• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

پیاده نظام و دفاع مقدس-1


مقدمه

به جرئت مي‌توان ادعا كرد كه جنگ و جدال همزاد انسان است. با توجه به مضامين آيات قرآن كريم، اولين جنگ توسط اولين فرزندان آدم(ع) و حوا به وقوع پيوست، جنگي كه موجب قتل يك برادر توسط برادري ديگر شد.[1]

با افزايش جمعيت طي سال‌هاي متمادي دامنه‌ نزاع‌ها گسترش يافت. انسان‌ها در ادوار مختلف به شيوه‌هاي گوناگون و در قالب سازمان‌هاي رزمي مختلف با ابزارهاي متنوع رودرروي يكديگر قرار گرفتند. در حال حاضر جنگ‌هاي مخرب و مخوف امروزي به وضعيتي تبديل شده كه حيات بشريت را مورد تهديد جدي قرار داده است.

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای

با شكل­گيري حكومت‌ها در سرزمين‌هاي مختلف و جدا شدن كشورها با خطوط مرزي، تأمين نيازمندي‌هاي جامعه كه يكي از وظايف اصلي حكومت‌ها مي‌باشد مطرح شد. از طرفي ازدياد جمعيت و پيدايش تكنولوژي و حرص روزافزون بشر و تغییرات در سبک زندگی، تأمين نيازمندي‌ها را در داخل كشورها با محدوديت منابع مواجه كرد. حكومت‌ها بناچار تأمين منابع را در بيرون از مرزهاي خود جستجو كردند و در مواقع بسیاری بجای تعامل جهت رفع نیازها به تسلط بر دیگران برای رفع نیازها اندیشیدند. بدين ترتيب تهديدات عليه ساير كشورها بوجود آمد.

كشورها براي مقابله با تهديدات بايستي داراي تدابير، خط مشي و تمهيدات خاصي باشند، تا بتوانند آئين (دكترين) دفاعي و امنيتي خود را تبيين و آن را با سياست‌هاي كلي كشور در يك راستا قرار دهند. آئين دفاعي چگونگی بهره­گیری از امكانات و توانایي كشورها را مشخص مي‌كند و يكي از عناصر مهم و مؤثر آن «قدرت نظامي» است.

بخش اعظم حفظ استقلال و حاكميت جوامع و كشورها همواره به عهده قدرت نظامي آنان بوده است. گرچه اين قدرت در طول تاريخ نام‌هاي مختلفي داشته است، ولي همان معني و مفهوم سازماني را دارد كه به نام «ارتش» شناخته مي‌شود.

ارتش‌ها عموماً بر سه عامل نيروي انساني، تجهيزات و تاكتيك استوارند و ساير عوامل زير مجموعه اصول مذكور مي‌باشند.

نيروهاي انساني در سازمان‌ها داراي ويژگي‌ها و پيچيدگي‌هايي مي­باشند كه انسان‌ها به طور عام داراي آن هستند. ولي نيروي انساني در ارتش‌ها بايستي از چنان توانایي برخوردار باشد كه جان باارزش و شيرين خود را در طبق اخلاص گذاشته و نثار آرمان‌هاي كشور و ملتشان كنند.

توجه به نيروي انساني ارتش‌ها براي ايفاي وظيفه و رسالتي كه به آن اشاره شد از جايگاه ويژه‌اي در ابعاد روحيه، آموزش، انضباط و غيره برخوردار است. وليكن ايجاد انگيزه براي فداكاري و ايثار در راه هدف ساير ابعاد را تحت­الشعاع قرار مي‌دهد، از اين رو توجه به عواملي كه انگيزه را ايجاد مي‌كند براي فرماندهان و رؤساي سازمان‌هاي ارتش حائز اهميت است و بی­توجهی به آن ضعف‌ها را به دنبال خواهد داشت.

 يگان‌هاي پشتيباني رزمي (توپخانه، نيروي هوايي، هوانيروز، پدافند هوایي، مهندسي و...) و يگان‌هاي پشتيباني خدمات رزمي (آماد، تعمير و نگهداري، ترابري، بهداري) با تجهيزات پيشرفته موجب افزايش تحرك، قدرت آتش، حفاظت و تأمين ساير نيازمندي‌هاي آمادي يگان‌هاي رزمي شده‌اند، و توان رزمي را به ميزان زيادي افزايش داده‌اند ولي آنها هيچ­گاه نمي‌توانند بدون يگان رزمي (پياده، پياده مكانيزه، هوايي هجومی و زرهي) موجب پيروزي شوند. در واقع چنانچه يگان‌هاي رزمي حضور نداشته باشند حضور ساير يگان‌ها ضرورتي پيدا نمي‌كند. لذا هنوز هم نيرويي كه بايستي در ميدان نبرد سينه به سينه در مقابل دشمن بايستد و با او دست و پنجه نرم كند، يگان‌هاي رزمي به ويژه نيروي «پياده نظام» با انگيزه مي باشد.

