• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)

عملیات بزرگ فتح المبین


بخش چهارم:

 با آغاز عملیات کربلای1 در سوسنگرد، برآوردهای ارتش عراق نشان می دهد که آنها تصور می کردند؛ ایران قصد دارد؛ پس از موفقیت در مراحل اولیه عملیات در منطقه سوسنگرد، با عبور از تنگ چزابه استفاده از موفقیت نماید و به سمت حلفائیه و عماره و یا در محور هویزه و کوشک به سمت کرانه رودخانه دجله پیشروی نماید.

جنگ تحمیلی،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق،جنگ

بنابراین عراق، احتمال تک در منطقه غرب دزفول توسط نیروهای جمهوری اسلامی ایران را ضعیف تصور می کرد، و به همین جهت فقط به تقویت خطوط پدافندی خود اکتفا نمود.

با آماده شدن طرح عملیاتی کربلای2 در اواخر دی ماه نیروهای عراق در منطقه غرب دزفول، علاوه بر لشگر10زرهی و لشگر1 مکانیزه عبارت بودند؛ از تیپهای10و51 زرهی و تیپهای60و93و423و505 پیاده که استعدادی معادل چهار لشگر را تشکیل می دادند، ضمن آن که در مدارک حضور لشگر14 پیاده نیز ذکر شده که چگونگی کامل ورود این لشگر  و گسترش آن مشخص نشده است.

ارتش عراق در منطقه غرب دزفول با برخورداری از چهار موضع پدافندی متوالی امیدوار بود که با پدافند در عمق و احتمالاً اجرای عملیات تاخیری در هر یک از این مواضع، بتواند نیروهای جدیدی جهت جلوگیری از پیشروی نیروهای ارتش جمهوری اسلامی ایران به منطقه وارد نماید، این چهار موضع همان طوری که قبلاً شرح داده شد عبارت بودند از:

1-خط پدافندی در امداد رودخانه کرخه

2-خط پدافندی در امتداد تپه های شاوریه، علی گره زد، ابوصلیبی خات

3-خط پدافندی در امتداد عین خوش، ارتفاعات تینه، تنگ ابو غریب، تنگ برغازه، تنگ رقابیه،ارتفاعات میش داغ

4-رودخانه دویرج و ارتفاعت مرزی حمرین از بیات تا چزابه

عراق در اجرای این تدبیر، مشکل اساسی خود را در همان مواضع پدافندی خط اول تشخیص داد و بعد از دو سال متوجه گردیدکه سرپلهائی را که ارتش جمهوری اسلامی ایران در طول سال1360 در غرب رودخانه کرخه تصرف نموده است، می تواند مشکلات جدی برای نیروهای مستقر در غرب رودخانه کرخه به وجود آورد. لذا ضمن افزایش استعداد نیروهای خود در این منطقه، به تمامی یگانهای خود، دستور عملیات آفندی محدود جهت بیرون راندن نیروهای ارتش جمهوری اسلامی از غرب کرخه صادر نمود، و چنانچه موفق می شد؛ سرپلهای متصرفی غرب رودخانه را مجدداً اشغال نماید، با استفاده از مانع رودخانه کرخه وضع پدافندی خود را در خط اول بهبود می بخشید و در نتیجه؛ اجرای طرح کربلای2 را با مشکلات جدی مواجه می ساخت. نیروهای ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز تلاش داشتند که به حفظ سرپلها عملیات کربلای2 را دنبال نمایند به همین دلیل بود که در فرضیات طرح مزبور، عدم آفند جدی عراق قبل از شرع عملیات گنجانده شده بود. برابر مدارک و اسناد به دست آمده تمامی نیروهای عراق در منطقه طرح های آفندی محدودی را به همین منظور تهیه نموده بودند، ولی بیش تر از چند عملیات کوچک به شرح زیر که تماماً منجر به شکست شد به اجرا در نیامد.

