• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

چکیده ی جلسه هم اندیشی به مورخ 10/10/1398 در معاونت علمی و پژوهشی هیئت معارف جنگ


حاضرین : سرتیپ سید ناصر حسینی، سرتیپ نصرالله عزتی، سرتیپ2 مسعود بختیاری، سرتیپ2 عباس فرخی، سرتیپ2 ناصر زنگنه، سرتیپ2 حسن قربانی، سرتیپ2 ابوالقاسم کیا، سرهنگ محسن قرهی.

امیر، سید ناصرحسینی: ضمن خیر مقدم به مدعوین، دستور کار جلسه امروز ارائه امیر زنگنه با عنوان  شلمچه ، معبری حساس و راهبردی در جنگ هشت ساله ایران و عراق ، است.

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای

امیر، زنگنه: قصد من در ایـن مقاله، بررسی علل موفقیت یا عدم موفقیت عملیات های صورت گرفته در این محور نیست ، بلکه این فرضیه را تعقیب می کند که محور شلمچه در جنگ هشت ساله به شکلی برای هر دوطرف درگیر در جنگ به نحوی حیاتی بود که عمده قوای خود را در این محور متمرکز کرده بودند . به منظور بررسی این فرضیه و میزان اهمیت آن ، نخست به مروری بر رهیافتهای تحلیلی - تاریخی این منطقه می پردازیم. (پس از آن موقعیت جغرافیایی و تاریخی شلمچه را مطرح نمود). مانور عملیات بیت المقدس در طرح تهیه شده شامل یک مانور چهار مرحله‌ای بود که به طور کلی شامل عبور از رودخانه کارون و تصرف سرپل، ادامه تک از سرپل به سوی مرز، تک در منطقه شرق بصره و احاطه خرمشهر در " شلمچه " بود اما در عمل و به علت وضعیت‌های تاکتیکی به وجود آمده، در مراحل سوم و چهارم تغییراتی در طرح تهیه شده انجام و کلاً عملیات در پنج مرحله انجام شد.(پس از آن مانور پنج مرحله ای مربوط به عملیات بیت المقدس را تشریح کرد). [ایشان به عنوان هایی تشریح شده و مهم اعم از: نیروهای خودی شرکت کننده در عملیات بیت المقدس، دستاوردهای نظامی عملیات بیت المقدس، ویژگی‌های عملیات بیت المقدس، محور " شلمچه " در عملیات رمضان، لطمات وارده به یگانهای ارتشی در عملیات رمضان، اهمیت شلمچه در عملیات رمضان، محور شلمچه در عملیات خیبر، محور شلمچه در عملیات کربلای ۴ ، محور شلمچه در عملیات کربلای ۵ ، محور شلمچه در عملیات کربلای ۸، تعریف واژه ها و منابع، اشاه نمود.] و در آخر نتایجی به این ترتیب به دست می آید که:

1-  وجود شلمچه در کنار رودخانه عظیمی چون شط العرب " اروند رود" که قابل کشتیرانی است ، به عنوان نقطه اتکائی برای ایجاد تحولات بازرگانی و توسعه ، مهم است .

 2- با پیدایش انرژی در یک قرن اخیر در منطقه جنوب غربی آسیا ، اهمیت منطقه عمومی شلمچه که در میان حوزه های سرشار از انرژی " نفت و گاز " یعنی خرمشهر ، آبادان و بصره قرار گرفته است ، به مراتب افزایش یافته ، به گونه ای که در دهه های اخیر این منطقه دارای منابع آبی و انرژی فراوان، به رغم اینکه از اهمیت ژئواستراتژیک خاص برخوردار است، دارای توان ژئواکونومیک قابل وصف نیز می باشد .

3- منطقه عمومی شلمچه ، منطقه حائز اهمیتی است در مرز مشترک ایران - عراق و به خاطر نزدیکی به منابع غنی آبی ، انرژی و دسترسی آسان به خلیج فارس و دریای عمان ، در صورت وجود دو دولت همفکر در ایران و عراق ، با توجه به وجود ظرفیت های قابل توجه در زمینه های ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک ، قادر خواهد بود به قطب اقتصادی منطقه جنوب غربی آسیا تبدیل شود .

4- بی جهت نبود که هر دو طرف درگیر در جنگ هشت ساله ، تمرکز خود را در این منطقه گذارده بودند .

5- در صورت تصرف خرمشهر و آبادان توسط ارتش بعثی عراق در جنگ هشت ساله ، یعنی جدائی خوزستان از ایران و فلج شدن اقتصاد ایران ، جدای از اینکه خدشه ای بزرگ بود به تمامیت ارضی کشور و دولت نوپای جمهوری اسلامی ایران . در سوی مقابل نیز همین حالت صدق می کرد . در صورت تصرف بصره و جدائی آن از عراق توسط ایران ، ضمن اینکه تمامیت ارضی آن کشور به خطر می افتاد ، بخش عمده انرژی عراق از پیکره اقتصادی بغداد جدا می شد . در این بین ، تمرکز جمعیت شیعه در بصره و حومه آن ، عامل دیگری است که برای جمهوری اسلامی ایران بسیار مهم بوده است .

6- پس از پایان جنگ ، شلمچه همچنان به صورت استراتژیک باقی ماند و مرکزی شد برای تفحص شهدای جنگ.

