• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

بازخوانی جنگ تحمیلی (36)


قرارگاه خاتم‌الانبیاء(ص) و عملیات خیبر

باز در کتاب خاطرات آقای رفسنجانی می‌خوانید: «پنجشنبه 22/10/1362 جلسه داشتیم. قرار شد درباره عملیات آینده با انتخاب ستادی هماهنگ، مدیریت عملیات را بر عهده بگیریم»؛ از اینرو همان قرارگاه خاتم‌الانبیاء(ص) که فقط اسمی از آن بود، این دفعه به گونه‌ای دیگر سازماندهی شد.

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای، ارتش جمهوری اسلامی ایران، خاطرات دفاع مقدس، خاطرات فرماندهان ارتش

جناب سرهنگ موسوی قویدل در خاطراتش می‌نویسد: «به دفتر حضرت آقا (آقای خامنه‌ای) احضار شدم. به من مأموریت سازماندهی قرارگاه خاتم‌الانبیاء(ص)- بخوانید ستاد- داده شد. بلافاصله یک روش جاری عملیاتی و یک روش جاری اداری برای این سازماندهی تهیه کردم. مسئولیت ریاست ستاد خاتم‌الانبیاء(ص) به عهده من و سایر افراد به شرح زیر تعیین گردید:

برادر رحیم صفوی جانشین رئیس ستاد، جناب سرهنگ سیروس لطفی و برادر حسین علائی مسئول عملیات، جناب سرهنگ مفید و برادر محمد باقری مسئول اطلاعات؛ البته فرماندهی خاتم‌الانبیاء(ص) هم خود حضرت آقا بوده‌اند.»

میدانیم که اصل و پایه هر طرح‌ریزی عملیاتی، داشتن اطلاعات از خودی و دشمن و زمین است که بر اساس آن، برآوردهای اطلاعاتی، عملیاتی، لجستیکی و نیروی انسانی تهیه می‌گردد تا زمینه تصمیم فرماندهی فراهم شود. جناب موسوی قویدل اضافه می‌کند: «اظهار داشتم ما نیاز به اطلاعات و برآورد داریم. که پاسخ شنیدم، تماماً توسط سپاه انجام شده و از این نظر مشکلی نیست.»

در همین جلسات هم تصمیم گرفته می‌شود که به ارتش در محور کوشک ـ زید ـ شلمچه (شرق بصره) مأموریت حمله به سمت بصره داده شود. از اینرو برای خط‌شکنی هم دو لشکر14 امام حسین(ع) و 7 ولی‌عصر(عج) و تیپ 72 زرهی از سپاه زیر امر قرارگاه کربلا که نیروی زمینی عمل می‌کرد قرار، گرفت. از نیروی زمینی هم لشکر92 زرهی زیر امر سپاه که قرارگاه نجف نامیده شد، قرار گرفت.

در اواخر دی‌ماه بود که این ستاد خاتم(ص) در یکی از سالن‌های کاخ مرمر سابق، که نزدیک به محل سکونت رئیس‌جمهور و آقای خامنه‌ای که فرماندهی قرارگاه بودند، شکل گرفت. ما نقشه‌ها و مدارک و حتی یک صندوق نسوز بزرگ به این سالن منتقل کردیم و شکل اتاق توجیه عملیات به آن دادیم. طرح عملیات خیبر هم توسط همان عناصر در اتاق معاونت عملیات و اطلاعات ستاد نیروی زمینی در لویزان که از نظر موقعیت مکانی در تهران جای مناسبی بود، تهیه و پس از امضای فرماندهی آماده و توزیع گردید.

محور عملیاتی که به نیروی زمینی واگذار شد، قبلاً بارها و بارها نشان داده بود که شکستنی نیست؛ یعنی همان منطقه بُن‌بست. در این مورد باز هم اشاره می‌کنم بر همان گفته‌های فرمانده عراقی:

نقاط مثبت نیروهای عراقی:

1- آمادگی خوب برای نبرد.

2- عراق تمام نیازهای نبرد دفاعی را تأمین کرده بود.

