• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

فرازو فرودهای ارتش جمهوری اسلامی ایران از انقلاب اسلامی تا آغاز جنگ


الف: پیش‌زمینه

سرتیپ دوم مسعود بختیاری

در بعد ازظهر روز 31 شهریور 1359 (22سپتامبر 1980)، شمشیر زهرآگین استکبار جهانی رسماً و عملاً از نیام ارتش بعثی عراق و به دست صدام حسین تکریتی، دیکتاتور این کشور بر روی ملت مسلمان و مظلوم ایران کشیده شد و ارتش عراق هجوم وسیع و از پیش تعیین‌شده‌ای را به داخل قلمرو زمینی، هوایی و دریایی جمهوری اسلامی ایران آغاز کرد؛

جنگ تحمیلی،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق،جنگ

 

تجاوزی که منجر به برپایی یکی از طولانی‌ترین و غم‌ انگیزترین و در عین حال افتخارآمیزترین حماسه‌های تاریخ میهن عزیز ما گردید. جنگی که نزدیک به هشت سال بار آن بر دوش اقشار مستضعف طبقات میانی و پایانی ملت قهرمان ایران سنگینی کرد و هنوز هم باگذشت بیش از سه دهه از پایان این جنگ، آثار و تبعات مشقت‌بار آن بر این اقشار ستم دیده و صبور از بین نرفته و بدیهی است که تا آینده‌ای نزدیک هم محو کامل نتایج و اثرات سوء آن به ویژه در زمینه‌های اقتصادی، روانی و به ‌طورکلی روند توسعه کشور مشکل به نظر می‌رسد.

در عین حال، باید این واقعیت را اذعان نمود که این تنها جنگ در تاریخ سه قرن اخیر ایران بشمار می‌رود که نتیجه آن انتزاع  قسمت‌هایی از خاک میهنمان و یا قبول قراردادی ذلت‌بار نبوده است و این امر مرهون حضور و وجود رهبری کاریزماتیک امام راحل (ره) به‌عنوان فرماندهی کل قوا و رشادت‌های نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و ایثارگری‌های غیرقابل وصف مردم و حضور عاشقانه و عارفانه آنان درصحنه‌های نبرد و تجهیزات پیشرفته ارتش جمهوری اسلامی ایران با استعانت از نیروی لایزال ایمان و شهادت بود.

علاوه بر اینکه این جنگ خودباوری، اتکا به‌ نفس و بروز خلاقیت‌ها و توانایی‌های نهفته مردم ما هرچه بیشتر شکوفا کرد. بدیهی است در عصر کنونی به مدد فن‌آوری‌های نوین ارتباطات، بعد مسافت از بین رفته و کشورها به هم نزدیک و نزدیک‌تر شده و ابزارهای بسیار پیشرفته ارتباطی موجب شده‌اند که مردم جهان به‌طور شگفت‌انگیز و حیرت‌آوری در کوتاه‌ترین زمان از هر پدیده و رخدادی در هر گوشه‌ی جهان باخبر شوند؛ طبعاً چنین منازعه‌ای که قدرت‌های استکباری شرق و غرب پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و همچنین حکام مرتجع منطقه‌ای در برافروختن آتش آن دست داشته و یا به آن دامن زدند، نمی‌توانست فقط در محدوده‌ی سرزمین‌های دو کشور درگیر در جنگ محصور و محدود بماند و به این لحاظ جامعه جهانی نسبت به چنین رویداد خطیر و  عظیمی آن هم در منطقه حساس و ژئواستراتژیک خاورمیانه بی‌نظر و منفعل نبود و این موضع‌گیری جهانی در چگونگی و محتوای تصمیمات سازمان ملل متحد و شورای امنیت و در تنها گذاردن جمهوری اسلامی ایران و حمایت‌های ضمنی و عملی از تجاوز نمایان گردید.