تکهای مختل کنندۀ عراق در غرب دزفول قبل از عملیات فتح المبین:

اسناد به دست آمده از دشمن بیانگر آن است که او از حمله قریب الوقوع نیروهای ایران (عملیات فتح المبین) باخبر بوده و تمام تمرکز نیروها و جابه جائی یگانها را دقیقاً زیر نظر داشته است.

از آنجایی که ارتفاعات ابوصلیبی خات به عنوان کلید حیاتی منطقه غرب دزفول محسوب می گردید، دشمن با به پای کار آوردن لشگر3 زرهی و عناصری از لشگر14 پیاده تلاش داشت که نیروهای ایرانی مستقر در غرب شهر شوش را که تحدیدی جدی برای ارتفاع ابوصلیبی خات محسوب می گردید، در کرانه غربی رودخانه منهدم نماید و برای موفقیت در این کار دو طرح فرعی نیز در جناحین این منطقه پیش بینی کرده بود. زمان اجرای تک نیمه شب روز28 به29 اسفند ماه1360 تعیین شده بود.

تک مختل کنندۀ دشمن در منطقه لشگر21 پیاده:

دشمن در اوایل بامداد روز 29 اسفند ماه(ساعت سه) با استعدادی معادل یک گردان تکاور به ارتفاع تپه چشمه( محل استقرار گردان138 تیپ1 لشگر21) تک نموده ولی با هوشیاری رزمندگان لشگر21 با دادن تلفات قابل ملاحضه ای مجبور به عقب نشینی شد.

در همان روز در منطقه تیپ3 پیاده آن لشگر نیز دشمن با آرایش تک و با جلو آوردن20 دستگاه تانک در حوالی تپه سبز، و افزایش یک واحد پیاده در حوالی پل رودخانه رفائیه تظاهر به آفند نمود ولی هیچ گونه تحرکی به جلو انجام نداد.

تک مختل کنندۀ دشمن در منطقه لشگر92 زرهی:

همزمان با تک در منطقه لشگر21، عناصری از لشگر3 زرهی و لشگر1 مکانیزه به مواضع تیپ55 و لشگر92 زرهی در منطقه رقابه تک نمودند. در این منطقه نیز با هوشیاری نیروهای ایرانی تک دشمن دفع گردید. لشگر92 زرهی طی گزارشی که در روز 29 اسفند به قرارگاه بالا ارسال داشت، خنثی شدن تک دشمن را گزارش کرد و مانند لشگر21 پیاده تجمع نیروهای زرهی و پیاده دشمن در منطقه را نشانه ادامه تک دشمن در روز دانسته و تقاضای نیروی کمکی نمود، بنابراین به تیپ3 لشکر92 که در احتیاط قرار داشت، دستور آماده باش برای وارد شدن در منطقه داده شد، مع هذا دشمن به ادامۀ تک مبادرت نکرد.

تک مختل کنندۀ دشمن در منطقه لشگر77 پیاده:

در حالی که دشمن در مناطق لشگر های21 پیاده و92 زرهی تکهای خود را با رعایت اصل غافل گیری انجام داد و پیشروی یگانها بدون استفاده از آتش پشتیبانی در ساعت سه بامداد29 اسفند آغاز شد، در منطقه لشگر77 تک خود را با اجرای آتش تهیه از ساعت30 دقیقه الی یک ونیم بامداد همان روز آغاز کرد و پس از پایان آتش تهیه، استعدادی معادل دو تیپ عراقی در منطقه شوش و عمارنه واقع در جنوب شرقی تپه های ابوصلیبی خات شروع به پیشروی نمودند. تیپ2 لشگر77 هدف دشمن در این منطقه بود.

عناصر لشگر77 پیاده توانستند؛ پیشروی دشمن را سد نمایند و در ساعت اولیه نبرد تعداد20 نفر از افراد وی را که موفق به نفوذ در خطوط پدافندی شده بودند، به اسارت درآورند.

