• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

پیاده نظام و دفاع مقدس-18


پیش­کسوتان ارتش در دفاع مقدس اذعان دارند که:

«... نه تنها ارتش، كه برادران سپاهي همه مديون بسيج هستيم، آری! همه مي‌دانيم: چرا كه بسيجيان داوطلبانه آمدند و نيرويي موظف نبودند و در تمامي مراحل ياوران مخلص، پاكباز و عاشق شهادت براي ما نظانيان و رهروان وفادار و عاشق مولايشان امام راحل بودند ودر اين راستا بيشترين شهدا را تقديم كردند.»

هم چنين اعتقاد بر اين است كه:

«اگر بسيج نبود ما در سپاه بلوغ ساختاري و سازماني و عملياتي را شاهد نبوديم و اگر بسيج نبود ارتش آن زمان به تنهایي قادر به بيرون كردن دشمن متجاوز بعثي از كشور اسلامي‌مان نمي‌شد.»

 

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای

کنترل و فرماندهی در ارتش و سپاه

 

فرماندهی کردن بر فردی که برای انجام وظیفه قانونی (قانون محور)  براي مدت 2 سال وارد خدمت شده و تمايل به پايان دوران خدمت همراه با سلامت دارد و فرمانده هم موظف به حفظ سلامت اوست و در اين مورد بايد پاسخگو باشد، با فرماندهی کردن بر فردی که داوطلب و مشتاقانه براي انجام تكليف و رسیدن به فیض شهات به جبهه شتافته (تكليف محور) تفاوت زیادی دارد و فرماندهی بر نوع اول آن هم با فرض شهادت در مأموریت، با داشتن مسئولیت تمام خدمات پزشکی و لجستیکی او سخت­تر از فرماندهی بر نوع دوم است.

ارتش جمهوري اسلامي ایران

سلسله مراتب فرماندهی در ارتش مسئول کلیه امور خوب و بد یگان تحت امر می­باشد. آنان در شرایط صلح موظف به مدیریت نیروی انسانی از نظر ترفيعات، انتصابات، انضباط، آموزش، رفاه و از طرفی تعمیر و نگهداری، آماد و انبارداري و سلامت جسمي و رواني، قدرت بدني و بهداشت و درمان و غیره می­باشند، تا بدین ترتیب در بالا نگهداشتن توان رزمی یگان مربوطه مؤثر باشند. در شرایط جنگ علاوه بر موارد فوق موظفند که در حفظ سلامت عملياتي ابواب­جمعی بکوشند و مأموریت را با حداقل تلفات به پایان برسانند. فرماندهان موظفند هرگونه عملیات را با رعایت اصول و روش­های علمی توأم با عقلانیت طراحی، اجرا و هدایت کنند.

نیروهای وظیفه ارتش طبق قوانین و مقررات موظفند در هر شرایطی از سلسله مراتب تبعیت نموده و برابر دستور و طرح آنان عمل كنند.

نگرش كلي از نیروهای ارتش در رزم  به ويژه افراد وظيفه عبارت بود از «کشتن و کشته نشدن به منظور انجام ماموریت»[1]، كه در آموزش‌هاي دوره مقدماتي آموزش به آنان تفهيم مي‌شد.

نگرش فرماندهان و نيروهاي پايور براي كشته نشدن افراد تحت امر خود به عنوان وظيفه­ای مهم جهت امكان ادامه ماموريت ابلاغي تلقي مي­شد. اين نگرش در بطن خود با نداشتن هراس از مرگ و خطرپذیری با اتکاء به فلسفه شهادت همراه بود و البته روحیه شهادت­طلبی هر روز به ويژه در سال­هاي 60 الي 62 با همراهی نیروهای بسیجی بيشتر شد.

بنابراین اعمال فرماندهی و کنترل با توجه به شرایط، محدودیت­ها و سایر ملاحظات سیاسی، اجتماعی بر نيروهاي وظیفه وفق قوانين و آئين­نامه­ها  و آموزش‌ها مشکلات خاص خود را در پي داشت و دارد. مسلماً اینگونه مشکلات در شرایط بحرانی نظیر دوران انقلاب و صحنه جنگ ملموس­تر بود. البته بزرگ­ترین و اساسی­ترین ویژگی و امتیاز آن انجام مأموریت رزمی با حداقل تلفات بود.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ایران

سلسله مراتب فرماندهی در سپاه پاسداران به علت وجود نیروهای انسانی داوطلب اعم از فرماندهان و رزمندگان و نبودن قوانین و مقررات مدوّن و مصوب (در دوران جنگ) نسبت به ارتش متفاوت بود، سلسله مراتب کم و بیش ولی تبعیت از دستور به خوبی وجود داشت.

