذا ارتباط زمینی نیروهای دشمن مستقر در خرمشهر با نیروهای مستقر در منطقه شلمچه قطع گردید. در اوایل صبح همان روز نیروهای قرار گاه فتح، خرمشهر را از سمت غرب محاصره کردند و نیروهای قرارگاه فجر هم به رودخانه اروند رسیدند و به این ترتیب با رسیدن نیروهای قرارگاه فتح به ساحل رودخانه اروند، ماموریت قرارگاه های مذکور با موفقیت انجام شد.

نیروهای عراقی، در برابر تک های سریع و غافلگیرانه رزمندگان پر توان اسلام، دچار وحشت و سرگردانی شدید شدند و نتوانسته عکس العمل مناسب انجام دهند، ارتباط یگان های دشمن با یکدیگر قطع گردید، لذا در این زمان،  فرار افسران و درجه داران و سربازان عراقی از منطقه خرمشهر گویای از هم پاشیدگی سازمان یگان های دشمن بود.

در واقع تصویری که در این مقطع از صحنه نبرد می توان ارائه داد، به این صورت است که تعداد زیادی از نیروهای عراقی در داخل خرمشهر هستند، تعدادی هم در حاشیه نهر خین و تعدادی هم در منطقه شلمچه که هیچ کدام از این نیروها با هم ارتباط زمینی ندارند و به سه قسمت مجزا تقسیم شده اند. نیروهای خودی هم به این صورت که قرار گاه های نصر2 و نصر3 در منطقه شلمچه در راست، روی جاده اسفالته با نیروهای عراقی در گیر هستند و در منطقه مرکزی قرار گاه های فجر 3 و فتح و در سمت چپ، قرار گاه های نصر5 و نصر6.

در حالی که قرار گاه های فجر 3 و فتح، احاطه قسمت مرکزی غربی شهر خرمشهر را کامل می کردند، به منظور تهدید نیروهای عراقی از شرق خرمشهر، توسط مهندسی قرار گاه کربلا، در ساعت 3 بامداد روز3 خرداد یک دستگاه پل شناور بی ام پی در منطقه  مارد خرمشهر نصب گردید و گردان 154 تیپ 23 نوهد و به (قرار گاه های نصر 5) ابلاغ گردید که با عبور از پل مارد نسبت پاک سازی نیروهای عراقی موجود در شهر خرمشهر اقدام کنید و با نیروهای قرار گاه فتح در منطقه مرکزی و درجاده اهواز خرمشهر عمل الحاق انجام داده و وارد شهر گردید. قبل از آغاز روشنائی، با عبور از پل مارد وارد شرق خرمشهر شدیم، در کلیه مناطق حومه خرمشهر درگیری های شدیدی در جریان بود در حالی که نیروی های دشمن در حال فرار و یا تسلیم به نیروهای خودی بود، رزمندگان اسلام به حاشیه شهر خرمشهر رسیده بودند، ما هم از شرق خرمشهر و در حاشیه شهر به منظور محاصره کامل به سمت مرکزی و غرب شهر خرمشهر پیشروی می کردیم و دشمن در حال گریز و فرار به سمت ساحل رودخانه کارون فرار میکرد و ضمن جستجوی دشمن، موانع متعددی که در شمال و شرق خرمشهر توسط دشمن کار گذاشته شده بود را دور می زدیم، تمام فضای بالا شهر خرمشهر و اطراف آن از دود انفجارات، صدای تیر اندازی ها و مخصوصاً بمباران های هواپیماهای دشمن کاملاً سیاه شده بود، از هر گوشه شهر و اطراف آن صدای تیراندازی های پراکنده به گوش می رسید. نیروهای دشمن یا دسته دسته تسلیم رزمندگان اسلام می شدند و یا با استفاده از پل های شناوری که در عقبه خود روی رودخانه اروند و جزیره ام الرصاص نصب کرده بود، که البته دائماً توسط هواپیمای های نیروی هوائی ارتش بمباران می گردید و تقریبا استفاده آن ها برایشان سخت بود، فرار می کردند و یا اینکه به صورت انفرادی به رودخانه اروند میزدند که تعداد زیادی از نیروهای عراقی هم غرق شدند. حوالی ساعت11 صبح، خرمشهر عزیز توسط رزمندگان اسلام اعم از ارتشی و سپاهی از لوث کثیف دشمن متجاوز و خبیث آزاد گردید و به آغوش مام میهن بازگشت.