برخي از صاحب­نظران معتقدند نقش يگان‌هاي زرهي در رزم در تقدم يكم قرار دارد؛ زيرا مناسب­ترين مأموريت براي آنها شركت در عمليات آفندي به ويژه تعاقب است كه مي‌توانند با استفاده از تحرك، ضربت و آتش تانك به دشمن نزديك شده و او را تعقيب كنند، فرصت تجديد سازمان و تحكيم مواضع پدافندي جديد را به او ندهند و نهايتاً موجب انهدام مقاومت‌هاي باقي­مانده او گردند، آنها در نهايت معتقدند عمليات تعاقبي وضعيت صحنه نبرد را مشخص مي‌كند.

در جنگ تحميلي عمليات تعاقبي توسط يگان‌هاي زرهي به دلايل مختلف كه خارج از بحث پياده نظام است به ندرت اجرا شد و لذا يگان‌هاي پياده نظام پس از عمليات آفندي و عقب راندن دشمن از سرزمين‌هاي ميهن اسلامي به منظور تنبيه او اقدام به تعقيب دشمن در عمليات برون مرزي البته در عمق كمتر (زيرا فاقد تحرك و سرعت يگان­هاي زرهي براي تعاقب و عمق بخشيدن به صحنه نبرد بودند) كردند. بدين ترتيب يگان‌هاي پياده كليه مأموريت­ها را در مراحل مختلف جنگ تحميلي (متوقف كردن و تثبيت دشمن، پدافند، آفند، تعاقب و تنبيه متجاوز ) ايفا كردند.

این کتاب حاصل تجربه شرکت در کلیه این عملیات ها به عنوان فرمانده در سطوح مختلف و یا به عنوان بازرسی عملیات در کلیه این عملیات ها، در تمام سطوح از گروهان تا قرارگاه سپاه (قرارگاه اداره کننده 2 الی 5 لشکر) و حضور در کلیه خطوط از کمین و پست استراق سمع و خطوط پدافندی تا خطوط خیز و  یگان­های خط­شکن در عملیات­های هجومی تا عقبه لشکرها می­باشد.

البته در زمينه جنگ تحميلي كتاب‌هاي متعددي توسط نويسندگان و پيش‌كسوتان تأليف و انتشار يافته است. تمامي كتب تهيه شده شرح حوادث را در انواع عمليات رزمي به‌طور مشروح بيان كرده‌اند. در بعضي از كتاب‌ها نگرش تحليلي به بعضي از عمليات‌ها شده است. كتابي كه گردش فعاليت‌ها را در ستادهاي عملياتي براي تهيه طرح، اجراء و هم­چنين تحليلي كامل از عمليات رزمي موفق و ناموفق را به‌صورت علمي و تخصصي بيان دارد کمتر تهيه شده است.

در دفاع مقدس علاوه بر ارتش جمهوري اسلامي (نزاجا، نهاجا، نداجا و پدافند هوایی) نيروي جديدي به نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامي با استفاده از نيروهاي مردمي داوطلب (بسيج) به عنوان يك نيروي عمده حضوري فعال داشت. چگونگي همكاري چنين نيرویي در هيچ يك از آئين‌نامه‌هاي تخصصي ارتش تبيين نشده بود. ولي اين نيرو در كليه مراحل طراحي و اجراي عمليات رزمي در قرارگاه‌ها و يگان‌ها حضور فعال و با ارزشي داشتتند. روند فعاليت‌هاي ارتش و سپاه در طراحي و اجراي عمليات تجربه جديدي است كه بايستي به آن توجه شود. لزوم تهيه مجموعه‌اي كه بتواند روند فعاليت‌هاي ستادي و اجرائي در يگان‌هاي ارتش و سپاه را در جنگ به صورت تحليلي بيان كند ضروري بود.