7- پس از سقوط صدام و حزب بعث در عراق ، شلمچه که از نزدیکترین راههای میان دو کشور ایران و عراق بود ، به مرکزی جهت تردد زائران و تاجران ایرانی و عراقی تبدیل شد .

8- از آنجائیکه محور این مقاله ، پیرامون اهمیت شلمچه در دوران جنگ هشت ساله میان ایران و عراق می باشد ، لذا  امکان تجزیه - تحلیل دقیق عملیات هائی که در منطقه شلمچه در زمان جنگ پیش گفته به اجرا درآمد ، وجود نداشت ، به همین جهت مطلوب است که در مورد هریک از عملیات هائی که به نوعی در منطقه شرق بصره، بویژه شلمچه به اجرا در آمد، پژوهش هائی کارشناسانه صورت گیرد.

 

امیر، بختیاری: در بخش مانور ارائه شما ذکر کردید که در پنج مرحله عملیات انجام شده است که این چنین نیست و لازم است در این مورد منبعی ذکر نمایید. از صحبت هایی که در جلسه شد متوجه شدم ما در مورد این که محور شلمچه در کجا واقع شده، اختلاف نظر داریم و بهتر است روی مشخص شدن محور به نتیجه برسیم. حتما در مقاله به این بپردازید که شلمچه را به عنوان یک معبر و منطقه می بینید یا یک محور . معبر شلمچه چرا حساسیت دارد ؟ چون کوتاهترین و بهترین راه برای رسیدن به آبادان و خرمشهر است و از طرف دیگر بهترین و کوتاهترین راه به بصره نیز می باشد. و به نظر من اگر این محور را به خوزستان گسترش دهید بحث جدیدی می شود.

امیر، زنگنه: در پاسخ به نکته اولی که امیر بختیاری فرمودند باید گفت تمام مقاله و ارائه بنده تماما دارای منبع می باشد و برای  مرحله شدن عملیات از سخنرانی شما استفاده کرده ام و من در متن مقاله گفته ام که چهار مرحله بوده است اما مرحله چهارم به دو مرحله قسمت شده است.

امیر، کیا : معبر را باید تعریف کنیم از چه نوعی است ، تیپی است یا لشگری و گردانی و ... ، محور یک جاده است و معبر وسیع است.

امیر، حسینی : در مورد موضوع بحث ما اصلا عملیات ها مورد بررسی نباید قرار بگیرد و تنها جدولی از عملیات ها که در شلمچه صورت گرفته است در انتهای مقاله برای مستند تر کردن اهمیت این محور ذکر گردد. نکته مهمتر درباره ی محور شلمچه که به اعتقاد من محور بسیار خطرناکی است سابقه کش مکش ها در این منطقه است که حدود 25 جنگ در آن رخ داده است و باید آورده شود.

در مورد منطقه شلمچه من معتقدم که این معبر عرضی حدود 80 کیلومتر دارد و امیر زنگنه می تواند در مقاله خود معبر و محور را که هر یک مفهوم خاصی دارد را تعریف نماید و تعاریف معبر وصولی و نفوذی را نیز بیاورید و با توجه به مستندات و جغرافیا محور شلمچه را بدست آورد . در واقع ما باید بگوییم ما چه فکری داشتیم و عراق چه فکری داشته است و تاریخچه آن را بررسی کنی و بعد از آن وارد جنگ شویم و ببینیم عراق از شلمچه چه استفاده ای کرد و ما چه استفاده ای کردیم و در آخر یک لیست ارائه دهیم و اینکه چقدر اسیر و شهید و ... داده ایم.

امیر، عزتی: محور شلمچه که می گویید، عراق باز شد تا محور را تبدیل به معبر کند، البته باید گفت به دلیل آبگرفتگی عراق مجبور شد شلمچه را دور بزند.

امیر، سید ناصرحسینی: در آخر بحث خوب است به قسمتی ازکتاب مرحوم سید یعقوب حسینی به نام عملیات پدافندی اروند در مهر و آبان 1359 اشاره کنم که در آن سید یعقوب حسینی در مورد نحوه دفاع از خرمشهر می گوید که سه راه کار داشتند که 1 ما بهتر است در ساحل شط العرب عراق دفاع کنیم که یعنی 30 کیلومتر جلو برویم 2 برابر خط مرز دژ درست کنیم که به اندازه 90 کیلومتر می شد و 3 این که در ساحل رود ها دفاع نماییم .و از نظر من طبق این گفته که محور شلمچه به خرمشهر می رسد و این تصمیمات برای دفاع از خرمشهر است به عقیده من معبر شلمچه 80 کیلومتر است. در خاتمه برای امیر زنگنه این صفحات کتاب که خواندم را ارسال نموده و از ایشان می خواهم با بررسی سوابق جغرافیایی با ارائه مستندات به محدوده شلمچه برسند و مشخص نمایند که شلمچه محور است یا معبر. باز از امیر زنگنه که بسیار بسیار پزوهش نمودند و مطالب خوبی را گردآوری کرده اند تشکر می نمایم و دستور جلسه بعدی ، ارائه جناب سرهنگ سجادی درباره ی سرپل کرخه می باشد.

1398/10/30 11:27:53 176 0
قسمت ارائه دهنده: پایگاه اطلاع رسانی
تویضیحات در موتور جستجو
چکیده ی جلسه هم اندیشی به مورخ 10/10/1398 در معاونت علمی و پژوهشی هیئت معارف جنگ
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015