کشورهای دوست و حامی ایران از تعداد انگشتان یکدست هم کمتر و تمامی آن‌ها از کشورهای فقیر و کوچک بودند که پشتیبانی‌های تجهیزاتی و یا جانب‌داری‌های سیاسی آنها از ایران نمی‌توانست نقش اساسی و سرنوشت سازی را در این مخاصمه ایفا نماید.

رژیم متجاوز بعثی عراق، زمانی طبل‌های جنگ را به صدا درآورد و هجوم وحشیانه خود را به مرزهای ایران آغاز کرد که نظام نوپای انقلابی جمهوری اسلامی با مشکلات و نارسانی های داخلی و بخصوص ناامنی و شورش‌های تجزیه‌طلبانه (تحت عنوان خودمختاری خلق‌ها) در استان‌های مختلفی در غرب، جنوب غرب و شمال به‌صورت اقدامات و فعالیت‌های مسلحانه به‌شدت درگیر بود و ارتش جمهوری اسلامی ایران در فضایی گرفتار آمده بود که روز به روز توانایی رزمی و دفاعی آن رو به کاهش بود. به گفته صدام حسین در شورای فرماندهان نظامی و بلندپایگان سیاسی آن کشور، اوضاع برای توسعه مرزهای عراق و تغییر وضعیت ژئوپولتیک آن کشور کاملاً مساعد و ارتش ایران فاقد هرگونه توانایی برای مقابله با ارتش عراق به‌حساب می‌آمد.

اما به رغم برآوردها و رویاهای سران رژیم عراق، ارتش جمهوری اسلامی ایران با وجود تمام فشارهای بیرونی و درونی که با آن مواجه بود و شرایط بسیار سخت و نامناسبی را بر آن تحمیل می‌کرد، بلافاصله در مقابل تهاجم رژیم بعثی عراق قد برافراشت و مردم غیور و مسلمان این سرزمین نیز که از تجاوز و نامردی حکام بغداد بشدت به خشم درآمده بودند، به‌فرمان امام (ره)، رهبر سیاسی-مذهبی قاطع و آشتی‌ناپذیر خود؛ در برابر تجاوز، با شور و شوقی وصف‌ناپذیر حول محور ارتش به میدان‌های جنگ شتافتند تا با یاری برادران و فرزندان سرباز خود، آتش فتنه رژیم بعث عراق را نابود سازند.

 بدین ترتیب حماسه دفاع مقدس ارتش و مردم ایران در تاریخ کشور رقم خورد. ازآنجایی‌که نیروهای سه‌گانه ارتش ازنظر تجهیزات رزمی ، دانش و تخصص حرفه‌ای و نیروی انسانی کادر ثابت، ستون و بدنه اصلی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران را در طول هشت سال دفاع مقدس تشکیل می‌دادند، آگاهی و شناخت مختصری از ساختار کلی این نهاد قبل از خیزش‌های آغازین انقلاب اسلامی و همچنین وضعیت آن پس از به ثمر رسیدن انقلاب و بخصوص در آستانه جنگ تحمیلی برای درک چگونگی و تجزیه‌ و تحلیل نقش ارتش در این جنگ برای نسل‌های آتی و پژوهشگران تاریخ ایران و هشت سال دفاع مقدس ضرورت دارد.