نیروهای انسانی (مردمی و بسیجی) که برای رزم به طور داوطلب در جبهه حضور می­یافتند، شرکت فعال در رزم را تکلیف شرعی دانسته، بالنتیجه نیازی به اعمال کنترل مستمر نداشتند. فرماندهان سپاه با در اختیار گرفتن نیروهای داوطلب، موظف بودند آنان را به کار گرفته و در سایر امور مربوط به مدیریت نیروی انسانی (خارج از صحنه جنگ)، امور آمادی، بهداشت و درمان، تعمیر و نگهداری و غیره وظیفه­ای بر دوش نداشتند. لذا سخت­گيري­هاي انضباطي و شاق خدمتي در يگا­نهاي سپاه وجود نداشت، كه خود انگيزه حضور نيروهاي مردمي شهادت­طلب را بيشتر می­کرد، ولي انضباط خدمتي و تحفظ اطلاعاتي را كاهش مي­داد و در نهايت به صورت نسبی افزايش ضايعات و تلفات را در پي داشت.

از طرفی نگرش نیروهای داوطلب در رزم عبارت بود از «کشتن یا شهادت»، لذا با این نگرش، فرماندهی بر چنین نیروهایی بسیار سهل و آسان است. ضمن اینکه فرماند‌هان در سپاه فقط مسئولیت تاکتیکی عملیات را داشته نه مسئولیت­های دیگر که در بالا ذکر شد.

 

سازمان­دهی يگان­هاي جديد پياده نظام ارتش و سپاه در جنگ تحميلي

سازمان­دهي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در آغاز جنگ

تشكيل بسيج نيروهاي داوطلب موجب شد قسمت قابل توجهی از نيروهايي كه احتياط ارتش را بايستي تشكيل دهند جذب بسيج شده و در اختيار سپاه پاسداران قرار گيرند. همان­طوري كه قبلاً شرح داده شد سپاه با بكارگيري نيروهاي بسيج و داوطلب مردمي گردان­ها، تيپ­ها و لشكرهاي پياده خود را تشكيل داد.

ارتش ايران در مقابل ارتشي قرار گرفت كه با وجود جمعيت (14 ميليوني) و كمتر از ايران (36 ميليوني) داراي استعداد بيشتري بود، هم­چنين طول جبهه‌ها و درگيري حداقل 3/1 نيروهاي ارتش ايران در مناطق آشوب­زده داخلي و مبارزه با ضدانقلاب و كاهش استعداد نيروها به علت بحران‌هاي ناشي از انقلاب، مشكلات ارتش را مضاعف كرده بود.

بنا به اظهار و اعتقاد تحليل­گران ارتشي در دفاع مقدس، تشكيل سپاه پاسداران با جذب نيروهاي مردمي (بسيج) تا حدود زيادي كمبود استعداد ارتش را جبران كرده و اين دو نيرو توانستند از عهده انجام مأموريت‌ها در طول هشت سال دفاع مقدس برآيند.

پیش­کسوتان ارتش در دفاع مقدس اذعان دارند که:

«... نه تنها ارتش، كه برادران سپاهي همه مديون بسيج هستيم، آری! همه مي‌دانيم: چرا كه بسيجيان داوطلبانه آمدند و نيرويي موظف نبودند و در تمامي مراحل ياوران مخلص، پاكباز و عاشق شهادت براي ما نظانيان و رهروان وفادار و عاشق مولايشان امام راحل بودند ودر اين راستا بيشترين شهدا را تقديم كردند.»