هیچ گاه صحنه ای را که از سمت خارج و شمال، غرب و شرق خرمشهر، رزمندگان اسلام با شوق و شادی و غرور وارد شهر می گردیدند و نیروهای عراقی شکست خورده و ذلیل، دسته دسته تسلیم می شدند و از ضعف و ترسشان دو انگشت دست را به علامت v (پیروزی) بالا می بردند، تمام خستگی های 25 روزه نبرد از وجودمان خارج شده بود و شعف، غرور، آرامش روح و وجدان، سربلندی که تماما حالت ها و خصایص رزمندگان و سربازان پیروز هست را در وجودمان  همه و همه می دیدیم، در طول زندگیم ندیده بودم، تا کنون هم ندیده ام و به احتمال خیلی زیاد تا آخر عمرم هم نخواهم دید. روز عجیبی بود ملت ایران، عزت و سربلندی که همیشه حق و شایسته آنها است را در عمل با آزاد سازی خرمشهر عزیز لمس کردند.

به منظور استقرار گردان در داخل شهر، از شمال شرقی خرمشهر وارد شدیم و با کاوش مناطق و اماکن و محله ها، به دیوار ضلع شمالی کارون یعنی محله بازار ماهی فروشان خرمشهر رسیدیم. با بررسی اطراف، بانک ملی ایران شعبه مرکزی خرمشهر که در خیابان فردوسی بود را به عنوان قرار گاه گردان تعیین نمودم، اتفاقا محل مذکور یکی از اماکن تدارکاتی و پشتیبانی نیروهای عراقی ها، مملو از پوتین، ژاکت، اورکت، فانسقه، قمقه و....و خواربار مثل برنج، روغن و سایر مواد غذایی بود. تیم های ب1 و ب2 و ب 3 را هم در مدارس و ادارات، در همان منطقه خیابان فردوسی مستقر کردیم. استقرار، سازماندهی، تعیین مناطق محوله و پدافند و برقراری ارتباطات به صورتی که استقرار گردان به صورت نسبی کامل گردد، تا نزدیکی های عصر، انجام گردید. پس از خاتمه استقرار گردان، خواسته ای را که از درگاه خداوند قبل از عملیات بیت المقدس تمنی و مسئلت کرده بودم، به حاشیه شمالی رودخانه کارون رفتم و ابتداء سپاسگذاری و شکر خود را به درگاه پُر کَرم خداوند  تقدیم داشتم که آرزوی این بنده حقیر را در زمانی که قبل از شروع عملیات بیت المقدس اکثر روز ها از حاشیه غربی کارون آن طرف رودخانه را ( همان جایی که ایستاده بودم ) بارها و بارها آن جا را برای شناسائی و کنترل نگاه می کردم به خدای بزرگ می گفتم: خدایا می شود یک روز آن طرف رودخانه بروم در جای دشمن و از آن طرف رودخانه به این طرف رودخانه نگاه کنم؟ که خداوند کریم، تقدیر را طوری قرار داد که در عملیات بیت المقدس در تمامی مراحل آن و تا آزادی خرمشهر، افتخار حضور داشته باشم و این که افتخار ورود به خرمشهر را داشته باشیم و مهمتر این که درست در جائی از خرمشهر مستقر شوم که همان محلی بود دقیقا که آرزوی حضور در آن نقطه را کرده بودم، خداوند نصیبم کرد. خداوندا بر کرم و بزرگیت شکر.