ارتش نوین ایران که در واقع جایگزین یگان‌های محدود و متنوع قزاق، ژاندارمری، پلیس جنوب و قشون سنتی حکومتی که از افراد مسلح ایلات کشور برحسب ضرورت و به‌صورت احضار و دعوت از روسای قبایل مربوطه بود، در سال 1300 هجری شمسی بنیانگذاری و لشکرهای منظم پیاده و سوار در نیروی زمینی تشکیل شد و ستادهای مربوطه، یگان‌ها و رسته‌های پشتیبانی و پشتیبانی خدمات رزمی سازمان داده شدند. در نیمه اول دهه 1330، هسته‌های اولیه و پادگان‌های نیروی‌های هوایی و دریایی نیز شکل گرفتند و کارخانه‌ها مهمات‌سازی و مونتاژ و ساخت هواپیما بنیان گذارده شد و قانون جدید نظام وظیفه عمومی تصویب و به اجرا گذاشته شد و مراکز آموزش عالی افسری مانند دانشکده افسری و سپس دانشگاه جنگ به وجود آمدند. سازمان، آموزش و ساختار ارتش مزبور تقریباً متأثر از ارتش‌های فرانسه و آلمان بود و محصلین نظامی عمدتاً به این دو کشور فرستاده می‌شدند. این ارتش، در هجوم نیروهای ارتش سرخ و نیروهای انگلیسی و آمریکایی به ایران در شهریور 1320، به علت عدم مدیریت و فرماندهی رده‌های بالا و فقدان یک سیاست خارجی و داخلی مناسب در مواجهه با رویداد جنگ دوم جهانی و گسترش دامنه‌ی آن تا ایران، نتوانست کارایی مؤثری از خود نشان دهد و با اعلام بی‌طرفی دولت ایران در جنگ، نیروهای هوایی و زمینی علیرغم مقاومت های پراکنده  فروپاشیدند، ولی نیروی دریایی کوچک ایران در پایگاه خرمشهر در مقابل تهاجم انگلستان مقاومت کرد و تقریباً تمامی افسران و ناویان آن و حتی فرمانده نیروی دریایی( دریابان غلامعلی بایندر) به شهادت رسیدند، (حدود 600 نفر)؛ و ناوگان کوچک دریای مازندران نیز در مقابل هجوم ارتش روسیه همین وضعیت را پیدا کرد.

کار بازسازی و تجدید سازمان ارتش با استفاده از تجارب قبلی صورت گرفت و یگان‌ها تقریباً به همان صورت و ساختار پیشین سازمان داده شدند که این وضعیت تا سال 1332 ادامه یافت. از سال 1332 به بعد، به علت توسعه نفوذ آمریکا در ایران و سیاست‌های منطقه‌ای آمریکا برای جلوگیری از نفوذ گسترش کمونیسم به حوزه خلیج‌فارس و خاورمیانه، ایران به خاطر موقعیت ممتاز ژئوپولتیک خود، به‌شدت مورد توجه آمریکا قرار گرفت و کمک‌های نظامی آمریکا به ایران آغاز شد و از دهه 1340 به بعد ساختار و آموزش‌های ارتش ایران از آمریکا الگوبرداری گردید و بدین ترتیب دکترین‌های نظامی آموزشی، تاکتیکی، عملیاتی و راهبردی ایران از دکترین‌های آمریکا تأثیر ‌پذیرفت.

 ورود ایران به پیمان نظامی مرکزی مرسوم به (سنتو)، تقریباً به این اثر قطعیت ‌بخشید، در پایان دهه 1330 و نیمه اول دهه 1340 دکترین عمومی نظامی ایران مقابله با تجاوز احتمالی اتحاد جماهیر شوروی از مرزهای شمالی بود و به همین دلیل، گسترش عمده یگان‌های نیروی زمینی در سراسر بخش شمال ایران بود. از نیمه دوم دهه 1340 با فروکش کردن اختلافات بین ایران و شوروی و تلاش ایران برای برقراری روابط بهتر با ابرقدرت شرقی و حتی پاره‌ای خریدهای تسلیحاتی مانندِ خودروهای مختلف، توپخانه یا جنگ‌افزارهای پدافند هوایی، مقابله با تهدید احتمالی عراق در دستور کار قرار گرفت و آمایش و گسترش یگان‌های ارتش متوجه مرزهای غربی گردید. دکترین تدافعی زمین پایه ارتش ایران از دهه 1350 به قدرت دفاعی و تهاجمی هواپایه تغییر یافت و توسعه قدرت هوایی ایران بیش‌ازپیش دنبال گردید.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            رژیم سابق که سودای رهبری و قدرتمندی و حفاظت از امنیت در منطقه خلیج‌فارس و خاورمیانه را در سر می‌پروراند، برای وصول بدین منظور در تلاش برای برپایی ارتشی نیرومند و قدرقدرت در منطقه بود و لذا در زمینه‌ی سازمان دهی، آموزش، تجهیز و توسعه آن از هیچ اقدام مقدوری فروگذار نمی‌کرد و به موازات نیروی هوایی، نیروهای دریایی و زمینی  نیز درحال توسعه و مدرنیزه شدن بودند که طبقات ساختارهای ارتش آمریکا الگو قرار می‌گرفت.

