• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

از نوهد تا خرمشهر(39)


پادگان دژ خرمشهر

پادگان دژ خرّمشهر در راستای سیاست­های دفاعی کشور در سال 1349 شروع شد و بعد از دو سال، به مرور تکمیل گردید. هنگام ساخت این پادگان و دژهای 32گانه، دولت عراق احساس خطر کرد و با شکایت خود به مجامع بین­المللی خواستار انحلال این دژها و پادگان و گردان دژ شد. ولی مجامع بین­المللی نتوانست ایران را متقاعد کند که از ساختن دژها و پادگان صرف‌نظر کند. به همین دلیل، کشور عراق نیز دستور ساخت دژهایی در نوار مرزی مقابل با دژهای ایران را صادر کرد.

پاسگاه‌های ساخته شده مشابه پاسگاه‌های ایران در نوار مرزی بود. البتّه دژهای عراقی و تأسیسات نظامی آن در نوار مرزی به مراتب بیشتر و بزرگ­تر از وضعیّت ایران بود و استعداد نیرو و سلاح و مهمّات آنها در نوار مرزی گویا سه برابر گردان151 دژ بود.

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای، ارتش جمهوری اسلامی ایران، نیروی زمینی ارتش، نیروی هوایی ارتش، هوا

هدف از تأسیس این پادگان و این 32 دژ این بود که گردانی با سازمان ویژه مربوط به خود در نوار مرزی مستقر گردد و حفاظت و حراست از نوار مرزی را عهده­دار شود، تا در صورت بروز هرگونه حمله و جنگ در نوار مرزی، این گردان بتواند 48 ساعت در نوار مرزی مقاومت و پایداری کند و با مقاومت خود، عملیات تأخیری انجام دهد، تا یگان‌های لشکر92 زرهی بتوانند به آن گردان کمک برسانند.

تمهیدات لازم برای به وجود آمدن این پادگان و این دژها صورت گرفته بود و گردان دژ از تمام امکانات پیش‌بینی شده در برنامه دژها (ساخت، سلاح، مهمّات و پرسنل) برخوردار بود، ولی به علّت شروع انقلاب اسلامی، وضعیّت دفاعی کشور آشفتگی زیادی پیدا کرده بود و تعداد زیادی از افراد ارتش برکنار و اغلب فرماندهان بلندبالا اعدام شدند. به دلیل ترخیص %50 سربازان وظیفه، استعداد واحدهای ارتش تحلیل یافته بود. به همین دلیل، پادگان دژ به عنوان زیرمجموعه­ای از نیروهای زمینی ارتش در آن ایّام از لحاظ تجهیزات و استعداد یگان، مهمّات و اسلحه در شرایطی بحرانی قرار داشت و پادگان %70 از پرسنل و ادوات سازمانی را در اختیار نداشت. اکثر تجهیزات خراب و فرسوده و از رده خارج بودند و قابل تعمیر و نگهداری نبودند. تانک‌های M47 که در دژها مستقر بود، شنی­هایشان همگی پاره و توپ­های آنها بدون سوزن بودند و موتور اغلب آنها هم آب و روغن قاطی کرده بود و بلااستفاده بودند و در نوار مرزی صرفاً دکوری بودند.

برای کنترل نوار مرزی و سربازان مستقر در دژها، دو پاسگاه بود که بر تمامی 32 دژ نوار مرزی مسلّط بود. اوّلی شلمچه و دومی کوشک بود. طول نوار مرزی دژها از ابتدا تا آخر حدوداً 65 کیلومتر بود و این دو پاسگاه برای هدایت و کنترل پرسنل زیر امر در دژها ساخته شده بود. فاصله دژها با هم معمولاً 5/2 تا 3 کیلومتر بود و فاصله آنها تا نوار مرزی 3 کیلومتر بود. نوار مرزی در سال 1349 دستک­کوبی و با سیم خاردار مشخّص شده بود. در کشور عراق نیز، در نوار مرزی از کوشک تا طلائیه و طلائیه قدیم و جلو پاسگاه‌ها دستک­کوبی شده بود.

در کنار پادگان دژ، چهار دستگاه آپارتمان 5 طبقه ساخته شد، که فاصله آنها با درب ورودی پادگان 300 متر بود. یک دستگاه از این آپارتمان­ها که دوخوابه و سه­خوابه بودند، برای خانه‌های سازمانی افسران و دو دستگاه برای خانه‌های سازمانی درجه‌داران تعیین و مشخّص شده بود. خانه‌های سازمانی را به این منظور نزدیک پادگان ساخته بودند تا افسران و درجه‌داران در مواقع ضروری و لازم سریع خود را به پادگان برسانند، ضمن اینکه فاصله پادگان تا نوار مرزی حدود 14 کیلومتر بود. نزدیک­ترین آپارتمان به پادگان مخصوص افسران بود، که در آن فرمانده گردان و معاون وی با رؤسای ارکان (یکم، دوم، سوم و چهارم) و فرمانده گروهان‌ها و افسران دسته و افسر موتوری و خدمات اسکان داشتند. بقیه آپارتمان­ها به درجه‌داران گردان اختصاص داشت که اسکان شده بودند. فاصله آپارتمان با آپارتمان بعدی حدوداً 100 متر بود و بین آپارتمان­ها به صورت بلوار بود و گل­کاری شده بود و از واحد خدمات، سربازانی برای تمیز نگه داشتن حیاط و اطراف خانه سازمانی گمارده شده بودند. در ابتدای خانه‌های سازمانی، بلوار کوچکی بود که به درب پادگان وصل می‌شد و روی آن نوشته شده بود: «به پادگان دژ خرّمشهر خوش آمدید.» در جلو درب ورودی پادگان کیوسک دژبانی بود که 5 الی 6 سرباز بسیار مرتّب و شیک به همراه یک درجه‌دار آنجا بودند و عبور و مرور و رفت و آمد به پادگان دژ را کنترل می‌کردند.