3- ایجاد میدان‌های مین و سیم‌های خاردار با عمق بسیار زیاد و حفر کانال‌های آب و ایجاد آبگرفتگی در مقابل مواضع دفاعی.

4- تهیه آتش سنگین توپخانه برای مواضع دفاعی شرق بصره و نیروهای پاتک کننده.

5- تأمین نیروهای احتیاط، به طوری که نیروهای زمینی با فراغت بال در انتظار دریافت دستورات بودند: لشکر3 زرهی، لشکر6 زرهی، لشکر10 زرهی، تیپ‌65 نیروی مخصوص، تیپ‌66 نیروی مخصوص، تیپ‌68 نیروی مخصوص، تیپ یکم گارد ریاست‌جمهوری، تیپ دوم گارد ریاست‌جمهوری، تیپ‌10 زرهی و تعدادی دیگر تیپ‌های مستقل.

6- آماده ساختن نیروی هوایی و آماده‌باش تمامی پایگاه‌های هوایی.

7- آماده ساختن هوانیروز برای یک نبرد سنگین.

8- آماده ساختن سلاح‌های شیمیایی و بکارگیری در صورت ضرورت.

9- در نظر داشتن اهداف اقتصادی ایران به منظور کوبیدن آنها و به عنوان قسمتی از روش‌های فشار.

10- آمادگی برای وارد شدن در جنگ شهرها، زیرا در آن زمان رهبران عراق احساس می‌کردند بهترین حربه آنان برای فشار آوردن بر روی رهبران ایران زدن شهرها است.

11- آمادگی برای رفع کمبود نفرات و تجهیزات.

باید اضافه کنم که این حجم از لشکرهای زرهی و نیروی مخصوص عراق علاوه بر لشکر5 مکانیزه، لشکر 11 پیاده، لشکر28 پیاده، لشکر8 پیاده و تعدادی تیپ‌های پیاده مستقل مثل تیپ 419 پیاده که در خط بودند و ما به آن نیروهای درگیر می‌گوییم، بود.

در همین رابطه، همان فرمانده عراقی می‌گوید: «تعداد گلوله‌های ریخته شده بر حسب بعضی منابع به 2،000،000 گلوله بالغ گردید.»

مشکل نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران، برای اجرای عملیات خیبر در محور کوشک ـ زید ـ شلمچه دو عامل اساسی بود.

عامل اول: نداشتن زمان برای اجرا در روز 26/11/1362، هفت روز قبل از اجرای عملیات خیبر. در ستاد نزاجا با جناب سرهنگ حسین حسنی‌سعدی و جناب سرهنگ بهروز سلیمانجاه ملاقات کردم. هر دو این افسران باتجربه و جنگ‌دیده و مسئول، بسیار ناراحت و ناامید بودند و عملیات قرارگاه کربلا را که ارتش جمهوری اسلامی ایران باید اجرا کند را غیرممکن می‌دانستند. چرا؟ برای اینکه حمله‌ای بود به یک موضع مستحکم، آزمایش شده با آن همه موانع، آن هم بدون شناسایی و آمادگی.

عامل دوم: درگیر بودن لشکرهای برآورده شده ما (ارتش جمهوری اسلامی ایران) در خطوط تماس دفاعی در سرتاسر جبهه بود. در حالی که حتی یک تیپ را نمی‌توانستیم از خط برداریم. بالأخره هم قرار شد با سه لشکر77 پیاده و لشکر21 پیاده و لشکر92 زرهی (در کنترل قرارگاه نجف بود) وارد عمل شویم. درآخرین جلسه ستاد خاتم(ص)، جناب صیادشیرازی (فرماندهی نزاجا) با ناراحتی گفت: «به هیچ‌ وجه امکان موفقیت نداریم. من با شما 180 درجه اختلاف نظر دارم و این از دو حال خارج نیست. یا دانش نظامی است که از شماها کمتر نیست (خطاب به فرماندهی و ستاد خاتم(ص)) و یا ایمان و اعتقاد که من در آن شکی ندارم.»