در ابتدای سال 1357 ( سال آغاز جنبش‌های انقلاب اسلامی کشور)، ارتش که  بنام ارتش شاهنشاهی ایران خوانده می‌شد، متشکل از یک ستاد مشترک (بنام ستاد بزرگ ارتشتاران) و سه نیروی هوایی، زمینی و دریایی بود که البته وزارت جنگ، شهربانی و ژاندارمری نیز در کنار این ارتش، به‌عنوان "نیروهای مسلح ایران" نامیده می‌شدند. نیروهای مسلح، حسب قانون اساسی وقت، تحت فرماندهی مستقیم شخص شاه قرار داشتند و قوای مقننه و مجریه هیچ‌گونه دخالت و نظارتی در کار نیروهای مسلح بجز تصویب لوایح قانونی و بودجه‌های مالی (در واقع ابلاغی) نداشتند. فرماندهان نیروها و سازمان‌های یادشده مستقیماً با فرماندهی کل در تماس بوده و ستاد مشترک در مدیریت کلی آن‌ها نقش داشت.

نیروی زمینی ارتش در سال ،1357 دارای چهار لشکر پیاده و سه لشکر زرهی بود و یک لشکر زرهی در بلوچستان در حال سازماندهی بود. علاوه بر این، نیروی زمینی دارای پنج تیپ مستقل (هوابرد، نیروهای ویژه، پیاده و زرهی)، پنج گردان توپخانه، دو گروه مهندسی رزمی بود که از انضباط و آموزش مطلوبی برخوردار بودند.

نیروی زمینی دارای ناوگان بالگردی (هوانیروز) نیرومندی بودجه در بین ارتش‌های منطقه بی‌نظیر و در سطح جهانی کم‌نظیر و از تحرک، ظرفیت و قدرت بسیار خوبی برخوردار بود.

نیروی زمینی در این زمان دارای حدود 1985 دستگاه تانک از انواع مختلف (چیفتن- 1آ-48 ام- 47 ام- 60ام و اسکورپیون) بود و خرید 1200 دستگاه تانک چیفتن (بنام شیر ایران ) از انگلستان قطعی گردیده بود. علاوه بر آن، قرارداد خرید تانک‌های اسکورپیون و نفربرهای زرهی نیز بسته شده و در مرحله تحویل بودند که با لغو خریدهای تسلیحاتی در نیمه دوم سال 1357به دلیل وقوع انقلاب اسلامی تحویل نشدند.

توپخانه نیروی زمینی، دارای 1730 قبضه توپ و خمپاره‌انداز سنگین بود و توسعه یگان‌های توپخانه در دستور کار قرار داشت که خرید حدود 300 قبضه توپ‌های 203م م، 175م م، 155 م م؛ خودکششی نیز لغو گردیدند.

توسعه و تقویت هوانیروز از اهداف اساسی نیروی زمینی بود و طبق دکترین نیروی زمینی، هوانیروز بایستی توانایی حمل دو گردان پیاده را از طریق هوا به طور هم‌زمان داشته باشد و لذا علاوه بر حدود 600 فروند انواع بالگرد دریافت شده که در یگان‌های تهران، اصفهان، مسجدسلیمان، کرمانشاه و کرمان سازماندهی‌شده بودند، قرارداد خرید بیش از 200 فروند دیگر از انواع مختلف بالگردهای تک و ترابری بسته‌شده بود که این خرید نیز لغو گردید. خلبانان هوانیروز از آموزش مطلوب برخوردار بودند ولی کارهای تعمیراتی سنگین توسط کارکنان مستشاری آمریکایی انجام می گرفت. علاوه براین، خرید موشک‌های ضدتانک هدایت‌شونده از نوع تاو و دراگون انجام شده بود و خریدهای بیشتر آن مشمول لغو خریدهای نظامی و عدم تحویل اقلام خریداری‌شده از سوی کارخانه های سازنده پس از انقلاب شدند.  