براي تهيه كتاب حاضر پس از مطالعات گسترده مدارك چاپ شده توسط ارتش و سپاه از تعدادي پيش‌كسوتان جنگ تقاضاي همكاري كرده و نظريات آنان که حاصل تجربیات در مسئولیت­های مختلف در دوران دفاع مقدس بود به صورت مكتوب در موضوعات مختلف دريافت شد تا  در تدوين كتاب مورد استفاده قرار گيرد. در تدوين كتاب تلاش شده نقش عنصر پياده نظام، با هر نامي كه در ميدان نبرد حضور داشته  در ابعاد مختلف مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گيرد.

مطالب كتاب به گونه‌اي تهيه شده است كه با سياست‌هاي آموزشي هيئت معارف جنگ كه تحت عنوان «منشور آموزشي معارف جنگ» اعلام شده به دقت رعايت شود. به ضميمه1مراجعه شود.

گرچه عنصر پياده نظام نقش اساسي در شكست و پيروزي دارد، ولي بايد اذعان كرد هر فعاليتي نياز به همكاري مجموعه‌هاي ديگري دارد كه در صورت نارسايي و عدم هماهنگي كليه عناصر، نتيجه‌اي از فعاليت‌ حاصل نخواهد شد: لذا نقش هريك از رسته‌هاي مختلف ارتش در همكاري و پشتيباني از عمليات پياده نظام را نمی­توان و نبايستي ناديده گرفت. لیکن چون این نوشتار به پیاده نظام اختصاص دارد، فعالیت­های مذبور در آن لحاظ نشده است. اميد است ساير رسته‌ها نيز به تبيين نقش رسته مربوطه در جنگ تحميلي اقدام كنند، تا این نیاز تخصصی نیز مرتفع گردد.

اميد است با بهره­گيري از اين كتاب و نكات تجربي مندرج در آن، مبادي زيربط تجديد نظرهاي لازم را در آئين­نامه­ها و روش­هاي آموزشي در مراكز آموزش تخصصي معمول دارند.

از كليه خوانندگان خواهشمند است با ارسال انتقادات و نظريات تكميلي در هر چه غني‌تر كردن كتاب ما را ياري فرمايند.         

 بدينوسيله از امرا و پيشكسوتان زير كه با نظريات مكتوب و مصاحبه حضوري و در اختیار گذاردن دانش و تجربه خود، ما را در غني كردن مطالب كتاب ياري كردند صميمانه تشكر و قدرداني مي شود.

  1. سرتيپ2 ستاد مسعود بختياري: استاد ممتاز دافوس و طراح عمليات در قرارگاه‌های كربلا و خاتم در جنگ تحميلي.
  2. سرتيپ ستاد فرض­ا... شاهين‌راد: فرمانده يگان‌هاي پياده در طول جنگ از رده گردان تا قرارگاه عملياتي سپاه (2 الی 5 لشکر).
  3. سرتيپ2 ستاد مروت آزادبخت: فرمانده يگان‌هاي پياده، استاد ممتاز دافوس.
  4. سرتيپ2 ستاد بهروز صفري‌كيا: فرمانده يگان‌هاي عمده توپخانه.
  5. سرتيپ2 خلبان اسماعيل موسوي: خلبان شکاری در نيروي هوایي و فرمانده پایگاه هوایی شکاری در دفاع مقدس.
  6. سرتيپ2 خلبان اردشير كريم‌زاده: خلبان هوانيروز.
  7. سرتيپ2 پدافند هوائي سيد محمود يميني: فرمانده پدافند هوایي در جنگ.
  8. سرتيپ2 ستاد تراب ذاكري: افسر اطلاعات رزمي قرارگاه‌ها.
  9. سرتيپ2 ستاد منوچهر نورائي: فرمانده يگان‌هاي عمده آماد و پش در جنگ.
  10. سرهنگ ستاد احمد نوروزي فرسنگي: افسر عقيدتي ـ سياسي در جنگ و نويسنده و تحلیلگر.

سرتيپ ستاد ناصر آراسته

سرتيپ2 ستاد علي نيكفرد

 

منبع: پیاده نظام در دفاع مقدس، آراسته، ناصر-نیکفرد، علی، 1393، ایران سبز، تهران

 

[1] . مائده: 32.

1398/5/22 11:5:53 93 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
مقدمه به جرئت مي‌توان ادعا كرد كه جنگ و جدال همزاد انسان است. با توجه به مضامين آيات قرآن كريم، اولين جنگ توسط اولين فرزندان آدم(ع) و حوا به وقوع پيوست، جنگي كه موجب قتل يك برادر توسط برادري ديگر شد.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015