هم چنين اعتقاد بر اين است كه:

«اگر بسيج نبود ما در سپاه بلوغ ساختاري و سازماني و عملياتي را شاهد نبوديم و اگر بسيج نبود ارتش آن زمان به تنهایي قادر به بيرون كردن دشمن متجاوز بعثي از كشور اسلامي‌مان نمي‌شد.»[2]

سازمان­دهی يگان‌هاي جديد پياده نظام ارتش بعد از آغاز جنگ

ارتش در طول جنگ، پويائي خود را حفظ و با تشكيل نيروهاي جديد كمك شاياني به بالابردن استعداد خود نمود. توسعه يگان‌هاي پياده نظام از سال اول جنگ تا پايان را مي­توان بدين شرح خلاصه كرد:

  • تشكيل گردان­هاي چهارم در تيپ­هاي پياده؛
  • تشكيل تيپ­هاي چهارم ازگردان­هاي چهارم در لشکرهاي پياده؛
  • تشكيل تيپ­هاي جديد پياده نظام (تيپ 30 گرگان، تيپ 58 ذولفقار)؛
  • تبديل چهار تيپ پياده به لشکر پياده (لشكر 30 گرگان، لشكر 58 ذوالفقار، لشكر 84 خرم­آباد، لشكر 23 نوهد)؛
  • تشكيل گردانهاي تكاور در لشکرهاي پياده؛
  • تشكيل  سه تيپ تكاور از گردان­هاي تكاور؛
  • تشكيل گردان‌هاي 700 و 900 درلشکرها (درسال‌هاي آخر جنگ)؛
  • تشكيل گردان‌هاي قدس: از سال سوم جنگ به بعد از طريق معاونت احتياط نيروي زميني در مجموع 60 گردان قدس تشكيل شد (در هر مرحله حدود 20 گردان فعال بود).
  • تشكيل گردان‌هاي شهادت­طلب موقت مانند گردان‌هاي بلال و شهادت و تیپ شهدای حضرت ابوالفضل(ع)؛
  • فعال شدن گروه پشتيباني اطلاعات رزمي (گپار) از سال دوم جنگ در قرارگاه‌هاي لشكرهای پیاده و زرهی البته با بهره­گیری از عناصر با رسته پیاده.

در سال اول جنگ تحميلي يگان‌هاي آموزشي نيروي زميني تكليف خود دانستند نفرات خود را به صورت يگان‌هاي پياده سبك سازمان­دهي کرده و به طور موقت به جبهه‌ها اعزام دارند؛ مانند تيپ دانشجويان دانشكده افسري، گردان پياده مركز پياده شيراز و گردان پياده مركز آموزش كرمان. اين يگان‌ها پس از حضور عملكرد بسيار مثبتي در جبهه‌ها از خود بجاي گذاشتند و پس از سامان يافتن جبهه‌ها به مراكز آموزشي مربوطه مراجعت كردند.

يگان‌هاي جديد اكثراً با برداشت از نيروهاي انساني، تجهيزات و جنگ­افزار لشکرهاي موجود و منابع نيروي زميني انجام شد و اگرچه  از نظر كمي تعداد يگان‌ها را افزايش داد ولي تا حدودي موجب تضعيف يگان‌هاي قبلي شده؛ با این حال در کل در كيفيت توان رزمي تا حدود مناسبی تأثير مثبت داشت. اين يگان­ها توانستند در طول خط مرز (حدود1300 كيلومتري) در خط پدافندي مستقر شده و اقدام به نظارت و كنترل حركات دشمن نموده و خطوط پدافندي را تقويت و شركت يگان­هاي ديگر را براي عمليات تهاجمي تسهيل نمايند.

 

منبع: پیاده نظام در دفاع مقدس، آراسته، ناصر-نیکفرد، علی، 1393، ایران سبز، تهران

 


[1] . از اصول مهم رزم انفرادي در آئين نامه 14-7-ز.

[2] . سرتیپ ستاد ناصر آراسته، چرا و چگونه، هیئت معارف جنگ، ایران سبز، 1391، ص8.

1398/6/17 12:19:42 147 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
پیش¬کسوتان ارتش در دفاع مقدس اذعان دارند که: «... نه تنها ارتش، كه برادران سپاهي همه مديون بسيج هستيم، آری! همه مي‌دانيم: چرا كه بسيجيان داوطلبانه آمدند و نيرويي موظف نبودند و در تمامي مراحل ياوران مخلص، پاكباز و عاشق شهادت براي ما نظانيان و رهروان وفادار و عاشق مولايشان امام راحل بودند ودر اين راستا بيشترين شهدا را تقديم كردند.» هم چنين اعتقاد بر اين است كه: «اگر بسيج نبود ما در سپاه بلوغ ساختاري و سازماني و عملياتي را شاهد نبوديم و اگر بسيج نبود ارتش آن زمان به تنهایي قادر به بيرون كردن دشمن م
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015