نیروی هوایی که حدود 450 فروند هواپیمای رزمی پیشرفته و یکصد فروند هواپیمای ترابری سنگین در اختیار داشت، با سرعت رو به توسعه تجهیزاتی و آموزشی بیشتری داشت و قراردادهای متعددی در زمینه خرید هواپیماهای شکاری و رهگیر اف-15 ، اف-18 و هواپیماهای بوئینگ 707 آواکس و سوخت‌رسان، و رادارهای پیشرفته را به امضا رسانده و در آستانه تحویل گرفتن آنها بود. به‌عنوان مثال کار آموزش ده‌ها نفر خدمه و متخصصین رادارهای پرنده آواکس در آمریکا در حال اتمام بود که با پیروزی انقلاب اسلامی افراد مذکور به ایران مراجعت و هفت فروند هواپیماهای بوئینگ فوق الذکر به عربستان فروخته شد. نیروی هوایی در واقع نیروی ضربتی ارتش ایران بشمار می‌آمد و همان‌گونه که قبلاً گفته شد، دکترین دفاعی نظامی ایران از زمین پایه در اواخر دهه 1340، به هواپایه تبدیل شد تا هرگونه تهدید بالقوه‌ای، اندک زمانی قبل از تبدیل به تهدید بالفعل درروی زمین و پایگاه و پادگان‌های خود مورد حمله شدید هوایی ایران قرارگرفته و خنثی شوند.

نیروی دریایی ایران، نسبت به دونیروی دیگر کوچک‌تر بود و در حد یک نیروی دریایی مناسب خلیج‌فارس انواع شناورهای مختلف و تجهیزات حمل نیرو و هواپیماها و بالگردهای ضد زیردریایی و گشتی در اختیار داشت. نیروی دریایی ایران نسبت به سایر نیروهای دریایی منطقه نیرومندتر و به‌خوبی قادر به حفظ سیادت و برتری دریایی ایران در خلیج‌فارس و دریای عمان بود.

نیروی دریایی ازلحاظ آموزشی، گسترش و تجهیزاتی ازنظر کیفی و کمی به‌سرعت در حال توسعه بود و قرارداد خرید و تحویل چهار فروند زیردریایی از آلمان و تعدادی ناوچه‌های موشک‌انداز پیشرفته از آمریکا و کشورهای اروپایی به پایان رسیده بود که اقلام فوق نیز مشمول لغو خریدها شدند.

صیانت از نظام سلطنتی، در کنار حراست از قلمرو سرزمینی و امنیت ملی کشور جزء وظایف و رسالت‌های ارتش محسوب می‌گردید که شکل و لعاب قانونی نیز با درج چنین مأموریتی در قانون اساسی، به آن داده‌شده بود.

اصولاً در تمام ارتش‌های جهان از تحریک و رشد احساسات وطن‌خواهی و عقیدتی برای ایجاد انگیزه و میل جنگجویی و ساخت و پرداخت روحیه سربازی و فداکاری در کارکنان نظامی استفاده می‌شود و لذا یکی از ویژگی‌های ارتش ایران نیز، همین علائق تند وطن‌پرستانه آنان بود.