 فشار دشمن برای بیرون راندن لشگر77 از غرب کرخه، با وارد کردن نیروهای اضافی هر لحضه بیش تر می شد. فرمانده لشگر77 که احساس خطر کرده بود، ضمن درخواست کمک برای روشنایی روز تقاضای بالگرد برای پشتیبانی آتش یگانها نمود.

در حالی که تکهای فرعی دشمن در شمال و جنوب منطقه لشگر77 با آغاز روشنایی روز29 اسفند دفع شد و دیگر فعالیتی از دشمن در آن منطقه مشاهده نگردید، تلاش دشمن از ساعت 0600 الی 0930 روز مزبور در سراسر منطقه لشگر77 افزایش یافت و یگانهای زرهی دشمن با استعدادی حدود 1000 دستگاه تانک از تپه120 به سمت روستای عمارنه و از تپه107(در غرب انگوش) به سمت انگوش شروع به پیشروی نمودند.

دفاع شجاعانه و قدرتمندانه پرسنل لشگر77 پیاده که تجربه بیش تری نسبت به سایر یگانها در نبر با دشمن داشتند، سرانجام توانست؛ فشار دشمن را کاهش دهد ودر ساعت1400 آن روز تک دشمن ضمن به جا ماندن تلفات زیاد و دادن38 اسیر متوقف شد و ارتش عراق نتوانست در مورد دور کردن رزمندگان اسلام از ارتفاع ابوصلیبی خات کاری صورت دهد.

در این نبرد ایثارگرانه، پرسنل لشگر77 با دادن10  نفر شهید و26 نفر مجروح توانستند سرپلهای خود را که برای اجرای عملیات کربلای2 حیاتی بود، حفظ و دشمن را مجبور به عقب نشسنی نماید.

در این جا ضرورت دارد که ذکر شود؛ دشمن به منظور بر هم زدن تمرکز نیروهای جمهوری اسلامی ایران عملیاتی را در منطقه تنگ چزابه در شمال شرقی بستان در نیمه دوم بهمن ماه1360 انجام دادکه این عملیات یکی از سنگین ترین وخونین ترین نبردها در جنگ تحمیلی می باشد که مشروح آن در کتاب نبردهای غرب اهواز خواهد آمد. بدین ترتیب هیچ یک از تلاش های دشمن در منطقه غرب دزفول و دیگر مناطق نتوانست در عزم نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران برای تکمیل طرح های خود و آماده شدن رزمندگان جهت اجرای طرح کربلای2 خللی ایجاد نماید، اما توانست زمان اجرای عملیات افتخار آفرین «فتح المبین» را هر چند کوتاه، به تاخیر اندازد.

تکمیل طرح عملیاتی شماره یک کربلا2 و اقدامات نهایی

در 30بهمن ماه1360 جلسه مشترکی مرکب از فرماندهان عمده نیروی زمینی و سپاه در قرارگاه عملیات جنوب تشکیل گردید. در این جلسه، سپاه پاسداران خواستار اجرای عملیاتی کربلای2 در یک مرحله شد که پس از بررسی های فراوان، فرمانده نیروی زمینی ارتش نیز با اجرای این پیشنهاد موافقت نمود.

با تصویب پیشنهاد سپاه پاسداران، تغییرات زیر در هفتم اسفند ماه1360 در طرح کربلای2 داده شد و به یگانها ابلاغ گردید:

1-کلیه عملیات مرحله یکم و دوم طرح شماره یک کربلای 2 در یک مرحله( به طور همزمان) اجرا می گردد.

2-تیپ84 پیاده در روز هشتم اسفند ماه از زیر امر لشگر21 پیاده خارج می شود.

3-برای تصرف و تأمین ارتفاعات شاوریه یگان دیگری اختصاص داده می شود.

4-قرارگاهی به نام قرارگاه قدس تشکیل می شود و تیپ84 پیاده و تیپ2 زرهی لشگر92 به این قرارگاه اختصاص می یابند.