روز دوم استقرار در خرمشهر، آتش های دشمن و به ویژه بمباران های هوایی کاهش یافت البته پوشش پدافند هوایی و حضور جنگنده های نیروی هوایی ارتش در این امر موثر بود. روز سوم که آتش های پراکنده خمپاره انداز های دشمن در سطح شهر کم و بیش وجود داشت که توسط خمپاره انداز های خودی شامل 120 م م، 81 م م پاسخ داده می شد. ساعت 8 شب روز 5 خرداد، یکی از افسران رکن سوم قرارگاه کربلا به همراه رکن سوم تیپ 23 در محل پاسگاه فرماندهی گردان ما حضور پیدا کردند و ابلاغ کردند با توجه به اینکه احتمال بمباران های هوائی و توپخانه های دشمن در روی شهر خرمشهر وجود دارد همین امشب خرمشهر را ترک و به محل استقرار اولیه به آبادان بر گردید، هر قدر اصرار و تقاضا کردیم که ما یک ماه برای یک چنین روزی عملیات انجام داده ایم، می خواهیم یک مدتی هم در خرمشهر بمانیم که قبول نکردند و لذا حدود ساعت 11شب 5/3/61 با وصول تعدادی کامیون از طریق تیپ، کُل گردان خرمشهر را ترک و به منطقه ایستگاه 12آبادان که هنوز بنه گردان در آنجا مستقر بود برگشتیم و مجددا برقراری تأمین و پدافند جزیره آبادان را عهده دار گردیدیم، همزمان نسبت به بازسازی و تجدید قوا اقدام نمودیم.

عملیات افتخار آفرین و غرور انگیز بیت المقدس که به عنوان شاخص ترین، عظیم ترین، موفق ترین و تأثیر گذار ترین و طولانی ترین عملیات رزمندگان اسلام، منجر به آزادی خرمشهر از تجاوز دشمن گردید، در تاریخ عملیات های نظامی و نبرد های کشورمان کم نظیر و جاودان خواهد ماند. رشادت ها، ایثار گری ها، فداکاری ها، طرح های عملیاتی مبتکرانه و جدید، خستگی ناپذیری، روحیه بالا، انگیزه جنگندگی، خواست عمومی همه، مبنی بر آزادی خرمشهر در مجموع منتج به نتیجه عظیم آزاد سازی حدود 5400کیلو متر مربع از خاک کشور، به اسارت در آمدن 19500نفر از نیروهای دشمن، کشته و زخمی حدود 16000نفر،ضایعات 60فروند هواپیما و تعداد 418تانک و 2فروند هلی کوپتر گردید، شایسته تدریس جدی در مراکز آموزشی و فرهنگی(مقدماتی، عالی، فرماندهی و ستاد و دانشگاه عالی دفاع ملی) به صورت مشروح می باشد.

با توجه به شرکت کامل گردان در کلیه مراحل عملیات بیت المقدس و کسب پیروزی ها و موفقیت های متعددی که گردان در عملیات بیت المقدس کسب کرد، تعدادی از فرماندهان و پرسنل گردان 154مورد تقدیر و تشویق رده های مختلف فرماندهی قرار گرفتند که منجمله اینجانب هم یک سال ارشدیت دریافت کردم. شرکت تعدادی از پرسنل تیپ 23در عملیات رمضان (بعد از عملیات بیت المقدس) به تعداد تقریبی 300 نفر از افسران و درجه داران تیپ 23به منظور کمک و جایگزین فرماندهان گروهان و دسته و...لشگر  21که طی عملیات فتح المبین و بیت المقدس با کسری سازمان مواجه گردیده بودند، به عنوان فرمانده گروهان و دسته به لشگر 21پیاده، از اوائل تیر ماه 61به لشگر 21مأمور گردیدند و در مراحل مختلف عملیات رمضان(22/4/61_25/5/61) فعالانه و مسئولانه شرکت نمودند که به تعداد قابل ملاحظه ای از افسر و درجه دار تیپ نوهد در عملیات مذکور شهید گردیدند. از گردان 154، سروان نوردی فرمانده تیم ب 3گردان که سمت یکی از فرماندهان گروهان لشگر 21انجام وظیفه می کرد به فیض شهادت نائل گردید. بعد از خاتمه عملیات رمضان پرسنل مأمور به لشگر 21به تیپ 23و یگان های متبوعه مراجعت و ملحق گردیدند.