مطالعه جایگاه طبقاتی اقشار سه‌گانه افسران، درجه‌داران و سربازان در لایه‌های اجتماعی ایران، نشان می‌داد که قشر افسران ارتش عمدتاً از میان جوانان با استعداد طبقات میانی آن روز بودند که به خاطر اعتبار و موقعیت اجتماعی نسبتاً خوب، در مقایسه با سایر مشاغل، جذب این سازمان می‌شدند. درجه‌داران و همافران، عمدتاً از میان طبقه مستضعف جامعه به ارتش می‌پیوستند و سربازان وظیفه هم که حدوداً 60 درصد استعداد نیروی انسانی نیروی زمینی را تشکیل می‌دادند، از مردم شهرها و اکثراً روستائیان و کسانی بودند که قادر به اتمام تحصیلات دبیرستانی و اخذ دیپلم نشده بودند. نیروی انسانی ارتش، به‌استثناء امرا؛ جزء طبقات ممتاز جامعه نبودند و این امر از اواخر دهه 1340 و نیمه اول دهه 1350 که درآمدهای نفتی جامعه ایرانی را ثروتمند می‌ساخت، شدت گرفت و به‌مرور مزایای اندک مالی که ارتشیان نسبت به سایر کارمندان دولت و پاره‌ای طبقات اجتماعی داشتند، کمرنگ شد و به ویژه درجه‌داران با مشکلات مالی شدیدی دست‌به‌گریبان بودند.

از یک دیدگاه کلی و جمع‌بندی شده، ارتشیان افرادی از طبقه پایین و متوسط، از خانواده‌های متدین و معتقد به اصول و مبانی دینی و مذهبی، بسیار زحمتکش، صادق، وظیفه‌شناس، قانع، فداکار، میهن‌پرست و علاقمند به توسعه ترقی کشور و طبقه افسران اکثراً با استعداد و هوش بالا و دانش حرفه‌ای مطلوب بودند.

طبقات سه‌گانه بالا با توجه به حدود وظائف و مسئولیت‌های خود تحت تعلیمات و آموزش‌وپرورش نظامی و تخصصی قرارگرفته و به‌طور منظم و روشمند، طبق نظام آموزشی ارتش، دوره‌های منظم طولی و عرضی متعددی را در مراکز آموزش تخصصی طی می‌نمودند و آموزش روزبه‌روز سخت تر وجدی‌تر می‌شد.

اما ارتشیان به خاطر علائق و رشته‌های ناگسستنی فرهنگی، مذهبی و خانوادگی، بیشتر به بدنه و عمق جامعه پیوند خورده و ریشه در مطالبات و تمایلات اکثریت جامعه داشتند تا پیوستگی به اقلیت حاکم بر کشور. با ملاحظه پاره‌ای نارسایی‌ها و مفاسد اجتماعی و اقتدارگرائی نظام حکومتی، به‌مرور در افسران ارشد و جوان که طیف وسیعی از طبقه تحصیل‌کرده و روشنفکری جامعه را تشکیل می‌دادند، نسبت به مشروعیت و مقبولیت رژیم و خانواده سلطنتی، رگه‌هایی از شک و تردید و نارضایتی پنهان شکل گرفت.

با برافروخته شدن آتش انقلاب و اوج‌گیری احساسات و حرکت مردم علیه رژیم شاهنشاهی، بدنه ارتش که از افراد برخاسته از عمق جامعه تشکیل می‌شد، به سمت انقلاب متمایل گردید زیرا بر این اعتقاد بود که با جایگزینی یک حکومت مترقی و مردمی به‌جای رژیم کهنه و پوسیده سلطنتی و جایگزینی پسر بعد از پدر در مسند حکومت، روند رشد و ترقی و توسعه کشور سرعت گرفته و با از بین رفتن ریشه‌های فساد مالی و اداری و رانت‌خواری طبقه حاکم و ایادی آنها و حذف هزینه‌های باطل و کمرشکن برای تجملات و تشریفات و مراسم، درآمدهای کشور صرفاً در مسیر تعالی و پیشرفت آن به کار خواهد رفت و به این دلیل مقابله ارتش با انقلاب در دوران حکومت‌نظامی (به تائید ناظران و دست‌اندرکاران) مقابله‌ای ضعیف و بی‌اثر بود و در واقع این برخورد که برای مردم باورنکردنی و غیرمنتظره بود، ناشی از ارتباطات مخفیانه تعداد زیادی از ارتشیان با محافل مذهبی و روحانیون بلندپایه دست‌اندرکار انقلاب بود.