بعد از درب ورودی پادگان، 200 متر پایین‌تر، ساختمانی بود که دفتر فرمانده گردان دژ و دفاتر رکن یکم، دوم، سوم و چهارم و دفتر مهندسی و تأسیسات در آن قرار داشت. 200 متر پایین­تر و در سمت چپ ستاد، ساختمان‌های بزرگ و سرپوشیده­ای قرار داشت که آسایشگاه گروهان‌های 1، 2، 3 و 4 و گروهان ارکان بود که در کنار آنها هر گروهان یک اسلحه­خانه و یک انبار مخصوص خود داشت. پایین­تر از انبار گروهان‌ها سه ساختمان وجود داشت که اسلحه‌خانه گردان و انبار گردان و انبار وسایل مهندسی و تأسیسات بود. 400 متر پایین­تر از انبار تأسیسات، آشپزخانه گردان بود که شامل 3 ساختمان بود و دارای آسایشگاه سربازان بود و تعداد 35 الی 40 نفر از سربازان با تعدادی از درجه‌داران، جیره غذایی و دِسِر سربازان گردان را تهیّه می‌کردند. بعد از آشپزخانه، زمین وسیعی قرار داشت که یگان موتوری و تعمیرگاه موتوری در آن مستقر بود و حدود 25 دستگاه ماشین جیپ ارتشی و یک دستگاه اتوبوس و تعداد 12 دستگاه آیفا و ریو و نیز دو ماشین تانکر آب در آنجا قرار داشت. دسته موتوری با این استعداد کارهای واحدهای دژ را تأمین می‌کرد. انتهای پارک موتوری، زمین خاکی بزرگی بود، که تعداد 70 الی 80 دستگاه جیپ ارتش، ریو، زیل و گاز از کار افتاده و خارج از رده در آنجا قرار داشت و همگی خراب و اسقاطی بودند. گویا قرار بود گردان151 دژ این ماشین­های خارج از رده را به لشکر92 زرهی تحویل دهد، تا در مقابل، ماشین نو به گردان دژ بدهند، ولی متأسّفانه این کار عملی نشد و تا شروع جنگ، گردان همیشه با کمبود خودرو مواجه بود. بعد از یگان موتوری، زمینی خالی وجود داشت، که فضای بزرگی دربرگرفته بود و برای تمرین تیراندازی سربازان انتخاب شده بود. در انتهای زمین خاکریزی وجود داشت به نام سیل­بند که سیبل­های میدان تیر را روی آن سیل­بند نصب می‌کردند و سربازان به سمت آنها تیراندازی می‌کردند و 500 متر بعد از آن، سیل­بند بزرگی بود که در مواقع بارندگی زیاد، از سرازیر شدن سیلاب به داخل پادگان جلوگیری می‌کرد. اطراف پادگان با دستک­هایی به سیم خاردار 6 ردیفه وصل بود و پادگان را حفاظت می‌کرد. در کنار سیم خاردارها، دور پادگان سنگرهایی از قبل تمهید شده بود که آن سنگرها کمک بزرگی به واحدهای مستقر در پادگان نمود و زمانی که نیروهای عراقی قصد تصرّف پادگان را داشتند، در سه نوبت در حمله به پادگان با شکست مواجه شدند، ولی متأسّفانه به علّت کمبود پرسنل و سلاح بعد از سه بار شکست با نیروی بیشتر و تازه نفس و ادوات و تانک زیاد به داخل پادگان نفوذ کردند. در ابتدای پادگان، بلوار بزرگی است که پادگان را به کمربندی شهر خرّمشهر وصل می‌کند. این پادگان در شمال خرّمشهر و شرق جادّه اهواز-خرّمشهر ساخته شده است و فاصله آن با اهواز 130 کیلومتر است و با شهر 5 کیلومتر فاصله دارد.

پادگان دژ به وسعت یک ارتش و برابر تمام ارزش­ها و آرمان­هایی است که افسران و درجه‌داران و سربازان خون پاک خود را برای استقامت و پایداری نثار کردند. دژهای پادگان خرّمشهر نماد مقاومت،  ایستادگی، شجاعت و پایداری نیروهای مستقر در آن بود. این دژها زبان گویای مظلومیّت افسران و درجه‌داران این پادگان هستند که با غیرت و شرافت از مرزهای میهن اسلامی ایران تا آخرین قطره خون دفاع کردند و درس مقاومت و ایثار را به نیروهای بعثی آموختند.

 

منبع: از نوهد تا خرمشهر، جعفر ایازی، 1396، ایران سبز، تهران

1398/4/25 10:49:16 117 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
پادگان دژ خرمشهر پادگان دژ خرّمشهر در راستای سیاست¬های دفاعی کشور در سال 1349 شروع شد و بعد از دو سال، به مرور تکمیل گردید. هنگام ساخت این پادگان و دژهای 32گانه، دولت عراق احساس خطر کرد
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015