شرکت تیپ 23نوهد با گردان های تابعه در عملیات بیت المقدس، افتخار بزرگی را نصیب کارکنان آن نمود که در آزاد سازی خرمشهر عزیز نقش و سهم داشته باشند، و برای همیشه تاریخ به شرکت در آن عملیات غرور آفرین افتخار و مباهات نمایند. عملیات پیروز مندانه بیت المقدس، عملیات وسیع و بزرگ منظم بود، اکثریت قاطع یگان های شرکت کننده در آن منجمله تیپ 55 هوابرد و تیپ 58 تکاور هم جزء یگان های منظم محسوب می شوند، در صورتی که مأموریت، مسئولیت و آموزش های فراگرفته تیپ 23نوهد و بالتبع کارکنان برای شرکت و با هدایت جنگ ها نامنظم می باشد: مأموریت، مسئولیت و کلیات تیپ  23نیروهای ویژه هوابرد، در آئین نامه رزمی عملیات نوهد به شماره21-31به شرح ذیل می باشد

الف - مأموریت

1- عبارت از سازماندهی، توسعه، تجهیز، آموزش و رهبری نیروهای بومی در جنگ های چریکی است. این تیپ در عملیات پدافند داخلی مشاور سایر یگان های ارتش می باشد.

2- اجرای عملیات نامنظم در مناطق مورد نظر

ب - مسئولیت: تیپ ویژه نیروهای هوابرد مسئولیت دارد کلیه فعالیت های جنگ نامنظم را که نیروی زمینی متعهد آن است رهبری و اجراء نماید.

کلیات

تیپ نیروهای ویژه هوابرد، برای هدایت و اجرای جنگ چریکی و سایر فعالیت های وابسته به جنگ نامنظم سازمان یافته و آموزش دیده است. این تیپ تحت فرماندهی نیروی زمینی می باشد. این تیپ می تواند به عمق منطقه تحت کنترل دشمن نفوذ نموده و مأموریت های محوله را انجام دهد. فرمانده تیپ نوهد، مشاور فرماندهی نیروی زمینی در امور و موارد مربوط به جنگ های نامنظم می باشد.

برای پرسنل نوهد، جهت طی دوره های تخصصی متعدد در طول سال ها، وسائل و تجهیزات واگذاری، رزمایش ها و... نگهداری پرسنل و یگان و سایر نیازمندی های نگهداری کارکنان و سازمان یگان، هزینه های قابل ملاحضه ای صرف می شود، که در صورت به کار گیری در عملیات ویژه بی توجهی به تخصص ها و هزینه های سنگینی است که صرف سازمان و کارکنان نوهد شده. البته در شرایط خاص، بحرانی و ضرورت، این فرماندهی نیروی زمینی می باشد که مأموریت و به کار گیری تیپ نوهد را مشخص و تعیین می نماید، به عبارت دیگر به علت نیاز مبرم و خاص به کارگیری نوهد در عملیات منظم، مأموریت و مسئولیت تعیین شده در آئین نامه رزمی21-31را کان لم یکن و متوقف می نماید که صلاحدید فرمانده و حق سازمان است، اما نه با سازمان کادری نوهد، مانند عملیات بیت المقدس که گردان نوهد متشکل از افسران و درجه داران نوهد بودند در خط و به موازات یگان های منظم که عمده پرسنل وظیفه در خط مقدم وجود دارند (مانند لشگر 21 در مراحل اول و دوم بیت المقدس) و یا در مجاورت بسیجی های رزمنده یگان های سپاه پاسداران(مانند مرحله سوم عملیات بیت المقدس). به کار گیری نوهد به مشابه یگان های وظیفه و یا بسیج بیانگر این واقعیت می باشد که می شد و می شود به جای به کار گیری نوهد، یگان منظم و وظیفه محور دیگری را به کار گرفت. گرچه شهدای معظم کادر نوهد اعم از افسر و یا درجه دار با رشادت و ایثارگری های خود به فیض جاودانه شهادت رسیدند و نشان افتخار خود و همرزمانشان گردیدند.