بنا به اعتقاد بسیاری از پژوهشگران انقلاب اسلامی ایران، رمز پیروزی سریع این انقلاب رفتار و عدم ایستادگی قاطع و خشونت‌آمیز ارتش در مقابل تحرکات انقلابی بوده است، آن‌هم ارتشی آموزش‌دیده و مجهز که تصور می شد سخت وابسته به رژیم حاکم، متصور و در تاریخ انقلابات جهانی بی‌سابقه است و هیچ انقلابی را نمی‌توان یافت که بازوی مسلح حاکمیت حاکم، تا این حد در مقابله با انقلاب و خواست مردم، از خود خویشتن‌داری نشان داده باشد.

به‌طورکلی، نیروهای نظامی یک کشور که ابزار قانونی دولت برای اعمال خشونت و زور، در تأمین و برقراری امنیت ملی بشمار می‌آیند، بنا به ‌فرمان حکومت و دولت آن کشور در مقابله با تحریکات داخلی، بویژه اگر هدف براندازی یا تجزیه‌طلبانه داشته باشند، بدون توجه به ماهیت آن وارد عمل می‌شوند، اما ارتش ایران با توجه به بافت مردمی خود و همچنین بهره‌مندی انقلاب از یک رهبر بسیار هوشمند، دست به رفتار خشونت باری در مواجهه با انقلاب نزد.

با پیروزی سریع انقلاب اسلامی ایران و برپایی نظام جمهوری اسلامی، حکومت نوپا و تازه تأسیس مانند تمامی انقلابات جهانی، درگیر انبوهی از مشکلات و گرفتاری‌های متعدد درونی و بیرونی گردید و فشارهای کمرشکن و طاقت‌فرسای داخلی و خارجی به شکل‌های مختلف مورد تهدید قرارگرفت. خطرناک‌ترین تهدیدات، ناامنی‌های مسلحانه داخلی و بویژه بلند شدن زمزمه‌های تجزیه‌طلبانه تحت عنوان خودمختاری خلق‌ها به شمار می‌آمد که به تحریک بیگانگان و عوامل ضدانقلاب داخلی، تعدادی از استان‌های کشور را به آشوب کشید. این رخدادها، امنیت ملی را متزلزل کرده و نظام نوین را با دغدغه و دل‌مشغولی از این تحریکات خطیر، از پیاده کردن اهداف و آرمان‌های انقلابی خویش بازمی‌داشت.

همان‌گونه که قبلاً اشاره شد، در بحران‌های امنیتی، نیروهای نظامی و انتظامی کشور، حربه قاطع و قانونی دولت برای اعمال قدرت و حتی خشونت و استقرار نظم و رفع غائله و دفع تهدیدات به امنیت ملی می‌باشند، هم از این رو بود که دشمنان داخلی و خارجی و انقلاب، ارتش جمهوری اسلامی را هدف قرار داده و شعار انحلال آن را سردادند تا با فروپاشی این نهاد به خلع سلاح کردن نظام پرداخته و با قطع بازوی مسلح آن به اهداف شوم خود دست یابند.

ضدانقلاب داخلی و خارجی درراه وصول به این هدف ناپاک و نامشروع با انواع ترفندها و ایراد انواع اتهامات بی‌اساس به ارتش، زیرکانه وارد میدان عمل شدند.( ادامه دارد)

1397/6/31 12:5:9 4782 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
الف: پیش‌زمینه سرتیپ دوم مسعود بختیاری در بعد ازظهر روز 31 شهریور 1359 (22سپتامبر 1980)، شمشیر زهرآگین استکبار جهانی رسماً و عملاً از نیام ارتش بعثی عراق و به دست صدام حسین تکریتی، دیکتاتور این کشور بر روی ملت مسلمان و مظلوم ایران کشیده شد و ارتش عراق هجوم وسیع و از پیش تعیین‌شده‌ای را به داخل قلمرو زمینی، هوایی و دریایی جمهوری اسلامی ایران آغاز کرد؛
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015