5-منطقه مسؤلیت قرارگاه قدس، منطقه عین خوش و مأموریت آن تک در ساعت(س) روز(ر) به منظور تأمین عین خوش و سپس پدافند در منطقه محوله خواهد بود.

6-تیپ55 پیاده هوابرد پس از استقرار لشگر92 زرهی در منطقه شاهور(شمال شرقی عبدالخان) از کنترل عملیاتی لشگر77 خارج و در کنترل عملیاتی لشگر92 زرهی قرار می گیرد.

7-منطقه عمل لشگر92 زرهی(-) منطقه تیپ55 هوابرد می باشد.

8-در مأموریت لشگر های21و77 پیاده تغییری داده نشده است.

9-مأموریت لشگر92 زرهی(-) تک در ساعت(س) روز(ر) به منظور تصرف وتأمین تنگ رقابیه(با استفاده از تیپ55 پیاده هوابرد) و ارتفاع شمال غربی و غرب چنانه و سپس پدافند در منطقه می باشد.

10-گردان151 لشگر92 زرهی زیر امر لشگر21 قرار می گیرد.

11-هرگونه تغییرات در دستورات، متعاقباً ابلاغ می شود.

با این تغییرات، طرح عملیاتی کربلای2 وارد مرحله جدیدی شد و عملیات منطقه غرب دزفول که قبلاً به سه منطقه عملیاتی تقسیم شده بود، به چهار منطقه به شرح زیر تقسیم گردید:

1-منطقه دشت عباس و عین خوش به قرارگاه قدس محول گردید.

2-منطقه غرب پل نادری و شمال رودخانه رفائیه به لشگر21 پیاده واگزار شد.

3 منطقه غرب شوش و جنوب رودخانه رفائیه به لشگر77 پیاده محول گردید.

4منطقه تنگ رقابیه و غرب چنانه به لشگر92 زرهی و تیپ55 پیاده هوابرد واگذار شد.

در مناطق یاد شده، قرارگاه های عملیاتی چهارگانه تشکیل گردید که به ترتیب به اسامی قدس، نصر، فجر، و فتح نامگذاری شد.

بعد از تغییرات ابلاغی و سایر جابه جایی های یگانها، نیروئی معادل سه لشگر( دو لشگرپیاده ویک لشگر زرهی) وسه تیپ مستقل و یک گروه توپخانه که خود استعدادی معادل یک لشگر بود که جمعاً استعدادی بیش از50 هزار نفر را تشکیل می داد، در منطقه فراهم گردید.

با توجه به تغییرات عمده و وارد شدن نیروهای جدید به منطقه، طرح نهائی به نام طرح عملیات شماره دو کربلای2 در 13 اسفند1360 به طور جداگانه در نیروی زمینی ارتش و سپاه پاسداران تهیه و منتشر گردید و نام عملیات نیز با توجه به استمدادی که از قرآن کریم گرفته شده بود، فتح المبین نامیده شد.

منبع: ارتش جمهوری اسلامی ایران در هشت سال دفاع مقدس،سرتیپ دو جوادی پور،محمد، سرتیپ دو نیکفرد،علی، سرهنگ حسینی،سید یعغوب، سازمان عقیدتی سیاسی آجا

1395/12/16 11:49:43 146 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
برای عضویت درکانال سایت هیئت معارف جنگ شهید صیاد شیرازی اینجا کلیک کنید
تویضیحات در موتور جستجو
با آغاز عملیات کربلای1 در سوسنگرد، برآوردهای ارتش عراق نشان می دهد که آنها تصور می کردند؛ ایران قصد دارد؛ پس از موفقیت در مراحل اولیه عملیات در منطقه سوسنگرد، با عبور از تنگ چزابه استفاده از موفقیت نماید و به سمت حلفائیه و عماره و یا در محور هویزه و کوشک به سمت کرانه رودخانه دجله پیشروی نماید.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015