پیشنهادات

 به عنوان یک سرباز کوچک که سال های جوانی و میان سالی خود را از معاون تیم عملیاتی الف، تا فرماندهی لشگر، در تیپ و لشگر 23 نیروهای مخصوص طی نمودم پیشنهادات مشخص ذیل را ارائه می نمایم:

الف - در راستای مأموریت و مسئولیت سازمانی:

  1. یگان راهبردی و منحصر به فرد تیپ نیروهای ویژه فقط در راستای مأموریت و مسئولیت خود به کار گرفته شود.
  2. آموزش ها و دوره های ضروری جهت نفوذ تیم های نوهد به عقبه و منطقه تحت کنترل دشمن تا کسب توانائی و شرایط مربوطه، عملی تحت نظارت و ارزیابی، ادامه داشته باشد.
  3. تأمین نیازمندی های اطلاعاتی، با تحت اختیار قرار دادن نیروهای بومی منطقه عملیات به ویژه در منطقه و سرزمین دشمن به صورت جدی، که در کسب نتیجه و موفقیت هر عملیات، به ویژه در عملیات برون مرزی و یا عقبه دشمن نقشی و تأثیر حیاتی دارد، در اولویت قرار گیرد.
  4. رزمایش های نامنظم مشترک لشگر ها و تیپ های مستقل با تیپ نیروهای ویژه هوابرد مناطق سرزمینی لشگر ها و...به صورت مستمر در طول سال(هر لشگر یک بار در سال)، با پشتیبانی های لازم، با تشکیل و حضور جدی هیأت مدیره های رزمایش و ناظران مربوطه به صورت جدی انجام گیرد. در این گونه رزمایش های منظم، تیپ نیروهای ویژه به عنوان چریک عملیات نامنظم را انجام می دهد و لشگر ها و تیپ به عنوان نیروی ضد چریک، که اجرای رزمایش های مربوطه موجب ارتقاء کیفیت و توان رزمی یگان نامنظم و چریک(تیپ نوهد) و یگان های ضد چریک (لشگر ها و تیپ های مستقل) می گردد.
  5. آموزش و توجیه فرماندهان عمده یگان های نیروی زمینی در راستای توجه و درک کامل از سازمان، مأموریت، مسئولیت، توانائی ها، مقدورات و...یگان های نیروی مخصوص، به منظور حداکثر استفاده و به کار بردن صحیح یگان نوهد در عملیات های رزمی و نبردهای آینده. پشتیبانی سازمانی و روحی نزاجا از تیپ نوهد و رزمندگان، به منظور افزایش اعتماد به نفس و خود باوری پرسنل نوهد و به ویژه پرسنل جوان

ب_ به کار گیری در راستای یگان های منظم(لشگرها و تیپ مستقل پیاده):

  1. از آنجائی که شرایط حساس، مهّم و تعیین کننده ای، چون عملیات بیت المقدس، ممکن است در آینده در ارتباط با دشمن یا دشمنان به وجود بیاید، سازمان شماره 2 و یا سازمان فرعی برای تبدیل تیپ نوهد به تیپ یا لشگر عملیاتی تکاور(شبیه لشگر 23تکاور و لشگر 58 و تیپ های تکاور...) برای تیپ نوهد پیش بینی و با واگذاری پرسنل وظیفه(افسر درجه دار و سرباز)حداکثر ظرف یک ماه به لشگر و یا تیپ تکاور، قادر به اجرای مأموریت مربوطه خواهد بود،
  2. در صورت عدم امکان اجراء بند فوق پیشنهادی، بکارگیری افسران و درجه داران نوهد در سایر یگان های منظم به صورت مأمور، و با واگذاری فرماندهی گردان، گروهان و دسته(یا علت کمبود و یا به منظور افزایش و تجدید قوا) به آنان نیز استفاده و کاربرد نسبی خواهد بود.

 

1395/7/5 9:27:18 932 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
طی دستور قرارگاه نصر به قرارگاه نصر5(تیپ23 نوهد)، مقرر شد که در ادامه مرحله اول، گردان ما به نزدیکی‌های جاده اهواز خرمشهر که دشمن بیشتر نیروهای خود را از آن برداشته و در جهت دفاع از خرمشهر در منطقه عمومی شمال خرمشهر به کار گرفته بود، مستقر کرده است.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015