در همین رابطه، اشاره کنم به گزارش کتبی جناب سرهنگ نصرت‌الله معین‌وزیری[1]، یکی از افسران عملیات در قرارگاه کربلا (نزاجا)، به فرماندهی نزاجا که تأکید دارد: «نهایت این عملیات شکست و آبروی ارتش ایران رفته است. شاید هدف برادران هم همین باشد.»

به عناصر ارتشی قرارگاه خاتم (همان ستاد خاتم) ابلاغ شد که در مورخ 28/11/1362 به جنوب برویم. در ساعت 20:00 همین روز ،به اتفاق جناب سرهنگ فاوُجی و جناب سرهنگ لطفی با خودرو راهی اهواز شدیم. قرارگاه ما هم در حمیدیه آماده نبود. از عکس هوایی خبری نبود. از گزارش‌های اطلاعاتی قرارگاه نجف(سپاه) هم خبری نبود. این بود که به عنوان یک افسر از اعضای ستاد خاتم وضع بدی داشتم.

در رابطه با فرماندهی قرارگاه خاتم(ص)، به مصاحبه آقای هاشمی رفسنجانی با روزنامه کیهان که بعداً انجام شد، اشاره می‌کنم:

«پس از عملیات رمضان که نسبتاً ناموفق بود، نخستین شوک به نیروی ما وارد شد که پیشروی در خاک عراق مانند پیشروی در خاک ایران نیست. همانجا اختلاف سپاه و ارتش در دو بُعد فرماندهی جنگ و ساختار نظامی بروز کرد. ما با فرماندهان سپاه و ارتش درباره این مسائل بحث می‌کردیم و آنها هم تا حدودی به توافق می‌رسیدند، اما دوباره اختلافات آنها بروز می‌کرد. بنابراین، به این نتیجه رسیدیم که باید فرماندهی بالاتر به آنها فرمان بدهد. این شخص از نظر همه امام(ره) بود، اما ایشان نمی‌خواستند به مسائل عملی جنگ وارد شوند. بحث شد که کس دیگری بیاید. من و آیت‌الله خامنه‌ای مطرح شدیم. آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور بودند و مصلحت نبود که ایشان به جبهه‌ها بروند. در حادثه ترور آسیب دیده بودند و وضع جسمی ایشان مناسب جنگ نبود. تعبیر دیگر امام این بود که مجلس دو نایب رئیس دارد و رئیس‌جمهور خودشان باید کشور را اداره کنند. بنابراین، من را انتخاب کردند.»

البته در صحبت‌های دیگر ایشان دیده شده که می‌فرمایند: «من فرمانده جنگ نبودم، من هماهنگ‌کننده نیروی ارتش و سپاه بودم.» ما می‌دانیم که بین فرمانده و هماهنگ‌کننده(که همان رئیس ستاد است) خیلی فرق است.

منبع: بازخوانی جنگ تحمیلی ، سرتیپ2 پیاده ستاد عبدالحسین مفید ، ۱۳۹۸، ایران سبز، تهران

 


[1]. عملیات خیبر: برای دستیابی به اطلاعات بیشتر از عملیات خیبر به کتاب تحلیلی بر عملیات خیبر که توسط سرتیپ دوم ستاد نصرت‌الله معین وزیری تألیف شده است و توسط انتشارات سازمان حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس اجا  در سال 1383 به زیور طبع آراسته شده مراجعه نمایید. ویراستار

1398/8/8 9:47:55 245 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
قرارگاه خاتم‌الانبیاء(ص) و عملیات خیبر باز در کتاب خاطرات آقای رفسنجانی می‌خوانید: «پنجشنبه 22/10/1362 جلسه داشتیم. قرار شد درباره عملیات آینده با انتخاب ستادی هماهنگ، مدیریت عملیات را بر عهده بگیریم»؛ از اینرو همان قرارگاه خاتم‌الانبیاء(ص) که فقط اسمی از آن بود، این دفعه به گونه‌ای دیگر سازماندهی شد.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015